Đối mặt với nhiều thách thức về tài chính
Công ty cổ phần VNG, được coi là kỳ lân công nghệ đầu tiên của Việt Nam, đã có một hành trình ấn tượng từ quán cà phê Internet đến việc phát hành trò chơi trực tuyến. Hiện nay, VNG đã mở rộng ra thành một tập đoàn công nghệ đa ngành, bao gồm nền tảng nhắn tin Zalo, ví điện tử Zalopay, và doanh nghiệp số VNG Digital Business.
Nhằm bắt kịp xu hướng công nghệ mới, VNG đang đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI), coi đây là trọng tâm phát triển tương lai. Đồng thời, công ty kiên định với chiến lược mở rộng quốc tế, với mục tiêu trở thành một gã khổng lồ công nghệ toàn cầu xuất phát từ Việt Nam.
VNG từng được kỳ vọng lớn khi công khai thông tin trên sàn chứng khoán vào năm 2023 và có kế hoạch niêm yết cổ phiếu tại Mỹ. Tuy nhiên, công ty đã quyết định hoãn thời điểm IPO tại Mỹ. Tình hình tài chính của VNG hiện đang đối mặt với nhiều thách thức, khi bức tranh tài chính của công ty đã giảm sút đáng kể so với cuối năm 2021.
Gần ba năm trước, VNG nổi bật với cơ cấu tài chính vững vàng, với 68% tổng tài sản được tài trợ bằng vốn chủ sở hữu. Với vốn điều lệ chỉ 358 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu đã lên tới 6.323,6 tỷ đồng, và nếu không tính lô cổ phiếu quỹ trị giá 1.943 tỷ đồng, con số này có thể vượt 8.200 tỷ đồng. Lợi nhuận tích lũy đạt 6.648 tỷ đồng, cùng thặng dư vốn 1.133 tỷ đồng, cho thấy sức mạnh tài chính đáng kể của công ty.
Tuy nhiên, tính đến ngày 30/6/2024, bức tranh tài chính của VNG đã có sự thay đổi rõ rệt. Vốn chủ sở hữu của công ty giảm mạnh xuống còn 1.680 tỷ đồng, giảm 73,4% chỉ sau hai năm rưỡi. Vốn điều lệ hạ xuống còn 287 tỷ đồng do việc hủy cổ phiếu quỹ và thặng dư vốn chuyển âm 410 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận tích lũy cũng giảm đáng kể xuống 1.402 tỷ đồng, giảm 79% so với trước đó.
Ngược lại, quy mô nợ phải trả của VNG đã tăng vọt từ 2.914 tỷ đồng vào cuối năm 2021 lên 8.446 tỷ đồng vào cuối quý II năm nay. Nợ vay của công ty cũng tăng mạnh từ 174 tỷ đồng lên hơn 2.000 tỷ đồng, và các khoản chi phí phải trả cùng thuế thu nhập hoãn lại phải trả cũng gia tăng. Đến giữa năm 2024, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu của công ty đạt 5 lần, trong khi tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu là 1,19 lần, cho thấy áp lực tài chính ngày càng lớn.
Theo báo cáo tài chính bán niên 2024, VNG đã ghi nhận khoản lỗ thuần sau thuế trị giá 586 tỷ đồng trong nửa đầu năm. Đặc biệt, đến ngày 30/6, nợ ngắn hạn của công ty đã vượt quá tài sản ngắn hạn 1.581 tỷ đồng, tạo ra một yếu tố không chắc chắn có thể gây nghi ngờ về khả năng duy trì hoạt động liên tục của tập đoàn.
Lợi nhuận tích lũy của VNG đã bị bào mòn nghiêm trọng bởi các khoản lỗ liên tiếp trong những năm gần đây. Dù doanh thu vẫn duy trì ở mức trên 7.500 tỷ đồng trong ba năm qua, với sự nổi bật của mảng trò chơi trực tuyến và dịch vụ giá trị gia tăng, công ty vẫn phải đối mặt với các khoản lỗ sau thuế. Mặc dù doanh thu trong nửa đầu năm 2024 đạt 4.314 tỷ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ năm trước, công ty vẫn lỗ sau thuế 586 tỷ đồng, giảm đáng kể so với mức 1.205 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. 
Trò chơi trực tuyến là "gà đẻ trứng vàng" của VNG
Năm nay, VNG đã đề ra mục tiêu doanh thu đầy tham vọng 11.069 tỷ đồng, tăng 44% so với mức thực hiện năm 2023. Công ty dự kiến đạt lợi nhuận sau thuế 150 tỷ đồng và lợi nhuận thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 190 tỷ đồng. Sau nửa đầu năm, VNG đã thực hiện được 39% mục tiêu doanh thu đề ra.
Ông Lê Hồng Minh, nhà sáng lập và Tổng Giám đốc của VNG, nhận định, việc cân bằng giữa mục tiêu tài chính và tăng trưởng doanh nghiệp trong 6 tháng cuối năm sẽ là một thách thức lớn. Dù vậy, ông tin tưởng vào khả năng của đội ngũ VNG trong việc vượt qua thử thách, khẳng định một năm kỷ niệm 20 năm đáng nhớ cho công ty.
Mảng trò chơi trực tuyến vẫn là nguồn thu chính của VNG, tiếp tục đóng vai trò là "gà đẻ trứng vàng". Trong khi đó, công ty đang gặp khó khăn lớn ở mảng dịch vụ công nghệ tài chính (Zalopay). Trong nửa đầu năm, trò chơi trực tuyến là mảng duy nhất mang lại lợi nhuận với 659 tỷ đồng, trong khi các mảng khác đều ghi nhận lỗ: truyền thông đa phương tiện lỗ 59 tỷ đồng, dịch vụ công nghệ tài chính lỗ 301 tỷ đồng, và dịch vụ đầu tư dài hạn khác lỗ 169 tỷ đồng.
Về mảng trò chơi trực tuyến, VNG đang tích cực mở rộng ra thị trường quốc tế. Trong 6 tháng đầu năm, tổng bookings từ thị trường quốc tế đã tăng 23% so với cùng kỳ, đạt 1.026 tỷ đồng. ZingPlay Game Studios (ZPS) lần đầu tiên thông báo rằng, doanh thu quốc tế từ mảng Card & Board đã vượt qua doanh thu trong nước. Trong nửa cuối năm, ZPS dự kiến phát hành hơn 10 tựa game mới thuộc thể loại local & casual, phù hợp với văn hóa của từng quốc gia.
Đối với Zalopay, lãnh đạo VNG cho biết, công ty đang triển khai các chiến lược nhằm đạt điểm hòa vốn trong thời gian sớm nhất. Các kế hoạch bao gồm thúc đẩy khối lượng thanh toán qua các phương thức như QR Code và ví điện tử, mở rộng dịch vụ đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ, và phát triển hệ thống thanh toán xuyên biên giới. Vào đầu tháng 7, Zalopay đã chuyển đổi từ một ví điện tử thuần túy thành ứng dụng thanh toán mở, hỗ trợ nhiều phương thức thanh toán như ví điện tử, chuyển khoản ngân hàng, thẻ tín dụng, Apple Pay, và các dịch vụ tài chính nội bộ như mua trước trả sau.
Mới đây, vào tối muộn hôm 6/9, VNG cũng đã phát đi thông báo ông Kelly Wong, Phó Tổng Giám đốc, sẽ giữ vai trò quyền Tổng giám đốc để đảm bảo hoạt động của công ty tiếp tục ổn định và hiệu quả. Ban giám đốc VNG cam kết phối hợp hỗ trợ ông Kelly trong vai trò mới.
Nhân Hà
