Thứ bảy 21/11/2026 18:35
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Từ khoản đặt cọc đến nhiều năm tranh chấp: Đừng xem nhẹ biên bản thanh lý

Một hợp đồng mua bán gần 4 tỷ đồng tưởng như kết thúc sau khi hai bên ký biên bản thanh lý. Nhưng khoản tiền 1,58 tỷ đồng đã mở ra một cuộc tranh chấp kéo dài, đi qua cả hai cấp xét xử. Vụ án là lời cảnh báo về một điểm yếu khá phổ biến trong quản trị doanh nghiệp: giao dịch được thực hiện chặt chẽ, nhưng việc kết thúc giao dịch lại không được quản trị tương xứng.

Từ khoản tiền đặt cọc đến tranh chấp kéo dài

Ngày 14/2/2020, Công ty TNHH Thương mại Sản xuất T. và Công ty TNHH Thương mại Sản xuất V. ký hợp đồng mua bán chai nhựa PET, tổng giá trị khoảng 3,95 tỷ đồng. Công ty T. thanh toán trước 40%, tương đương 1,58 tỷ đồng. Tuy nhiên, Công ty V. không giao hàng theo thỏa thuận.

Ngày 26/2/2020, hai bên lập biên bản thanh lý hợp đồng, trong đó Công ty V. đồng ý hoàn trả Công ty T. khoản tiền 1,58 tỷ đồng. Nếu câu chuyện dừng ở đây thì rõ ràng đây có thể chỉ là một giao dịch không thành công và hai bên hoàn tất việc hoàn tiền.

Nhưng chưa đầy ba tháng sau, ngày 7/5/2020, giữa Công ty V. và ông Trương Vĩ H., nguyên Giám đốc Công ty T., xuất hiện một hợp đồng mua bán khác.

Công ty V. cho rằng khoản tiền 1,58 tỷ đồng đã được chuyển sang giao dịch mới. Công ty T. không đồng ý và cho rằng nghĩa vụ hoàn trả đã được xác lập bằng biên bản thanh lý ngày 26/2/2020, không thể mặc nhiên được coi là đã chấm dứt chỉ vì sau đó xuất hiện một hợp đồng khác.

Một khoản tiền, hai cách hiểu. Và từ đó, tranh chấp kéo dài.

Từ khoản đặt cọc đến nhiều năm tranh chấp: Đừng xem nhẹ biên bản thanh lý
Thời hiệu khởi kiện khi chấm dứt hợp đồng. (Ảnh minh hoạ do AI tạo)

Một chữ ký thanh lý có thể kéo theo cả vụ kiện

Bản án sơ thẩm số 198/2025/KDTM-ST ngày 13/10/2025 của TAND Khu vực 2 - TP. Hồ Chí Minh buộc Công ty V. hoàn trả 1,58 tỷ đồng cho Công ty T. Vụ án sau đó được đưa lên cấp phúc thẩm.

Ngày 7/5/2026, TAND TP. Hồ Chí Minh ban hành Bản án số 178/2026/KDTM-PT, giải quyết kháng cáo của bị đơn và kháng nghị của Viện kiểm sát cùng cấp liên quan vụ án.

Một trong những vấn đề đáng chú ý là thời hiệu khởi kiện. Phía bị đơn cho rằng đây là tranh chấp kinh doanh, thương mại nên phải áp dụng thời hiệu 2 năm theo Điều 319 Luật Thương mại 2005. Trong khi đó, nguyên đơn cho rằng khoản tiền phải hoàn trả theo biên bản thanh lý là nghĩa vụ tài sản, thuộc trường hợp không áp dụng thời hiệu.

HĐXX phúc thẩm xem xét bản chất khoản tiền 1,58 tỷ đồng và xác định đây là khoản Công ty V. đã cam kết hoàn trả theo biên bản thanh lý ngày 26/2/2020. Tòa không chấp nhận quan điểm cho rằng nghĩa vụ này đã được chuyển sang giao dịch mới chỉ từ việc xuất hiện hợp đồng ngày 7/5/2020.

TAND TP. Hồ Chí Minh sửa một phần bản án sơ thẩm nhưng vẫn buộc Công ty V. hoàn trả Công ty T. 1,58 tỷ đồng.

Điều đáng lưu ý ở đây không chỉ là doanh nghiệp nào thắng hay thua. Điều đáng nói hơn là một khoản tiền đã được xác nhận phải hoàn trả từ năm 2020 nhưng vẫn trở thành đối tượng tranh chấp kéo dài nhiều năm sau đó. Đây chính là khoảng trống mà không ít doanh nghiệp dễ dàng bỏ qua: quản trị một hợp đồng không chỉ là quản trị lúc ký, mà còn phải quản trị cả lúc hợp đồng kết thúc.

