Từ hỗ trợ đến kiến tạo cơ hội: Cách làm mới trong giảm nghèo ở Tuyên Quang

Trong những năm qua, giảm nghèo bền vững luôn được tỉnh Tuyên Quang xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn chặt với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống Nhân dân. Điểm đáng chú ý là tư duy giảm nghèo đã có nhiều đổi mới, chuyển từ hỗ trợ trực tiếp sang tạo điều kiện để người dân chủ động phát triển sản xuất, nâng cao năng lực và vươn lên bằng chính nội lực của mình.

Sau 5 năm triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Tuyên Quang đã huy động trên 64.000 tỷ đồng cho phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, nguồn vốn ngân sách Nhà nước chỉ chiếm khoảng 11,5%, phần lớn được huy động từ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và sự tham gia tích cực của Nhân dân. Kết quả này cho thấy hiệu quả của chủ trương xã hội hóa nguồn lực, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và cộng đồng trong thực hiện các mục tiêu giảm nghèo và phát triển nông thôn.

Người dân xã vùng cao phát triển chăn nuôi bò, nâng cao thu nhập.

Nguồn lực đầu tư đã được tập trung cho những lĩnh vực thiết yếu, đặc biệt là phát triển hạ tầng nông thôn. Riêng Chương trình xây dựng nông thôn mới đã huy động trên 59.000 tỷ đồng để đầu tư giao thông, trường học, cơ sở y tế, công trình thủy lợi và thiết chế văn hóa. Hơn 1.200 km đường giao thông nông thôn được bê tông hóa, trên 3.363 km kênh mương được kiên cố hóa cùng hàng trăm công trình dân sinh được đưa vào sử dụng đã tạo nên diện mạo mới cho nhiều vùng quê.

Từ những con đường mới mở, khoảng cách giữa các thôn bản với trung tâm xã từng bước được rút ngắn. Nông sản được vận chuyển thuận lợi hơn, chi phí sản xuất giảm xuống, người dân có điều kiện tiếp cận tốt hơn với giáo dục, y tế và các dịch vụ xã hội. Hạ tầng phát triển không chỉ cải thiện điều kiện sống mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, tạo nền tảng quan trọng cho công tác giảm nghèo bền vững.

Song song với đầu tư hạ tầng, tỉnh Tuyên Quang đặc biệt chú trọng phát triển sinh kế phù hợp với điều kiện từng địa phương. Nhiều mô hình sản xuất đã phát huy hiệu quả rõ nét, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Không gian xã Bạch Đích, tỉnh Tuyên Quang

Tại xã Bạch Đích, các dự án hỗ trợ phát triển sinh kế với tổng kinh phí hơn 5,7 tỷ đồng đã giúp người dân mở rộng chăn nuôi trâu, bò sinh sản theo hướng hàng hóa. Nhiều hộ đã thay đổi tập quán sản xuất, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào chăn nuôi, chủ động phòng chống dịch bệnh và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Gia đình anh Vàng Mí Quả ở xã Thắng Mố là một trong những điển hình tiêu biểu. Từ ba con dê giống được hỗ trợ ban đầu, gia đình đã phát triển thành đàn dê tám con, từng bước tạo nguồn thu nhập ổn định và mở ra cơ hội thoát nghèo bền vững. Câu chuyện của anh cũng là minh chứng cho hiệu quả của cách làm lấy người dân làm chủ thể, hỗ trợ đúng nhu cầu và khơi dậy ý chí vươn lên.

Nhiều mô hình kinh tế khác cũng đang phát huy hiệu quả tích cực. Dự án nuôi lợn đen thương phẩm tại xã Quảng Nguyên mang lại lợi nhuận hơn 2,28 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương. Mô hình trồng ớt xanh tại xã Hòa An đạt doanh thu bình quân khoảng 250 triệu đồng/ha/vụ, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.

Đến nay, toàn tỉnh Tuyên Quang đã hình thành hơn 118 chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản, tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng và giảm thiểu rủi ro trong sản xuất. Các hợp tác xã, tổ hợp tác ngày càng phát huy vai trò kết nối, từng bước hình thành tư duy sản xuất hàng hóa và liên kết theo chuỗi giá trị.

Không chỉ tạo sinh kế, Tuyên Quang còn chú trọng nâng cao nhận thức và khả năng tiếp cận thông tin của người dân. Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã bố trí hơn 15,3 tỷ đồng để thực hiện các dự án truyền thông giảm nghèo về thông tin. Hiện nay, 100% trung tâm xã được phủ cáp quang, gần 3.000 trạm BTS hoạt động trên địa bàn, tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số khu vực nông thôn.

Thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng viễn thông và các nền tảng số, người dân ngày càng tiếp cận thuận lợi hơn với kiến thức sản xuất, khoa học kỹ thuật và thông tin thị trường. Từ đó, tư duy phát triển kinh tế từng bước thay đổi, tinh thần chủ động học hỏi, tự lực vươn lên ngày càng lan tỏa trong cộng đồng.

Những giải pháp đồng bộ về hạ tầng, sinh kế và nâng cao nhận thức đã mang lại kết quả rõ nét. Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm bình quân gần 5% mỗi năm; riêng vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm từ 37,31% xuống còn 16,04%. Hàng nghìn hộ dân đã cải thiện thu nhập, ổn định cuộc sống và từng bước vươn lên thoát nghèo.

Giảm nghèo bền vững không chỉ là câu chuyện của những con số mà còn là hành trình khơi dậy khát vọng vươn lên trong mỗi người dân. Từ những con đường mới mở, những mô hình sinh kế hiệu quả được nhân rộng đến sự thay đổi trong tư duy sản xuất, Tuyên Quang đang từng bước tạo dựng nền tảng phát triển bền vững cho khu vực nông thôn và miền núi.

Với quyết tâm chính trị cao, sự đồng thuận của Nhân dân và cách làm lấy người dân làm trung tâm, Tuyên Quang đang tiếp tục chuyển từ hỗ trợ sang kiến tạo cơ hội, phát huy nội lực cộng đồng, hướng tới mục tiêu phát triển bao trùm, để mọi người dân đều có cơ hội vươn lên làm giàu chính đáng và cùng thụ hưởng thành quả của quá trình đổi mới.