Thứ hai 16/11/2026 11:01
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Tài chính

Từ thuế khoán sang kê khai: “Nút thắt” tâm lý và thực tiễn khiến nhiều hộ kinh doanh chần chừ

Dù cơ quan thuế triển khai hàng loạt giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh chưa từng có, quá trình chuyển đổi sang phương thức kê khai vẫn vấp phải không ít rào cản, từ tâm lý e ngại truy thu đến những vướng mắc trong thực tiễn hoạt động kinh doanh đa dạng.

Việc chuyển đổi phương thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh từ thuế khoán sang kê khai đang được xác định là một bước cải cách quan trọng, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tư nhân theo chủ trương của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy, bên cạnh nỗ lực lớn từ cơ quan quản lý, không ít hộ kinh doanh vẫn chưa sẵn sàng “bước qua ngưỡng” thay đổi.

Hỗ trợ chưa từng có, nhưng chưa đủ để xóa bỏ e ngại

Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi, ngành Thuế đã triển khai các chiến dịch cao điểm quy mô lớn, tiêu biểu là chương trình 60 ngày cuối năm 2025 và đợt cao điểm 15 ngày trong tháng 3/2026. Không dừng ở tuyên truyền chính sách, cơ quan thuế đã trực tiếp đến từng hộ kinh doanh để hướng dẫn, hỗ trợ theo hình thức “cầm tay chỉ việc”.

Từ thuế khoán sang kê khai: “Nút thắt” tâm lý và thực tiễn khiến nhiều hộ kinh doanh chần chừ

Theo lãnh đạo Cục Thuế, quan điểm xuyên suốt là không chỉ ban hành chính sách mà phải đồng hành, giúp người nộp thuế từng bước làm quen và thực hiện đúng quy định một cách ổn định, bền vững.

Đáng chú ý, nhằm giảm áp lực tâm lý cho người kinh doanh, cơ quan thuế đưa ra ba cam kết quan trọng trong giai đoạn đầu triển khai: không ưu tiên thanh tra, xử phạt; không truy thu thuế khoán của các năm trước (trừ trường hợp gian lận nghiêm trọng); và cung cấp đầy đủ công cụ, tài liệu, hỗ trợ để hộ kinh doanh không phải “tự bơi”.

Hàng loạt tiện ích miễn phí cũng được cung cấp như dịch vụ thuế điện tử, “Sổ tay hướng dẫn nghĩa vụ thuế” hay các điểm hỗ trợ trực tiếp tại chợ, tuyến phố kinh doanh.

Những “điểm nghẽn” từ thực tiễn kinh doanh

Dù vậy, theo các chuyên gia, chính sách mới khó có thể bao quát toàn bộ các mô hình kinh doanh ngày càng đa dạng. Thực tế cho thấy nhiều hộ kinh doanh hiện hoạt động theo mô hình phức hợp: vừa kinh doanh tại cửa hàng truyền thống, vừa cho thuê tài sản, đồng thời tham gia bán hàng trên các sàn thương mại điện tử hoặc mạng xã hội.

Sự khác biệt trong cơ chế vận hành của các nền tảng số cũng tạo ra không ít lúng túng. Một số sàn thương mại điện tử có chức năng khấu trừ thuế tại nguồn, trong khi nhiều nền tảng khác thì chưa. Bên cạnh đó, hoạt động livestream bán hàng, nhận hoa hồng… lại chịu các cách tính thuế khác nhau tùy theo việc có đăng ký kinh doanh hay không, dẫn đến sự chênh lệch lớn về nghĩa vụ thuế và làm gia tăng tâm lý e dè.

Một vấn đề đáng chú ý khác là câu chuyện hóa đơn đầu vào. Trước đây, nhiều hộ kinh doanh mua bán hàng hóa không có đầy đủ chứng từ. Khi chuyển sang kê khai, việc xác định chi phí hợp lệ, đặc biệt với hàng tồn kho hoặc tài sản cố định như nhà xưởng, khách sạn, vẫn còn thiếu hướng dẫn cụ thể, gây khó khăn trong thực hiện.

Dù cơ quan thuế đã nhiều lần khẳng định không truy thu thuế của các năm trước nếu không có dấu hiệu gian lận, song tâm lý lo ngại vẫn hiện hữu trong cộng đồng kinh doanh.

Thực tế, nhiều trường hợp có sự chênh lệch lớn giữa doanh thu thực tế và mức khai thuế trước đây. Khi chuyển sang kê khai minh bạch, không ít hộ kinh doanh lo ngại việc “khai đúng, khai đủ” sẽ dẫn đến bị rà soát lại nghĩa vụ thuế trong quá khứ. Chính nỗi lo này khiến một số người lựa chọn phương án kê khai tăng dần thay vì phản ánh đúng thực tế, làm giảm hiệu quả của chính sách.