Thanh lý hợp đồng không phải là làm thủ tục cho xong

Khi hợp đồng không thể tiếp tục thực hiện, doanh nghiệp thường muốn nhanh chóng ký biên bản thanh lý để khép lại giao dịch. Tuy nhiên, văn bản này có thể trở thành chứng cứ quan trọng nếu tranh chấp phát sinh.

Trong vụ án trên, biên bản thanh lý ngày 26/2/2020 là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ hoàn trả 1,58 tỷ đồng.

Vì vậy, biên bản thanh lý cần làm rõ hợp đồng nào được thanh lý, nghĩa vụ nào đã hoàn thành, nghĩa vụ nào còn tồn tại, khoản tiền phải hoàn trả, thời hạn và phương thức thanh toán, lãi suất hoặc chế tài khi chậm thực hiện.

Một biên bản thanh lý càng rõ, nguy cơ tranh chấp càng thấp.

Hợp đồng mới không đương nhiên xóa nghĩa vụ cũ

Việc sau khi thanh lý hợp đồng cũ lại phát sinh giao dịch mới là tình huống không hiếm. Khoản tiền của giao dịch trước có thể được cấn trừ, chuyển sang đơn hàng mới hoặc dùng để thanh toán nghĩa vụ khác.

Nếu không lập hồ sơ rõ ràng, các bên rất dễ có cách hiểu khác nhau về dòng tiền và nghĩa vụ.

Vụ án cho thấy một hợp đồng mới không đương nhiên xóa nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch cũ. Nếu muốn chuyển nghĩa vụ, doanh nghiệp cần thể hiện rõ bằng văn bản. Đó là khoản tiền nào được chuyển, nghĩa vụ cũ được thay thế hay cấn trừ, chủ thể nào có quyền và nghĩa vụ mới.

Nếu không làm rõ, khi tranh chấp phát sinh, Tòa án sẽ phải xem xét toàn bộ chuỗi giao dịch và chứng cứ để xác định bản chất.

Thời hiệu không phải chuyện để đến khi kiện mới tính

Nhiều doanh nghiệp chỉ quan tâm đến thời hiệu khi tranh chấp đã trở nên gay gắt. Khi đó, có thể đã quá muộn. Với các khoản công nợ và hợp đồng có nguy cơ tranh chấp, doanh nghiệp cần xác định ngay thời điểm quyền lợi bị xâm phạm, thời hiệu được tính từ đâu, có sự kiện làm thay đổi việc tính thời hiệu hay không và cần thực hiện hành động pháp lý nào trước khi thời hiệu kết thúc.

Trong vụ hai công ty nói trên, thời hiệu trở thành một nội dung trọng tâm ở cấp phúc thẩm. Điều đó cho thấy đây không chỉ là vấn đề của luật sư mà phải được đặt trong hệ thống quản trị rủi ro của doanh nghiệp.

“Tôi đúng” không có nghĩa là “tôi sẽ thắng”

Doanh nghiệp có thể tin rằng mình đúng, nhưng Tòa án giải quyết tranh chấp trên cơ sở chứng cứ hợp pháp.

Với các giao dịch thương mại, doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ hợp đồng, phụ lục, biên bản giao nhận, hóa đơn, chứng từ thanh toán, thư điện tử, tin nhắn, biên bản làm việc, thông báo vi phạm, biên bản thanh lý và xác nhận công nợ.

Đặc biệt, mọi thỏa thuận làm thay đổi nội dung hợp đồng ban đầu, nhất là đối với giao dịch có giá trị lớn, cần được lập thành văn bản.

Một cuộc điện thoại có thể giúp hai bên tháo gỡ bế tắc nhưng khi tranh chấp ra Tòa, vấn đề là nội dung cuộc trao đổi đó được chứng minh bằng gì? Đây chính là khoảng cách giữa quản trị kinh doanh và quản trị pháp lý.

Thắng kiện chưa đồng nghĩa với thu được tiền

Bản án phúc thẩm buộc Công ty V. hoàn trả Công ty T. 1,58 tỷ đồng nhưng không chấp nhận yêu cầu của Công ty T. về khoản lãi hơn 1,314 tỷ đồng và điều chỉnh phần án phí liên quan.

Bản án cũng xác định việc thanh toán được thực hiện sau khi bản án có hiệu lực tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền.

Đây là vấn đề doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Vì thắng kiện chưa đồng nghĩa với việc dòng tiền lập tức quay trở lại.

