Văn hóa trà dẫn lối ngành trà phát triển

Điểm nhấn của ngày hội là màn trình diễn nghệ thuật pha trà đỉnh cao, tái hiện không gian trà trang trọng trong ngoại giao cấp cao do nghệ nhân Nguyễn Cao Sơn thực hiện. Ảnh: BM.

Muốn ngành trà phát triển, văn hóa trà phải đi trước

Việt Nam có lịch sử lâu đời về trồng, chế biến và thưởng thức trà (chè). Trong đời sống người Việt, trà không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp mang giá trị kinh tế mà còn gắn với sinh hoạt gia đình, nghi lễ, giao tiếp cộng đồng, tri thức bản địa và đời sống tinh thần qua nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, các hoạt động nghiên cứu, bảo tồn, thực hành và quảng bá văn hóa trà hiện còn phân tán giữa nhiều vùng miền, tổ chức và cộng đồng. Nhiều tri thức truyền thống, kỹ thuật chế biến, phong tục và nghệ thuật thưởng trà có nguy cơ mai một nếu không được nghiên cứu, hệ thống hóa, truyền dạy và phát huy phù hợp với đời sống đương đại.

Trưng bày các sản phẩm trà Việt. Ảnh: BM.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Trịnh Quang Dũng, Chủ tịch Liên chi hội văn hóa Trà Việt Nam: “Muốn ngành trà Việt Nam phát triển thì văn hóa trà phải đi trước và định hướng. Chỉ có như vậy mới nâng tầm trà Việt Nam không chỉ ở sản lượng mà còn ở giá trị trên thị trường trong nước và quốc tế”.

Quan điểm này cũng phản ánh xu hướng phát triển của nhiều quốc gia sản xuất trà trên thế giới, khi giá trị văn hóa, câu chuyện bản địa và trải nghiệm thưởng trà ngày càng trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh của sản phẩm.

Theo ông Lã Quốc Khánh, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VCCA, trà đã hiện diện trong mọi mặt đời sống của người Việt từ hàng nghìn năm nay.

Từ bữa cơm gia đình, những ngày lễ, Tết, các nghi thức truyền thống đến những cuộc gặp gỡ, tri ân, trà luôn là cầu nối giữa con người với con người. Không chỉ là thức uống, trà còn phản ánh sự hiếu khách, nét tinh tế, lòng bao dung và triết lý sống hài hòa của người Việt.

Ông Khánh cho rằng, từ những vùng trà nổi tiếng như: Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang, Yên Bái, Sơn La hay Lâm Đồng, nhiều thế hệ người Việt đã tạo dựng nên kho tàng văn hóa trà đặc sắc, kết tinh giữa thiên nhiên, lao động và giá trị tinh thần.

Tuy nhiên, bên cạnh tiềm năng lớn, văn hóa trà Việt cần được nghiên cứu, bảo tồn và phát huy. Đặc biệt, vấn đề về bảo tồn giống trà bản địa, gìn giữ tri thức truyền thống, đào tạo thế hệ kế cận, nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển du lịch văn hóa trà và quảng bá trà Việt ra thị trường quốc tế…

Trà Việt: Từ nghệ thuật pha trà đến văn hóa thưởng thức

“Việt Nam - Cái nôi của trà thế giới” được các chuyên gia tập trung thảo luận, trao đổi nhiều vấn đề từ nguồn gốc cây chè, lịch sử phát triển trà Việt, tri thức bản địa, kỹ thuật chế biến, phong tục thưởng trà đến định hướng xây dựng thương hiệu trà Việt trong thời kỳ hội nhập.

Theo ông Lã Quốc Khánh, sự phát triển của ngành trà trong tương lai không thể chỉ dựa vào sản lượng hay xuất khẩu nguyên liệu mà cần được nâng đỡ bằng giá trị văn hóa.

“Đó cũng là con đường để gia tăng giá trị sản phẩm, phát triển du lịch, giáo dục, đổi mới sáng tạo và cải thiện sinh kế cho người trồng trà”, ông Khánh nhận định.

VCCA cũng xác định trà là một trong những trụ cột quan trọng của văn hóa ẩm thực Việt Nam, cùng với phở, cà phê, nước mắm, rượu Việt và nhiều di sản ẩm thực khác.

Nhiều thế hệ người Việt đã tạo dựng nên kho tàng văn hóa trà đặc sắc, kết tinh giữa thiên nhiên, lao động và giá trị tinh thần. Ảnh: BM.

Việc hình thành mạng lưới chuyên môn về văn hóa trà không chỉ mở ra cơ hội để kết nối các nguồn lực trong nước mà còn đặt nền móng cho một chiến lược dài hạn. Trong đó, nghệ thuật pha trà Việt cần được quan tâm, chú trọng và xây dựng chỉn chu.

Theo đó, điểm nhấn của ngày hội là màn trình diễn nghệ thuật pha trà đỉnh cao, tái hiện không gian trà trang trọng trong ngoại giao cấp cao do nghệ nhân Nguyễn Cao Sơn thực hiện.

Cùng với gốm An Thổ Túc, Trà Việt không chỉ là một thức uống mà còn là biểu tượng của sự hiếu khách, sự tinh tế, lòng bao dung và triết lý sống hài hòa của người Việt.

Buổi trình diễn mang đến vẻ đẹp của nghệ thuật trà trong ngoại giao, nơi mỗi chén trà không chỉ thể hiện sự trân trọng khách quý mà còn truyền tải thông điệp về bản sắc văn hóa và tinh thần dân tộc Việt Nam.

Ra mắt Liên Chi hội Văn hóa Trà Việt Nam Ngày 28/7/2026, tại TP.HCM, Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam (VCCA) tổ chức lễ công bố và ra mắt Liên Chi hội văn hóa Trà Việt Nam, Chi hội Văn hóa Trà TP.HCM và Chi hội Văn hóa Trà Đà Nẵng, đánh dấu bước phát triển mới trong quá trình xây dựng hệ thống tổ chức chuyên môn về văn hóa trà trên phạm vi cả nước. Việc ra mắt Liên Chi hội Văn hóa Trà Việt Nam cùng 02 chi hội tại TP.HCM và Đà Nẵng được kỳ vọng sẽ mở ra một mạng lưới kết nối rộng khắp, góp phần bảo tồn di sản, nâng tầm giá trị trà Việt và đưa văn hóa trà trở thành một trong những trụ cột của văn hóa ẩm thực quốc gia. Sự kiện thu hút hơn 100 đại biểu là đại diện các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, thương hiệu trà, nghệ nhân, nhà nghiên cứu và cộng đồng yêu trà. Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch VCCA, thông qua mạng lưới các liên chi hội và chi hội vừa được thành lập, VCCA kỳ vọng sẽ tạo dựng một nền tảng kết nối cộng đồng yêu trà, thúc đẩy nghiên cứu, bảo tồn giá trị truyền thống, hỗ trợ xây dựng thương hiệu trà Việt và phát triển các sản phẩm văn hóa, du lịch mang bản sắc riêng.