Thứ năm 19/11/2026 20:17
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Trung Quốc tăng cường quan hệ kinh tế với ASEAN

Giữa bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang, Trung Quốc đã đẩy mạnh FDI vào ASEAN, nhắm đến xe điện (EV), chất bán dẫn và năng lượng tái tạo.
Trung Quốc tăng cường quan hệ kinh tế với ASEAN
Trung Quốc tăng cường quan hệ kinh tế với ASEAN, tập trung vào các ngành tăng trưởng cao.

Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Trung Quốc vào ASEAN đã tăng mạnh, đặc biệt là trong các lĩnh vực tăng trưởng cao như xe điện, chất bán dẫn và năng lượng tái tạo.

Điều này đánh dấu sự chuyển hướng đáng kể so với giai đoạn trước năm 2018, trước khi căng thẳng thương mại Mỹ-Trung bùng nổ, khi các khoản đầu tư chủ yếu tập trung vào bất động sản và dịch vụ tài chính.

Theo đó, sự thay đổi chiến lược này phù hợp với xu hướng chung của các công ty Trung Quốc trong việc mở rộng hoạt động ra nước ngoài, theo ông Mark Greeven, giáo sư đổi mới quản lý và hiệu trưởng khu vực châu Á tại Viện Phát triển Quản lý (IMD).

Việc tái định hướng chiến lược của Trung Quốc không chỉ đa dạng hóa danh mục đầu tư tại khu vực, mà còn củng cố vị thế của ASEAN như là đối tác thương mại lớn nhất của Bắc Kinh. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, thương mại song phương đã đạt mức 6,3 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 863,3 tỷ USD) trong 11 tháng đầu năm 2024 – tăng gần 9% so với cùng kỳ năm trước.

Trong tổng số này, xuất khẩu của Trung Quốc sang ASEAN đạt 3,7 nghìn tỷ nhân dân tệ, tăng 12,7% so với cùng kỳ, trong khi nhập khẩu từ ASEAN đạt 2,6 nghìn tỷ nhân dân tệ, tăng 3%.

Sự gia tăng dòng vốn FDI phần lớn xuất phát từ việc Trung Quốc tăng cường quan hệ kinh tế với ASEAN, trong bối cảnh các công ty nước này tìm cách giảm rủi ro trước chiến tranh thương mại với Mỹ.

Các chuyên gia dự đoán xu hướng này sẽ tiếp tục, với sự quan tâm mạnh mẽ từ các nhà đầu tư Trung Quốc vào các lĩnh vực như xe điện, chất bán dẫn và năng lượng tái tạo tại các thị trường ASEAN-6 gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Về thương mại, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN từ năm 2009, trong khi ASEAN đã vượt qua Liên minh châu Âu để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc từ năm 2020.

Xu hướng đầu tư của Trung Quốc đã thay đổi đáng kể trong thời gian gần đây, khi FDI trong lĩnh vực sản xuất tăng trưởng ấn tượng 33% hàng năm từ năm 2020 đến 2023, đạt 6 tỷ USD vào năm 2023, theo ông Nithin Chandra, đối tác quản lý khu vực Đông Nam Á của công ty tư vấn quản lý Kearney.

Ngoài ra, tổng FDI từ Trung Quốc vào ASEAN đã tăng đều đặn, đạt 17,6 tỷ USD vào năm 2023, theo dữ liệu từ Ban Thư ký ASEAN tại Jakarta.

Trung Quốc tăng cường quan hệ kinh tế với ASEAN
Dòng vốn FDI của Trung Quốc vào ASEAN giai đoạn 2018-2023 (đơn vị: tỷ USD) (Ảnh: BT).

Những động lực chính

Các chuyên gia chỉ ra nhiều yếu tố thúc đẩy tăng trưởng FDI từ Trung Quốc vào ASEAN, bao gồm tầng lớp trung lưu đang phát triển nhanh chóng và ngày càng giàu có; nhu cầu ngày càng cao về tiêu dùng kỹ thuật số; cùng lực lượng lao động lớn và ngày càng có tay nghề cao.

Những lợi thế này giúp ASEAN “ở vị thế tốt để thu hút FDI”, ông Johnny Lim, đối tác và đồng chủ tịch toàn cầu (khu vực châu Á) tại công ty luật Reed Smith, nhận định.

