Một thay đổi đáng chú ý trong quản lý hóa chất dùng cho chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn sẽ bắt đầu có hiệu lực từ 15/5/2026, khi Bộ Y tế chính thức áp dụng danh mục mới về các chất không được sử dụng và các chất nguy hiểm phải công bố thông tin. Đây là nội dung được quy định tại Thông tư 05/2026/TT-BYT do Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan ký ban hành.
Theo Bộ Y tế, thông tư này quy định chi tiết và hướng dẫn khoản 4 Điều 15 và khoản 2 Điều 31 của Luật Hóa chất, tập trung vào hai nhóm chính: Danh mục hóa chất không được sử dụng và Danh mục hóa chất nguy hiểm cần công bố thông tin trong chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế.
 |
| Thuốc diệt côn trùng tiện lợi trong việc loại bỏ ruồi, muỗi, kiến, gián… ra khỏi nhà, song chúng cũng rất độc hại cho sức khỏe con người khi tiếp xúc. |
Ở nhóm đầu tiên, danh mục mới xác định 40 hóa chất không được sử dụng. Một số chất được nêu trong thông tin công bố của Bộ Y tế gồm Acephate, Aldrin, Beta-cyfluthrin, Chlordecone, Chlorpyrifos ethyl, Cyfluthrin, Diazinon, Dichlovos, Dieldrin, Heptachlor và Hexachlorobenzene.
Ở nhóm thứ hai, Bộ Y tế đưa ra danh mục 87 hóa chất nguy hiểm cần công bố thông tin khi có trong chế phẩm lưu hành. Một số chất tiêu biểu được nêu gồm Acetic acid, AgniqueTM MMF, Alcohols C9-C11 ethoxylated, Allethrin, Alpha-Cypermethrin, Benzalkonium chloride, Beta-cypermethrin và Bifenthrin.
Về cơ chế thực hiện, Bộ Y tế cho biết Cục Phòng bệnh căn cứ yêu cầu thực tế và thực tiễn quản lý để đề xuất Bộ trưởng Bộ Y tế xem xét việc sửa đổi, bổ sung hai danh mục này khi cần thiết. Điều này cho thấy danh mục hóa chất sẽ không đứng yên, mà có thể tiếp tục được cập nhật theo diễn biến quản lý và yêu cầu an toàn thực tế. Nhận định này được rút ra từ cơ chế sửa đổi được nêu trong thông tin công bố của Bộ Y tế.
Thông tư cũng đặt thêm trách nhiệm với địa phương. Cụ thể, trong vòng 10 ngày kể từ ngày cấp số đăng ký lưu hành mới đối với chế phẩm có chứa hóa chất chưa có trong danh mục công bố tại Phụ lục II, Sở Y tế các tỉnh, thành phố phải báo cáo bằng văn bản về Bộ Y tế (Cục Phòng bệnh), kèm hồ sơ đăng ký lưu hành mới của chế phẩm đó.
Với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và phân phối chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn, quy định mới đồng nghĩa với áp lực rà soát lại thành phần sản phẩm, hồ sơ công bố và quy trình lưu hành. Đây không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp lý, mà còn tác động trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, nhãn hàng và trách nhiệm công bố thông tin trên thị trường. Nhận định này là suy luận nghiệp vụ từ nội dung thông tư và cơ chế báo cáo được Bộ Y tế công bố.