Các chuyên gia cho rằng, một trong những nguyên nhân là do cách hiểu và áp dụng khái niệm “gian lận, trốn thuế” giữa các cơ quan có thể chưa hoàn toàn thống nhất. Do đó, cần có hướng dẫn rõ ràng, đồng bộ hơn để tạo sự yên tâm cho người nộp thuế.

Đẩy mạnh công nghệ, đơn giản hóa thủ tục

Ở góc độ quản lý, ngành Thuế đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm giảm thiểu gánh nặng thủ tục cho hộ kinh doanh. Một trong những giải pháp trọng tâm là tự động hóa quy trình kê khai, thông qua việc kết nối dữ liệu với ngân hàng, trung gian thanh toán và các sàn thương mại điện tử.

Mục tiêu là hệ thống có thể tự động tổng hợp doanh thu từ hóa đơn điện tử và các nguồn dữ liệu tin cậy, từ đó gợi ý sẵn tờ khai. Người nộp thuế chỉ cần kiểm tra và xác nhận, thay vì phải ghi chép, tính toán thủ công hoặc thuê dịch vụ kế toán.

Song song, việc khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền cũng được đẩy mạnh, giúp quá trình bán hàng – xuất hóa đơn – kê khai thuế diễn ra liền mạch, minh bạch hơn.

Các ứng dụng như eTax Mobile tiếp tục được nâng cấp theo hướng đơn giản, thân thiện, phù hợp với cả những người không am hiểu công nghệ.

Bên cạnh nỗ lực từ phía cơ quan quản lý, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò chủ động của chính hộ kinh doanh trong việc thích ứng với phương thức quản lý mới. Việc nâng cao hiểu biết về chính sách, sử dụng dịch vụ đại lý thuế hoặc các giải pháp kế toán – công nghệ sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro và chi phí tuân thủ.

Về lâu dài, chuyển đổi sang kê khai không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là bước đi cần thiết để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, chuyên nghiệp. Khi niềm tin được củng cố và các “điểm nghẽn” được tháo gỡ, quá trình chuyển đổi này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho khu vực kinh tế hộ phát triển bền vững hơn.

Tin bài khác
Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Ngân hàng Á Châu (ACB) được Forbes Việt Nam định giá thương hiệu 1,403 tỷ USD năm 2026, tăng hơn 5 lần so với năm 2021, thuộc nhóm ba ngân hàng tư nhân có giá trị thương hiệu cao nhất Việt Nam.
Chứng khoán Mỹ khởi sắc trước giờ G của Nvidia và “siêu IPO” Anthropic

Chứng khoán Mỹ khởi sắc trước giờ G của Nvidia và “siêu IPO” Anthropic

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ nhích tăng sau tuần biến động mạnh, trong khi giới đầu tư hướng tới báo cáo lợi nhuận của Nvidia, bất chấp sự ra đi của CEO Jensen Huang, và đợt IPO có thể lập kỷ lục của Anthropic.
Nasdaq giảm điểm, chứng khoán Mỹ vẫn khép lại tuần tăng mạnh

Nasdaq giảm điểm, chứng khoán Mỹ vẫn khép lại tuần tăng mạnh

Áp lực từ cổ phiếu công nghệ và tín hiệu lạm phát trái chiều khiến đà phục hồi của chứng khoán Mỹ gặp thử thách. Dòng tiền được dự báo tiếp tục dịch chuyển sang các lĩnh vực ngoài trí tuệ nhân tạo.
Chứng khoán Mỹ giảm điểm trước biến động nhân sự tại Nvidia và căng thẳng Trung Đông

Chứng khoán Mỹ giảm điểm trước biến động nhân sự tại Nvidia và căng thẳng Trung Đông

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch ngày 12/11 trong sắc đỏ khi thông tin thay đổi nhân sự cấp cao tại Nvidia làm gia tăng lo ngại về triển vọng của nhóm cổ phiếu công nghệ. Cùng với đó, giá dầu thế giới tăng mạnh trước những tín hiệu căng thẳng mới trong quan hệ Mỹ - Iran, tạo thêm sức ép lên tâm lý nhà đầu tư.
Phú Thọ công khai loạt doanh nghiệp nợ thuế gần 95 tỷ đồng