Khu vực này cũng là trung tâm sản xuất hấp dẫn nhờ các nền tảng vững chắc như nguồn nguyên liệu thô phong phú và chính sách thương mại thuận lợi, ông Chandra của Kearney bổ sung.

Hơn nữa, khu vực thương mại tự do ASEAN-Trung Quốc dự kiến sẽ được nâng cấp vào năm 2025, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới như kinh tế số và kinh tế xanh.

Ông Lim nhấn mạnh rằng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, cũng như xe điện và lưu trữ năng lượng là những lĩnh vực đang nhận được sự quan tâm lớn tại khu vực.

Một ví dụ nổi bật về đầu tư mới của Trung Quốc vào ASEAN là trong lĩnh vực sản xuất xe điện (EV) và chuỗi cung ứng. Điển hình, tập đoàn xe điện BYD của Trung Quốc đã đầu tư 490 triệu USD để xây dựng nhà máy EV đầu tiên tại Đông Nam Á, đặt tại Thái Lan.

Quan trọng hơn, trong bối cảnh căng thẳng leo thang và chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, ASEAN được xem là "điểm đến thay thế" trong việc chuyển dịch chuỗi cung ứng theo chiến lược “Trung Quốc cộng một”, khi các công ty tìm kiếm giải pháp tăng cường khả năng chống chịu, ông Chandra nhận định.

Trung Quốc tăng cường quan hệ kinh tế với ASEAN
Tập đoàn xe điện BYD của Trung Quốc đã đầu tư 490 triệu USD để xây dựng nhà máy EV đầu tiên tại Đông Nam Á, đặt tại Thái Lan (Ảnh: Reuters).

Chuyển dịch đầu tư tại ASEAN

Dòng vốn FDI vào ASEAN dự kiến sẽ tăng tốc trong năm tới, nhờ tiềm năng áp thuế mới và căng thẳng gia tăng trong chiến tranh thương mại Mỹ-Trung dưới chính quyền mới của Mỹ. Điều này có thể thúc đẩy nỗ lực đa dạng hóa, khiến nhiều khoản đầu tư chuyển từ Trung Quốc sang ASEAN.

Chính quyền của ông Trump được kỳ vọng sẽ thực hiện chính sách “Nước Mỹ trước tiên”, có thể bao gồm việc áp thuế nhập khẩu lên đến 20% đối với tất cả quốc gia và lên đến 60%, đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Nếu thuế áp lên hàng nhập khẩu Trung Quốc trở thành hiện thực, các nhà sản xuất có cơ sở sản xuất tại Trung Quốc có thể đẩy nhanh việc chuyển dịch cơ sở sang các quốc gia ASEAN như một phần của chiến lược “Trung Quốc cộng một”, ông Lim từ Reed Smith chia sẻ.

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng điều này có thể dẫn đến sự giám sát chặt chẽ hơn từ phía Mỹ, gây ra những bất ổn và căng thẳng thương mại.

Ông Greeven từ IMD dự báo sẽ có sự thay đổi trong cơ cấu đầu tư của Trung Quốc, tùy thuộc vào lĩnh vực, có thể giảm nhẹ phân bổ sang Mỹ hoặc châu Âu. Thay vào đó, các quốc gia lân cận Trung Quốc trong khu vực châu Á có khả năng thu hút "nhiều sáng kiến và sự quan tâm" từ các nhà đầu tư Trung Quốc.

Với quan điểm của ông Trump về Trung Quốc và thương mại, ông Greeven cho rằng nhiều công ty và nhà đầu tư Trung Quốc nên sẵn sàng chuẩn bị cho những chính sách sẽ được thực thi.

Các lĩnh vực mục tiêu

Trong năm tới, các lĩnh vực trọng điểm tại ASEAN-6 được kỳ vọng sẽ thu hút mạnh mẽ đầu tư từ Trung Quốc nhờ lợi thế và vị trí chiến lược riêng của từng quốc gia.

Việt Nam tiếp tục củng cố vị thế như một trung tâm đầu tư công nghệ cao, với sự quan tâm của các nhà đầu tư Trung Quốc dự kiến tập trung vào lĩnh vực điện tử, chất bán dẫn và các ngành sản xuất công nghệ cao khác.

Singapore có thể thu hút đầu tư vào R&D, thiết kế và kỹ thuật chính xác nhờ hạ tầng vững mạnh và chính sách bảo vệ sở hữu trí tuệ. Malaysia tập trung vào chất bán dẫn và điện tử giá trị gia tăng.

