 |
| Trung Quốc đặt cược vào “kinh tế tầm thấp” trị giá nghìn tỷ NDT |
Giữa tháng 10/2025, một mẫu eVTOL (máy bay điện cất hạ cánh thẳng đứng) cỡ lớn, lấy cảm hứng từ cá voi sát thủ, đã thu hút hàng nghìn khách tham quan tại thành phố Thiên Tân. Mẫu máy bay do Trung Quốc tự phát triển này không chỉ gây ấn tượng bởi thiết kế mà còn trở thành biểu tượng cho sự trỗi dậy của lĩnh vực được gọi là “kinh tế tầm thấp”.
Theo giới thiệu, chiếc eVTOL có trọng lượng cất cánh tối đa hơn 3,1 tấn, tầm bay 300 km, được thiết kế phục vụ đa nhiệm: từ cứu hộ y tế, di chuyển đô thị cho đến vận tải hàng hóa.
Điều đáng chú ý là khái niệm “kinh tế tầm thấp” – chỉ các hoạt động hàng không ở độ cao thấp như drone, trực thăng, taxi bay, vận tải hàng không nội đô – không còn dừng ở giai đoạn thử nghiệm. Trong Báo cáo công tác Chính phủ Trung Quốc năm 2024, lĩnh vực này lần đầu tiên được xếp vào nhóm động lực tăng trưởng mới bên cạnh công nghiệp sinh học và kinh tế không gian thương mại.
Dự báo từ Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) cho thấy, quy mô thị trường kinh tế tầm thấp có thể đạt 1.500 tỷ NDT (khoảng 5,79 triệu tỷ VND) vào năm 2025 và tăng lên 3.500 tỷ NDT (13,51 triệu tỷ VND) trong năm 2035.
Bầu trời mở cho ngành công nghiệp mới nổi
Triển lãm Hàng không tầm thấp tại Thiên Tân – nơi chiếc eVTOL ra mắt, là minh chứng rõ nét cho tham vọng này. Sự kiện kéo dài 4 ngày quy tụ hơn 400 doanh nghiệp đến từ hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, thiết lập kỷ lục về quy mô trong lĩnh vực.
Tại đây, toàn cảnh nền kinh tế hàng không tầm thấp được phô diễn: từ trực thăng, UAV (thiết bị bay không người lái), eVTOL, cho tới các hệ thống quản lý bay, hạ tầng và dịch vụ hậu cần thông minh.
Số liệu từ nền tảng dữ liệu Qichacha cho thấy Trung Quốc hiện có khoảng 89.000 doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực này. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2025, số công ty mới thành lập lên tới 11.700 – tăng 220% so với cùng kỳ và vượt cả tổng số năm 2024.
Sự bùng nổ được thúc đẩy mạnh mẽ bởi chính sách. Hơn 30 tỉnh, thành trên toàn quốc đã đưa “kinh tế tầm thấp” vào quy hoạch phát triển, kèm theo hàng loạt ưu đãi: từ mở rộng không phận, hạ tầng chuyên dụng đến các gói hỗ trợ tài chính, thuế.
Từ chiến lược địa phương đến tham vọng toàn cầu
Tại Quảng Đông - địa phương dẫn đầu cả nước, kinh tế tầm thấp được xác định là một trong các trụ cột phát triển bên cạnh năng lượng mới, vật liệu mới và hàng không thương mại. Tỉnh này hiện có hơn 15.000 doanh nghiệp, quy mô ngành vượt 100 tỷ NDT (386.000 tỷ VND).
Trong khi đó, Thiểm Tây tập trung xây dựng hệ sinh thái an toàn, Trùng Khánh đẩy mạnh ứng dụng mô hình “tầm thấp+”, phát triển cụm công nghiệp sáng tạo có sức ảnh hưởng quốc gia.
Theo giới chuyên gia, điểm đáng chú ý là kinh tế tầm thấp đang dần tích hợp với các ngành truyền thống, không chỉ tạo việc làm mà còn mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng mới.
Thị trường nước ngoài cũng trở thành mục tiêu quan trọng. Tại Mali (Tây Phi), công ty EFY Intelligent Control (Thiên Tân) đã triển khai màn trình diễn ánh sáng bằng 1.000 drone trên bầu trời thủ đô Bamako. Doanh nghiệp này hiện vận hành đội bay gần 10.000 drone tại hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, phục vụ cả biểu diễn, hậu cần và an ninh.
Không dừng ở việc xuất khẩu thiết bị, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc cung cấp giải pháp trọn gói: từ công nghệ, tiêu chuẩn vận hành đến mô hình kinh doanh. Đây được xem là lợi thế lớn nhờ chuỗi cung ứng hoàn chỉnh và chi phí cạnh tranh, đặc biệt trong lĩnh vực UAV.
Một "lá bài chiến lược" mới?
Tại Khu Mậu dịch Tự do Cảng Thiên Tân, kinh tế tầm thấp hiện là một trong 5 cụm công nghiệp hàng không trọng điểm, quy tụ hơn 70 doanh nghiệp. Trong 6 tháng đầu năm 2025, giá trị sản xuất của chuỗi trực thăng tại Khu mới Tân Hải tăng 40,4%, còn UAV tăng 29,9%.
“Chúng tôi không chỉ bán drone hay trực thăng, mà đang xây dựng cả một hệ sinh thái cho vận hành và quản lý không gian tầm thấp”, đại diện một công ty công nghệ cho biết.
Trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, không gian tầm thấp vốn bị bỏ ngỏ trong nhiều năm đang trở thành vùng đất hứa. Với sự hội tụ của công nghệ, chính sách và tham vọng toàn cầu hóa, đây có thể là một trong những “lá bài chiến lược” tiếp theo của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
