Văn hóa doanh nghiệp 2025: Nâng chuẩn phát triển bền vững và sức khỏe tổ chức

Ngày 4/12 tại Hà Nội, Viện Phát triển doanh nghiệp (VCCI) phối hợp Công ty cổ phần Blue C công bố báo cáo đo lường mức độ trưởng thành văn hóa doanh nghiệp và văn hóa đổi mới sáng tạo năm 2025. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Đề án “Thúc đẩy xây dựng đạo đức doanh nhân, văn hóa kinh doanh trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam”.

Báo cáo được xây dựng nhằm hình thành bộ dữ liệu thực chứng về năng lực văn hóa và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam, qua đó hỗ trợ cơ quan hoạch định chính sách, hiệp hội ngành nghề và lãnh đạo doanh nghiệp tự đánh giá năng lực nội tại, xác định khoảng cách phát triển và định hướng đầu tư cho giai đoạn 2026-2030.

Ở lần triển khai năm 2025, quy mô khảo sát được mở rộng, tăng tính đại diện nhờ sự bảo trợ của VCCI. Nghiên cứu kết hợp mô hình đo lường mức độ trưởng thành văn hóa doanh nghiệp với bộ Chỉ số đổi mới sáng tạo (IQ), cho phép đánh giá đồng thời hai trụ cột quan trọng cấu thành năng lực tổ chức.

Văn hóa doanh nghiệp 2025: Nâng chuẩn phát triển bền vững và sức khỏe tổ chức

Kết quả ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Sau hai năm đi ngang, điểm trung bình về mức độ trưởng thành văn hóa doanh nghiệp đạt 43,84 – tương đương cấp độ 4/6, tăng 4,12 điểm so với năm 2024. Tỷ lệ doanh nghiệp đạt cấp độ trưởng thành từ mức 4 trở lên đạt 48,51%; trong đó nhóm đạt cấp độ cao (từ 5 đến 6) tăng mạnh lên 27,9%, gần gấp đôi so với năm trước. Điều này cho thấy văn hóa doanh nghiệp đang được quan tâm một cách bài bản và đồng đều hơn.

Nhiều doanh nghiệp đã đưa giá trị cốt lõi vào vận hành thực tế. Tỷ lệ đơn vị áp dụng chuẩn hành vi trong công việc hằng ngày tăng gấp đôi, đạt 26,94%. Yêu cầu tuyển dụng phù hợp với giá trị văn hóa cũng được áp dụng rộng rãi hơn, nâng từ 20,38% năm 2024 lên 35,05% trong năm 2025. Bên cạnh đó, hơn một nửa số doanh nghiệp tham gia khảo sát đã xây dựng và lưu truyền câu chuyện văn hóa nội bộ – một công cụ quan trọng giúp định hình bản sắc và tạo sự đồng nhất trong tổ chức.

Xu hướng quản trị bằng dữ liệu thể hiện rõ ở việc 29,31% doanh nghiệp tiến hành đo lường văn hóa định kỳ, gần gấp đôi so với năm trước. Văn hóa được xem như “chỉ số sức khỏe tổ chức”, tương tự các chỉ tiêu tài chính và hiệu quả vận hành.

Về đổi mới sáng tạo, điểm trung bình đạt 3,81/5 theo bộ chỉ số IQ. Nhiều doanh nghiệp thể hiện tinh thần học hỏi, khởi nghiệp và sáng tạo ở mức khá cao, song mức độ đổi mới vẫn chưa trở thành năng lực sâu rộng do tâm lý ngại rủi ro và thiếu đầu tư cho năng lực dài hạn.

Báo cáo cũng chỉ ra sự khác biệt giữa các nhóm ngành. Truyền thông – quảng cáo và dược phẩm – y tế đạt điểm số cao nhất (trên 4 điểm), trong khi các ngành năng lượng, giáo dục – đào tạo – tư vấn, tài chính – ngân hàng – bảo hiểm có mức điểm khiêm tốn hơn, dao động 3,2 – 3,5 điểm. Văn hóa đổi mới sáng tạo thể hiện rõ nhất tại các doanh nghiệp trẻ từ 2 – 5 năm hoạt động; thấp nhất tại khu vực doanh nghiệp nhà nước do hạn chế về tính linh hoạt và cơ chế chấp nhận rủi ro.

Những kết quả trên cho thấy văn hóa doanh nghiệp đang được nhìn nhận như nền tảng phát triển bền vững, không chỉ hỗ trợ năng lực cạnh tranh mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc lành mạnh, thúc đẩy sức khỏe tinh thần của lực lượng lao động – một yếu tố quan trọng đối với sự phát triển dài hạn của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.