Thái Lan hướng tới trung tâm sản xuất EV khu vực, trong khi Indonesia đón dòng vốn vào năng lượng sạch, tài nguyên thiên nhiên và hạ tầng. Philippines thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo, tận dụng tài nguyên thiên nhiên dồi dào và chính sách hỗ trợ từ chính phủ.

Ông Lim nhận định: “Những khoản đầu tư này được thúc đẩy bởi các thị trường tiêu dùng đang phát triển nhanh của ASEAN, vị trí chiến lược, lực lượng lao động có tay nghề cao và sự hỗ trợ của chính phủ cho các lĩnh vực này”.

Tin bài khác
APEC 2027: Việt Nam nhận kỳ vọng mới từ 21 nền kinh tế thành viên

APEC 2027: Việt Nam nhận kỳ vọng mới từ 21 nền kinh tế thành viên

Việc chính thức tiếp nhận vai trò Chủ nhà APEC 2027 tại Thâm Quyến (Trung Quốc) mở ra chặng đường hợp tác mới của Việt Nam tại diễn đàn kinh tế hàng đầu khu vực. Các nền kinh tế thành viên bày tỏ sự ủng hộ, kỳ vọng Việt Nam đóng góp tích cực vào việc củng cố liên kết và thúc đẩy thịnh vượng chung.
Siêu du thuyền Star Seeker đến Nha Trang đem theo 205 du khách quốc tế

Siêu du thuyền Star Seeker đến Nha Trang đem theo 205 du khách quốc tế

Siêu du thuyền Star Seeker đưa 205 du khách quốc tế cao cấp (chủ yếu quốc tịch Mỹ) cùng 135 thành viên thủy thủ đoàn đến Khánh Hòa. Tàu neo tại khu vực phía bắc vịnh Nha Trang. Toàn bộ du khách và phần lớn thủy thủ đoàn được đưa vào Bến du thuyền Ana Marina để lên bờ tham quan.
Tổng thống Mỹ đánh giá biên bản ghi nhớ với Iran là “lãng phí thời gian”

Tổng thống Mỹ đánh giá biên bản ghi nhớ với Iran là “lãng phí thời gian”

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng biên bản ghi nhớ ký với Iran hồi tháng 6 là việc làm lãng phí thời gian, song khẳng định Mỹ vẫn sẽ tiến hành cuộc xung đột nếu phải lựa chọn lại. Phát biểu được đưa ra khi quan hệ Mỹ - Iran còn căng thẳng và nội bộ chính quyền Mỹ có những quan điểm khác nhau, đặc biệt sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại nước này.
Việt Nam và Mexico thúc đẩy hợp tác toàn diện, mở rộng kết nối với ASEAN

Việt Nam và Mexico thúc đẩy hợp tác toàn diện, mở rộng kết nối với ASEAN

Tại cuộc gặp bên lề Tuần lễ Cấp cao APEC 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum nhất trí tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực, tháo gỡ vướng mắc thương mại và đẩy mạnh phối hợp tại các diễn đàn đa phương.
Tổng thống Nga Putin kêu gọi xây dựng quan hệ đối tác kinh tế Á - Âu rộng lớn hơn tại diễn đàn doanh nghiệp APEC

Tổng thống Nga Putin kêu gọi xây dựng quan hệ đối tác kinh tế Á - Âu rộng lớn hơn tại diễn đàn doanh nghiệp APEC

Phát biểu tại Diễn đàn các nhà lãnh đạo doanh nghiệp bên lề Hội nghị Cấp cao APEC ở Thâm Quyến (Trung Quốc), Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh khả năng thích ứng của nền kinh tế Nga trước các biện pháp hạn chế và ủng hộ xây dựng quan hệ đối tác kinh tế Á - Âu rộng lớn hơn.
Nhật Bản đề xuất lập “IEA phiên bản châu Á” để bảo vệ an ninh dầu mỏ khu vực

Nhật Bản đề xuất lập “IEA phiên bản châu Á” để bảo vệ an ninh dầu mỏ khu vực

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đề xuất thành lập Lực lượng Đặc nhiệm An ninh Dầu mỏ châu Á nhằm quản lý dự trữ dầu chiến lược, đồng thời cho phép dùng bể chứa dự phòng của quốc đảo Đông Bắc Á để lưu trữ dầu thô cho các nước châu Á.
Thủ tướng Lê Minh Hưng kết thúc chuyến công tác tại Philippines, thúc đẩy nhiều sáng kiến hợp tác khu vực