Nếu bên phải thi hành án có tài sản nhưng tài sản đang thế chấp, tranh chấp hoặc không đủ khả năng thanh toán, doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục theo đuổi quá trình thi hành án.

Vì vậy, ngay từ khi khởi kiện, doanh nghiệp không chỉ cần chứng minh quyền của mình mà còn phải đánh giá khả năng thi hành bản án. Đây là một phần của chiến lược tố tụng thương mại.

Rủi ro lớn nhất đôi khi nằm ở những giao dịch tưởng như bình thường

Điểm đáng chú ý của vụ Công ty T. - Công ty V. không chỉ nằm ở con số 1,58 tỷ đồng, mà ở chuỗi rủi ro pháp lý phát sinh từ một giao dịch tưởng như rất bình thường.

Từ hợp đồng mua bán đến thanh lý; từ thanh lý đến giao dịch mới; từ giao dịch mới đến tranh chấp; từ tranh chấp đến thời hiệu và cuối cùng là thi hành án, mỗi mắt xích đều có thể tạo ra một rủi ro mới.

Với doanh nghiệp, bài học không chỉ là “khi tranh chấp thì thuê luật sư”, mà phải quản trị rủi ro pháp lý ngay từ khi giao dịch bắt đầu.

Một hợp đồng chặt chẽ, một biên bản thanh lý rõ ràng và một hệ thống chứng cứ đầy đủ không chỉ phục vụ quá trình tố tụng. Quan trọng hơn, đó là “hàng rào pháp lý” giúp doanh nghiệp bảo vệ dòng tiền, tài sản và sự an toàn của chính mình.

Tin bài khác
108 công ty “ma” bán hơn 56.000 hóa đơn khống: Trách nhiệm hình sự của người bán lẫn người mua

108 công ty “ma” bán hơn 56.000 hóa đơn khống: Trách nhiệm hình sự của người bán lẫn người mua

Vụ án 42 bị cáo thuộc 108 công ty “ma” bị đưa ra xét xử tại TAND TP. Hồ Chí Minh phơi bày một thị trường hoá đơn ngầm vận hành có tổ chức. Đáng chú ý, đường dây không chỉ có người bán, người mua mà còn xuất hiện cáo buộc cán bộ thuế nhận hối lộ để tiếp tay.
Đề xuất nâng mức phạt vi phạm hàng không lên 200 triệu đồng

Đề xuất nâng mức phạt vi phạm hàng không lên 200 triệu đồng

Nhằm tăng sức răn đe đối với các hành vi đe dọa an toàn, an ninh hàng không, Bộ Xây dựng đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa lên 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân có vi phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Giá nhiên liệu giảm, Bộ Xây dựng kiểm tra giá cước vận tải tại 5 địa phương

Giá nhiên liệu giảm, Bộ Xây dựng kiểm tra giá cước vận tải tại 5 địa phương

Trong tháng 11 và 12/2026, Bộ Xây dựng sẽ kiểm tra công tác quản lý giá cước vận tải đường bộ tại Lào Cai, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng và Huế. Đoàn công tác tập trung rà soát doanh nghiệp kê khai tăng giá cước cao, đối chiếu giá niêm yết với giá bán thực tế trong bối cảnh giá nhiên liệu giảm.
Hà Nội buộc chủ đầu tư CT6 Kiến Hưng chi trả toàn bộ kinh phí khắc phục vi phạm

Hà Nội buộc chủ đầu tư CT6 Kiến Hưng chi trả toàn bộ kinh phí khắc phục vi phạm

Trong phương án xử lý sai phạm tại CT6 Kiến Hưng, Hà Nội cho phép 1.458 căn hộ tiếp tục tồn tại có điều kiện, đồng thời yêu cầu di dời 125 căn hộ khối đế và phá dỡ 10 nhà thấp tầng. Chủ đầu tư phải chịu toàn bộ kinh phí khắc phục, không sử dụng ngân sách Nhà nước.
Hơn 240.000 chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc diện thông báo hoãn xuất cảnh

Hơn 240.000 chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc diện thông báo hoãn xuất cảnh

Hơn 240.000 trường hợp chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh không hoạt động tại địa chỉ đăng ký nằm trong số trên 250.000 thông báo tạm hoãn xuất cảnh được Cơ quan Thuế ban hành đến cuối tháng 10/2026. Trước thực tế này, Bộ Tài chính đang mở rộng các phương thức cảnh báo sớm, giúp người nộp thuế chủ động xử lý nghĩa vụ trước khi xuất cảnh.
Vietlott và 4 doanh nghiệp xổ số vào kế hoạch thanh tra năm 2027

