Ngày 7/7, Hàn Quốc bắt đầu thực thi đạo luật nhằm siết chặt xử lý hành vi phát tán thông tin sai lệch trên báo chí và các nền tảng mạng xã hội. Quy định cho phép áp dụng mức phạt nặng đối với cơ quan truyền thông và những người có ảnh hưởng, song đồng thời làm dấy lên lo ngại trong giới báo chí về nguy cơ thu hẹp không gian tự do ngôn luận.
Đạo luật này cũng vấp phải sự phản ứng từ các tổ chức bảo vệ quyền tự do dân sự. Những người chỉ trích cho rằng quy định còn mơ hồ, chưa định nghĩa rõ loại thông tin bị cấm và thiếu cơ chế bảo vệ đầy đủ đối với hoạt động báo chí, từ đó có thể làm giảm động lực đưa tin phản biện về quan chức chính phủ, chính trị gia và các tập đoàn lớn.
 |
| Hàn Quốc ban hành đạo luật mới nhằm xử lý hành vi phát tán tin giả và tin sai trên báo chí và mạng xã hội |
Theo luật mới, tòa án có thể buộc các tổ chức tin tức và các kênh truyền thông xã hội lớn, trong đó có những nhà sáng tạo nội dung trên YouTube, bồi thường gấp năm lần mức thiệt hại được chứng minh nếu phát tán thông tin bất hợp pháp, sai sự thật hoặc bị thao túng nhằm gây hại hoặc thu lợi. Trường hợp tiếp tục phát tán thông tin quá hai lần sau khi tòa án xác định đó là thông tin sai sự thật hoặc bị thao túng, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm có thể bị cơ quan quản lý truyền thông phạt tới 1 tỷ won, tương đương khoảng 656.000 USD.
Cùng với đó, các doanh nghiệp internet vận hành nền tảng truyền thông xã hội có hơn 1 triệu người dùng hằng ngày được yêu cầu áp dụng các biện pháp như gỡ bỏ nội dung hoặc đình chỉ tài khoản khi nhận được báo cáo về thông tin sai sự thật hoặc bịa đặt.
Đạo luật được Đảng Dân chủ Đồng hành cầm quyền của Tổng thống Lee Jae-myung ủng hộ và được Quốc hội thông qua hồi tháng 12/2025, bất chấp sự tẩy chay của phe đối lập bảo thủ.
Phe tự do, từng không thành công trong việc thúc đẩy các dự luật tương tự dưới những chính phủ trước, cho rằng quy định mới là cần thiết nhằm đối phó tin giả và thông tin sai lệch, vốn bị coi là mối đe dọa ngày càng lớn đối với nền dân chủ khi làm gia tăng chia rẽ xã hội và ngôn từ thù hận.
Hiệp hội Nhà báo Hàn Quốc cho rằng chỉ riêng khả năng các cơ quan báo chí thường xuyên phải đối mặt với yêu cầu bồi thường lớn hoặc tranh chấp pháp lý cũng có thể tạo ra “tác động tiêu cực không thể tránh khỏi”.
“Ngay cả khi mục tiêu của một đạo luật là chính đáng, việc thực thi theo cách ngăn cản báo chí và người dân tự do phê bình, giám sát những người nắm quyền vẫn có thể làm xói mòn nền tảng dân chủ”, hiệp hội nêu trong tuyên bố.
Câu lạc bộ Phóng viên nước ngoài Seoul cũng bày tỏ quan ngại về tác động tiềm tàng của đạo luật đối với hoạt động báo chí và dòng chảy thông tin tự do.
Việc thúc đẩy đạo luật diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Lee Jae-myung bày tỏ lo ngại về môi trường thông tin và diễn ngôn trực tuyến tại Hàn Quốc sau khi cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol ban bố thiết quân luật trong thời gian ngắn vào năm 2024. Ông Yoon sau đó bị luận tội, phế truất và bị tuyên án tù chung thân về tội nổi loạn; phán quyết này đã được ông kháng cáo hồi tháng 2.
Ông Yoon, người còn đối mặt nhiều vụ án hình sự khác, từng viện dẫn các cáo buộc gian lận bầu cử vô căn cứ lan truyền trên YouTube để biện minh cho nỗ lực giành quyền lực bất thành, đồng thời tập hợp lực lượng ủng hộ bảo thủ chống lại Đảng Dân chủ Đồng hành cầm quyền.
Những người chỉ trích cho rằng chiến dịch của ông Yoon đã khoét sâu tình trạng phân cực trong nước khi đưa các thông tin sai lệch vào những tranh cãi chính trị vốn đã gay gắt, khiến khả năng thỏa hiệp ngày càng khó khăn.
Ủy ban Truyền thông và Thông tin Hàn Quốc đã bác bỏ lo ngại cho rằng luật mới có thể bị sử dụng như một công cụ kiểm duyệt của nhà nước.
Tuần trước, ủy ban cho biết các nhà điều hành tư nhân của nền tảng trực tuyến, chứ không phải chính phủ, sẽ quyết định liệu nội dung bị báo cáo có thuộc diện thông tin sai lệch hoặc bị thao túng hay không. Luật cũng miễn trừ trách nhiệm bồi thường đối với các nội dung được công bố vì lợi ích công cộng.
Tuy nhiên, ông Kim Hong-yeol, giáo sư Đại học Nữ Duksung tại Seoul, nhận định luật mới có thể khuyến khích tình trạng tự kiểm duyệt trên diện rộng, làm giảm mức độ đưa tin hoặc thảo luận về các vấn đề nhạy cảm.
Trong một bài viết trên trang tin Medius, ông Kim cho rằng các công ty internet có thể trở thành những “người kiểm duyệt” trên không gian mạng, áp dụng chính sách kiểm soát quá mức để tránh trách nhiệm pháp lý, qua đó loại bỏ cả những nội dung hợp pháp.
Trong khi các tập đoàn internet lớn của Hàn Quốc như Naver và Kakao được cho là đang cập nhật hệ thống tiếp nhận, xử lý báo cáo về thông tin sai lệch theo hướng dẫn của Tổ chức Tự quản Internet Hàn Quốc, hiện chưa rõ các nền tảng nước ngoài lớn, trong đó có YouTube của Google, sẽ tuân thủ quy định mới ra sao.
Google chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận.
Sau khi luật được thông qua hồi tháng 12/2025, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Sarah B. Rogers đã chỉ trích đạo luật trong một bài đăng trên mạng xã hội X, cho rằng sửa đổi này gây nguy cơ đối với hợp tác công nghệ và “tốt hơn là cung cấp cho nạn nhân các biện pháp khắc phục dân sự thay vì trao cho cơ quan quản lý quyền can thiệp để kiểm duyệt dựa trên quan điểm”.