Thủ tướng Lê Minh Hưng kết thúc chuyến công tác tại Philippines, thúc đẩy nhiều sáng kiến hợp tác khu vực

Sau ba ngày tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị liên quan tại Manila (Philippines), Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã kết thúc tốt đẹp chuyến công tác, với nhiều đề xuất nhằm củng cố an ninh, tăng cường liên kết kinh tế và mở rộng các động lực tăng trưởng mới cho khu vực.
Nvidia nâng dự báo tăng trưởng lên 75% bất chấp biến động lãnh đạo

Nvidia nâng dự báo tăng trưởng lên 75% bất chấp biến động lãnh đạo

Nvidia vừa công bố kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng và nâng dự báo doanh thu cho năm tài chính tới, qua đó trấn an giới đầu tư sau khi ông Jensen Huang rời ghế CEO.
Nhật Bản bắt tay ADB thúc đẩy phát triển điện hạt nhân tại châu Á

Nhật Bản bắt tay ADB thúc đẩy phát triển điện hạt nhân tại châu Á

Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) mở ra hướng hỗ trợ các quốc gia trong khu vực chuẩn bị nguồn lực, hoàn thiện khung pháp lý và tiếp cận tài chính để phát triển điện hạt nhân.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất sáng kiến chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất sáng kiến chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản

Đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13 tại Manila, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm, trong đó nhấn mạnh kết nối kinh tế, ứng phó thách thức an ninh phi truyền thống và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Hơn 9.214 tỷ đồng xây dựng sân bay quốc tế trên biển đầu tiên của Việt Nam

Hơn 9.214 tỷ đồng xây dựng sân bay quốc tế trên biển đầu tiên của Việt Nam

Cảng hàng không Quốc tế Vân Phong tại Khánh Hòa thuộc nhóm 19 sân bay quốc tế của cả nước. Dự án gây chú ý khi được nghiên cứu theo hướng xây dựng trên mặt nước, tận dụng lợi thế vịnh biển tự nhiên. Đây sẽ là sân bay trên mặt biển đầu tiên tại Việt Nam, mô hình từng được áp dụng tại nhiều quốc gia phát triển như Nhật Bản, Hong Kong hay Hàn Quốc.
Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Với lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế và nền tảng từ các hiệp định thương mại tự do, Việt Nam – Chile đang hướng tới nâng tầm hợp tác từ trao đổi hàng hóa sang đầu tư, kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường ASEAN – Mỹ Latinh.
Thủ tướng Anh Burnham: Rời EU, nước Anh “mất nhiều hơn được”

Thủ tướng Anh Burnham: Rời EU, nước Anh “mất nhiều hơn được”

Thủ tướng Andy Burnham dự kiến tuyên bố Brexit đã không đạt kỳ vọng và kêu gọi London xích lại gần Brussels, trước thềm hội nghị thượng đỉnh Anh - EU ngày 20/11.
ASEAN thiết lập khuôn khổ pháp lý chung cho nền kinh tế số

ASEAN thiết lập khuôn khổ pháp lý chung cho nền kinh tế số

Ngày 14/11, tại Manila (Philippines), các nước thành viên ASEAN chính thức ký Hiệp định khung về Kinh tế số (DEFA), đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập kinh tế số khu vực. Thỏa thuận hướng tới tháo gỡ rào cản thương mại, kết nối dữ liệu xuyên biên giới và mở rộng cơ hội kinh doanh cho cộng đồng doanh nghiệp.
Bãi Dài Cam Lâm: Bãi biển đẹp hoang sơ top 10 thế giới

Bãi Dài Cam Lâm: Bãi biển đẹp hoang sơ top 10 thế giới

Được tạp chí National Geographic (Mỹ) xếp hạng là 1 trong 10 bãi biển đẹp nhất hành tinh năm 2025 và mới đây Chuyên trang du lịch CNA Luxury của Singapore hết lời ca ngợi, Bãi Dài Cam Lâm (Khánh Hòa) đang khẳng định vị thế là thiên đường nghỉ dưỡng lý tưởng bậc nhất.