TP. Hồ Chí Minh định hình lộ trình phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử

Lộ trình phát triển công nghệ lượng tử cho Việt Nam trong khuôn khổ Diễn đàn kinh tế mùa thu 2026 tại TP. Hồ Chí Minh được giới chuyên gia quốc tế cùng đại diện doanh nghiệp đã phác thảo. Do đó sự kiện thu hút sự chú ý lớn bởi lượng tử đang chuyển dịch từ phòng thí nghiệm sang thương mại hóa, đòi hỏi hướng đi thực chất để tránh lãng phí nguồn lực.

Các chuyên gia trong và ngoài nước trao đổi về phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử tại phiên chuyên đề “Phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử”, thuộc Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026. Ảnh: BTC

TP. Hồ Chí Minh đứng trước bài toán tối ưu hóa nguồn lực lượng tử

Công nghệ lượng tử đang rời khỏi không gian lý thuyết để bước vào giai đoạn thương mại hóa. Cuộc đua toàn cầu không còn dừng ở các bài báo khoa học. Nó đã dịch chuyển sang năng lực giải quyết bài toán vận tải, vật liệu và an ninh dữ liệu.

Trong khuôn khổ Diễn đàn kinh tế mùa thu 2026 tại TP. Hồ Chí Minh diễn ra vào quý 3/2026, các chuyên gia khẳng định Việt Nam không nên tự làm tất cả. Việc đua phát triển phần cứng máy tính lượng tử đòi hỏi nguồn vốn hàng tỷ USD cùng nền tảng kỹ thuật vượt tầm hiện tại.

Ông Damien Dujacquier, Thành viên Hợp danh cấp cao kiêm Đồng Tổng Giám đốc Công ty Roland Berger (Roland Berger) khu vực Đông Nam Á thảo luận tại diễn đàn. Ảnh: BTC

Ông Damien Dujacquier, Thành viên Hợp danh cấp cao kiêm Đồng Tổng Giám đốc Công ty Roland Berger (Roland Berger) khu vực Đông Nam Á, nhận định điều cốt lõi nằm ở việc tạo môi trường ứng dụng thay vì chỉ tập trung nghiên cứu thuần túy.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Sungmin Lee, Trưởng bộ phận Giải pháp Lượng tử thuộc Công ty Pasqal (Pasqal Hàn Quốc), cho rằng Việt Nam nên tận dụng ngay các trung tâm dữ liệu sẵn có. Việc tích hợp công nghệ mới vào hạ tầng điện toán hiệu năng cao sẽ giúp kỹ sư trong nước thực hành trực tiếp. Pasqal Hàn Quốc cũng bắt tay với Công ty CP Tập đoàn FPT (FPT) để đào tạo nhân lực chuyên sâu.

Tiến sĩ Sungmin Lee, Trưởng bộ phận Giải pháp lượng tử Pasqal Korea cho rằng Việt Nam nên tận dụng ngay các trung tâm dữ liệu sẵn có. Ảnh: BTC

Lựa chọn mắt xích phù hợp cho doanh nghiệp Việt

Điều dễ nhận thấy là nguồn lực tài chính và kỹ thuật trong nước còn khiêm tốn, nền kinh tế cần tự xác định đúng vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tiến sĩ Huỳnh Minh Trung, giảng viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, phân tích rằng cảm biến lượng tử và phần mềm là hai hướng đi giàu tiềm năng nhất. Cảm biến phục vụ y tế, đo lường chính xác hoặc dẫn đường có thời gian thương mại hóa ngắn hơn nhiều so với việc chế tạo bộ xử lý.

Ở góc độ thị trường, ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Đổi mới Sáng tạo và Phát triển Công nghệ tại Tập đoàn Sovico (Sovico Group), cho rằng lợi thế của Việt Nam nằm ở năng lực toán học và khoa học máy tính. Ngoài ra, kinh nghiệm từ ngành bán dẫn cũng tạo đà để cung cấp dịch vụ kiểm thử cho đối tác quốc tế. Thay vì đầu tư 500 triệu USD hay 2 tỷ USD vào hạ tầng phần cứng mạo hiểm, việc dồn lực vào giải pháp an ninh hậu lượng tử và thuật toán tối ưu sẽ giúp doanh nghiệp Việt giảm thiểu rủi ro.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Đổi mới sáng tạo và Phát triển công nghệ Tập đoàn Sovico, phát biểu tại phiên chuyên đề “Phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử”, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026. Ảnh: BTC

Khai thông điểm nghẽn thương mại hóa bằng cơ chế đặt hàng

Một chính sách công nghệ chỉ thực sự sống động khi giải quyết được bài toán chi phí và lợi nhuận. Nếu chỉ dựa vào ngân sách nhà nước 5 tỷ đồng hay 10 tỷ đồng cho các đề tài nhỏ lẻ, sản phẩm sẽ khó rời khỏi ngăn kéo thư viện.

Bài học từ các quốc gia phát triển cho thấy bài toán phải xuất phát từ đơn đặt hàng của khu vực tư nhân. Các hãng hàng không, ngân hàng hay công ty logistics cần đưa ra bài toán tối ưu chuỗi cung ứng cụ thể. Sau đó, trường đại học cùng doanh nghiệp công nghệ mới xắn tay tìm lời giải. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thị trường ban đầu thông qua cơ chế thử nghiệm và hỗ trợ vốn mồi. Cách làm này giúp giảm chi phí R&D cho tư nhân, đồng thời rút ngắn thời gian đưa nghiên cứu ra thị trường.

Thực tế cho thấy, rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở ý tưởng mà ở năng lực hấp thụ công nghệ của thị trường nội địa. Một khảo sát gần đây chỉ ra chỉ có khoảng 5% doanh nghiệp công nghệ trong nước hiểu rõ tác động của mã hóa hậu lượng tử đối với hệ thống an ninh mạng của họ. Con số khiêm tốn này cho thấy khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến đời sống kinh doanh vẫn còn rất xa nếu thiếu một chiếc cầu nối chính sách đủ mạnh.