Vietlott và 4 doanh nghiệp xổ số vào kế hoạch thanh tra năm 2027

Theo kế hoạch thanh tra năm 2027 vừa được ban hành, Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra Vietlott cùng 4 doanh nghiệp xổ số kiến thiết. Trong đó, ba doanh nghiệp thuộc diện thanh tra việc chấp hành pháp luật về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố; hai doanh nghiệp được thanh tra công tác quản lý vốn và tài sản.
Ông Lê Thanh Thản nộp 530 tỷ đồng, được đề nghị hưởng án treo

Ông Lê Thanh Thản nộp 530 tỷ đồng, được đề nghị hưởng án treo

Đại diện Viện Kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt ông Lê Thanh Thản từ 30–36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Lừa dối khách hàng”. Việc bị cáo chủ động nộp 530 tỷ đồng khắc phục hậu quả được xem là một trong những tình tiết giảm nhẹ đáng chú ý tại phiên tòa.
Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn bị phạt 80 triệu đồng do vượt chuyên môn

Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn bị phạt 80 triệu đồng do vượt chuyên môn

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh vừa xử phạt Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn (Chi nhánh Công ty CP Healthcare YBL) vì cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh không đúng phạm vi chuyên môn được cấp phép. Vụ việc đặt ra yêu cầu người dân phải kiểm tra kỹ năng lực và phạm vi hoạt động của cơ sở trước khi điều trị.
CT6 Kiến Hưng chỉ di dời dân sau khi thanh toán đủ tiền bồi thường

CT6 Kiến Hưng chỉ di dời dân sau khi thanh toán đủ tiền bồi thường

Việc xử lý sai phạm tại CT6 Kiến Hưng sẽ được thực hiện theo Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND, với nguyên tắc bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Các căn hộ đủ điều kiện có thể được xem xét cấp sổ đỏ, trong khi những hộ phải di dời chỉ bàn giao nhà sau khi chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ bồi thường.
Nhiều mỹ phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy do sai lệch hồ sơ công bố

Nhiều mỹ phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy do sai lệch hồ sơ công bố

Sữa tắm Wedding, tinh chất IDR.SKIN 10GF Growth Factor Ampoule và mặt nạ IDR.SKIN Phyto Placenta P-DNA Mask nằm trong danh sách sản phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy. Các doanh nghiệp liên quan bị xử phạt từ 140 triệu đồng do vi phạm trong sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm.
Quỹ Bình ổn giá xăng dầu bước vào bài toán quyết toán 8.000 tỷ đồng

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu bước vào bài toán quyết toán 8.000 tỷ đồng

Sau đề xuất chấm dứt Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công Thương tiếp tục đưa ra phương án xử lý hai dòng tiền còn lại, trong đó đáng chú ý là khoản ngân sách tạm ứng 8.000 tỷ đồng và số dư tại các thương nhân đầu mối.
IDOCTOR và Mỹ phẩm Kim Du cùng bị phạt 140 triệu đồng

IDOCTOR và Mỹ phẩm Kim Du cùng bị phạt 140 triệu đồng

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh xử phạt Công ty TNHH IDOCTOR và Công ty TNHH Mỹ phẩm Kim Du cùng mức 140 triệu đồng; đồng thời buộc thu hồi, tiêu hủy các sản phẩm mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố.
12 dự án Mường Thanh bước vào lộ trình xử lý đến cuối năm 2028

12 dự án Mường Thanh bước vào lộ trình xử lý đến cuối năm 2028

Hà Nội đã ấn định lộ trình xử lý 12 dự án Mường Thanh, trong đó chỉ cư dân tại các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng mới phải di dời; chi phí khắc phục vi phạm thuộc trách nhiệm chủ đầu tư.
519 căn hộ CT6 Kiến Hưng trở thành tâm điểm của phiên tòa xét xử "đại gia điếu cày"

519 căn hộ CT6 Kiến Hưng trở thành tâm điểm của phiên tòa xét xử "đại gia điếu cày"

Phiên tòa vụ CT6 Kiến Hưng mở lại sáng 18/11 sau hơn 3 năm điều tra bổ sung, với 519 khách hàng được triệu tập và hàng loạt vấn đề liên quan căn hộ không được cấp giấy chứng nhận tiếp tục được làm rõ.
Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Công an tỉnh Hà Tĩnh đã vô hiệu hóa hệ thống, khởi tố 2 bị can để điều tra về hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan việc vận hành website xem phim trực tuyến “ophim17.cc”.