Phú Thọ công khai loạt doanh nghiệp nợ thuế gần 95 tỷ đồng

Thuế cơ sở 12 tỉnh Phú Thọ vừa công khai danh sách 106 người nộp thuế còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, với tổng số tiền gần 95 tỷ đồng.
Trả tiền sau khi nhân viên nghỉ việc, doanh nghiệp phải khấu trừ 10% thuế

Trả tiền sau khi nhân viên nghỉ việc, doanh nghiệp phải khấu trừ 10% thuế

Người lao động đã chấm dứt hợp đồng nhưng doanh nghiệp vẫn còn khoản tiền lương, tiền công hoặc thu nhập khác phải thanh toán thì nghĩa vụ thuế chưa kết thúc. Từ ngày 1/7/2026, mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần thuộc trường hợp phải khấu trừ 10% nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Doanh nghiệp giảm giấy tờ khi làm hồ sơ hoàn thuế GTGT

Doanh nghiệp giảm giấy tờ khi làm hồ sơ hoàn thuế GTGT

Thông tư 89/2026/TT-BTC thay đổi đáng kể cách lập hồ sơ hoàn thuế GTGT đối với xuất khẩu, dự án đầu tư và một số trường hợp khác. Nhiều tài liệu không còn phải nộp riêng, nhưng doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm đầy đủ điều kiện và tính hợp pháp của chứng từ.
Hà Nội triển khai 27 điểm tiếp nhận, trả kết quả thủ tục hành chính thuế từ ngày 16/11

Hà Nội triển khai 27 điểm tiếp nhận, trả kết quả thủ tục hành chính thuế từ ngày 16/11

Từ ngày 16/11/2026, Thuế TP. Hà Nội và 25 Thuế cơ sở đồng loạt vận hành 27 điểm tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính thuế, hướng tới thống nhất đầu mối phục vụ, nâng cao hiệu quả giải quyết hồ sơ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế.
Chứng khoán Mỹ 11/11: Nasdaq-100 tương lai giảm, cổ phiếu Nvidia chịu áp lực bán mạnh

Chứng khoán Mỹ 11/11: Nasdaq-100 tương lai giảm, cổ phiếu Nvidia chịu áp lực bán mạnh

Hợp đồng tương lai Nasdaq-100 giảm 1% trong bối cảnh cổ phiếu Nvidia mất khoảng 8% ở phiên giao dịch ngoài giờ. Nhà đầu tư tiếp tục cân nhắc triển vọng tăng trưởng của AI trước những rủi ro về lãi suất và lạm phát.
Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Tại hội nghị về tài trợ vốn trên nền tảng số ngày 11/11, ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) – nêu quan điểm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách đánh giá tín dụng. Ông kỳ vọng sự phối hợp giữa ngân hàng, Hiệp hội và đơn vị xếp hạng tín nhiệm sẽ đưa vốn đến doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng vẫn được đăng ký hóa đơn điện tử

Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng vẫn được đăng ký hóa đơn điện tử

Hộ kinh doanh cung cấp dịch vụ thường xuyên cho doanh nghiệp có thể đăng ký hóa đơn điện tử dù doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng. Việc đề nghị Cơ quan Thuế cấp hóa đơn từng lần lại có điều kiện riêng; bảng kê 02/TNDN cũng không phải hóa đơn do hộ kinh doanh phát hành.
Đề xuất đầu tư công 63.120 tỷ đồng làm cao tốc qua Sơn La

Đề xuất đầu tư công 63.120 tỷ đồng làm cao tốc qua Sơn La

Phương án PPP khó bảo đảm hoàn vốn là một căn cứ để Bộ Xây dựng đề xuất đầu tư công đoạn cao tốc Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên qua Sơn La. Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ 63.120 tỷ đồng, hướng tới thông xe kỹ thuật năm 2030 và khai thác năm 2031.
Chứng khoán Mỹ giảm điểm trước áp lực lạm phát

Chứng khoán Mỹ giảm điểm trước áp lực lạm phát

Ba chỉ số chính của chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm khi lạm phát tháng 10 vượt dự báo, làm gia tăng lo ngại Fed tiếp tục tăng lãi suất.
NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

Dự thảo của NHNN đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng.
Chứng khoán Mỹ 9/11: Chỉ số chính bật tăng, cổ phiếu công nghệ dẫn sóng

Chứng khoán Mỹ 9/11: Chỉ số chính bật tăng, cổ phiếu công nghệ dẫn sóng

Giá dầu hạ nhiệt cùng đà phục hồi của cổ phiếu công nghệ giúp chứng khoán Mỹ tăng mạnh phiên 9/11, dù lo ngại về hạ tầng AI và triển vọng lãi suất vẫn hiện hữu.
bao-hiem-that-nghiep