Tranh luận về kiểm soát phát triển AI và nguy cơ đối đầu công nghệ Mỹ - Trung

Trong bài xã luận đăng ngày 14/9, Thời báo Hoàn Cầu, cơ quan truyền thông do Nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn, cho rằng đề xuất của Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei về việc làm chậm phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), dù được đặt trong yêu cầu giảm thiểu rủi ro an toàn, thực chất phản ánh tư duy Chiến tranh Lạnh nhằm vào Trung Quốc.

Trước đó, trong bài viết công bố ngày 12/9, được Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman và nhà sáng lập SpaceX Elon Musk ủng hộ, ông Dario Amodei đề xuất khuôn khổ điều tiết tốc độ nâng cao năng lực của các mô hình AI tiên tiến, nhằm tạo thêm thời gian kiểm soát những rủi ro an toàn ngày càng lớn. Ông Amodei cũng đề nghị chính phủ Mỹ siết chặt kiểm soát xuất khẩu chip sang Trung Quốc và xử lý hành vi mà ông cho là sao chép mô hình của một số phòng thí nghiệm AI Trung Quốc. Trả lời CBS News ngày 13/9, ông nhận định trở ngại lớn nhất đối với việc làm chậm phát triển AI là khả năng Trung Quốc và các quốc gia bị Mỹ coi là đối địch không áp dụng biện pháp tương tự.

Thời báo Hoàn Cầu chỉ trích gay gắt đề xuất của CEO Anthropic Dario Amodei, cho rằng những đề xuất trên mang tư duy Chiến tranh Lạnh nhằm vào Trung Quốc

Theo Thời báo Hoàn Cầu, đề xuất này nhằm kiềm chế năng lực AI của Trung Quốc bằng các rào cản công nghệ và cơ chế quản lý mang tính độc quyền, qua đó duy trì ưu thế công nghệ của Washington và hạn chế vai trò của Bắc Kinh trong hệ thống quản trị AI toàn cầu.

Tờ báo cho rằng cách tiếp cận này biểu hiện tư duy Chiến tranh Lạnh trong lĩnh vực AI, mang tính đạo đức giả và thiển cận; đồng thời cảnh báo việc loại Trung Quốc khỏi tiến trình đổi mới toàn cầu có thể làm tăng chi phí thử nghiệm và nguy cơ mất kiểm soát công nghệ.

Trong khi đó, một số nghị sĩ Mỹ kêu gọi xây dựng khuôn khổ pháp lý mới để quản lý các hệ thống AI, sau khi hai nhà nghiên cứu của Anthropic cảnh báo tốc độ phát triển công nghệ có thể sớm đặt ra nguy cơ nghiêm trọng đối với sự tồn vong của loài người.

Ngày 13/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ lời kêu gọi làm chậm phát triển AI, cho rằng các mối lo ngại đang bị những lực lượng mang tư tưởng tiêu cực thổi phồng. Ông khẳng định Mỹ đang dẫn trước Trung Quốc và cần giữ vững vị thế, bởi ưu thế về AI có ý nghĩa quyết định trong cạnh tranh chiến lược.

Trước đề xuất của một số lãnh đạo công nghệ Mỹ về việc làm chậm phát triển AI, Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi các bên tiếp cận công nghệ này trên tinh thần cởi mở, bao trùm và thiện chí.

Tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 14/9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn cho rằng việc khuếch đại nguy cơ, kích động đối đầu và thúc đẩy cạnh tranh không lành mạnh sẽ cản trở tiến trình quản trị AI toàn cầu, không phục vụ lợi ích của bất kỳ bên nào.

Theo các nguồn tin, Mỹ và Trung Quốc dự kiến thảo luận giữa tháng 9 về những rủi ro an toàn của AI tiên tiến. Vấn đề này có thể được đề cập tại cuộc gặp cấp cao giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, dự kiến diễn ra ngày 24/9.