Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã gửi báo cáo đến Văn phòng Chính phủ, nêu rõ các khó khăn về cơ chế, chính sách và thủ tục hành chính mà ngành thủy sản Việt Nam đang phải đối mặt. Báo cáo này tập trung đề xuất các giải pháp cụ thể để hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản phục hồi và phát triển trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động.
Một trong những thách thức lớn mà doanh nghiệp thủy sản phải đối mặt là thủ tục kê khai thu mua nguyên liệu. Gần đây, các Cục Thuế ở một số tỉnh như Bà Rịa - Vũng Tàu và Quảng Trị đã tiến hành thanh, kiểm tra thuế cho giai đoạn 2016-2017, qua đó phát sinh nhiều vướng mắc gây cản trở cho các doanh nghiệp. Đặc biệt, Cục Thuế loại bỏ chi phí thu mua từ các tàu thuyền chưa có giấy phép khai thác, khiến doanh nghiệp không thể đưa chi phí này vào hạch toán. Việc xác nhận thông tin thu mua từ ngư dân và chính quyền địa phương gặp khó khăn, do quy trình phức tạp và phụ thuộc nhiều vào ý kiến chủ quan, dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế.
Trước tình hình này, VASEP đã kiến nghị Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế xem xét điều chỉnh và đơn giản hóa các thủ tục, đặc biệt là về yêu cầu giấy tờ chứng minh tính hợp lý của chi phí nguyên liệu. Việc này nhằm giảm thiểu rủi ro và bất cập cho doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc hạch toán chi phí thu mua.
 |
| Cần gỡ vướng loạt cơ chế, chính sách cho doanh nghiệp thủy sản. |
Theo VASEP, các doanh nghiệp thủy sản hiện đang gặp khó khăn trong việc thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận S/C và C/C trên hệ thống eCDT – hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử. Để đảm bảo thông tin được nhập đầy đủ từ đầu chuỗi cung ứng, VASEP đề xuất đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho ngư dân, giúp họ nhập liệu chính xác từ khâu đầu tiên khi ra vào cảng, tránh gây tắc nghẽn trong quá trình xác nhận nguyên liệu của doanh nghiệp.
Ngoài ra, đối với các tàu khai thác nhỏ dưới 15 mét không có hệ thống giám sát hành trình VMS, VASEP đề nghị Cục Thủy sản ban hành hướng dẫn cụ thể về việc nhập liệu để không làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
Về chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), VASEP đề xuất Bộ Tài chính bổ sung điều khoản công nhận hoạt động chế biến thủy sản là hoạt động có giá trị gia tăng cao, từ đó được hưởng ưu đãi thuế. Động thái này sẽ khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào chế biến và nâng cao giá trị sản phẩm xuất khẩu, đóng góp tích cực vào sự phát triển của ngành thủy sản.
Bên cạnh đó, hiện nay, theo Nghị định 09/2016/NĐ-CP, tất cả muối dùng trong chế biến thực phẩm tại Việt Nam đều phải bổ sung i-ốt. Tuy nhiên, quy định này gây khó khăn cho các doanh nghiệp thủy sản khi xuất khẩu, bởi nhiều thị trường nhập khẩu không yêu cầu muối i-ốt. Để giải quyết vấn đề này, VASEP kiến nghị Chính phủ cho phép ngoại lệ đối với muối i-ốt khi sử dụng trong sản phẩm xuất khẩu, giúp doanh nghiệp giảm chi phí và đáp ứng chính xác nhu cầu của khách hàng quốc tế.
Ngoài các vướng mắc về sản xuất, các doanh nghiệp thủy sản còn gặp khó khăn trong việc tổ chức hội thảo, hội nghị quốc tế tại Việt Nam do thủ tục xin phép hiện nay phức tạp, tốn nhiều thời gian và nguồn lực. VASEP đề xuất Chính phủ cho phép các hiệp hội và doanh nghiệp lập kế hoạch tổ chức hội thảo hàng năm, chỉ cần báo cáo trước hai tuần và sau sự kiện, nhằm tiết kiệm thời gian và tối ưu hóa các hoạt động xúc tiến thương mại, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp quảng bá sản phẩm và mở rộng thị trường quốc tế.
