Tình trạng già hóa dân số tại Nhật Bản làm tăng nhu cầu nhập khẩu lao động

Ngày 17/9, Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản đã công bố thông tin đáng chú ý về tình trạng dân số của đất nước, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong sự già hóa dân số của Nhật Bản. Theo báo cáo, tính tới ngày 15/9, Nhật Bản có 12,59 triệu người trên 80 tuổi, tăng 270.000 người so với cùng kỳ năm ngoái. Điều đáng chú ý là đây là lần đầu tiên tỷ lệ người trên 80 tuổi ở Nhật Bản vượt qua ngưỡng 10% của tổng dân số.

Tình hình già hóa dân số cũng được thể hiện qua việc số người trên 65 tuổi ở Nhật Bản duy trì mức cao kỷ lục là 36,23 triệu, chiếm 29,1% tổng dân số. Điều này đồng nghĩa với việc Nhật Bản tiếp tục là quốc gia có tỷ lệ người cao tuổi (trên 65 tuổi) cao nhất thế giới. Trong nhóm tuổi này, có 20,51 triệu người là nữ giới và 15,72 triệu người là nam giới. Sự chênh lệch này cho thấy tuổi thọ trung bình của nữ giới có xu hướng cao hơn nam giới ở Nhật Bản.

Đặc biệt, số người trên 75 tuổi ở Nhật Bản đã lần đầu tiên vượt qua mốc 20 triệu người, với con số chính xác là 20,05 triệu người, chiếm 16,1% dân số. Điều này đánh dấu sự gia tăng đáng kể so với các năm trước đó.

Một điểm đáng chú ý nữa trong báo cáo là số người cao tuổi vẫn tiếp tục làm việc tại Nhật Bản trong năm 2022 đã tăng lên 9,12 triệu người. Đây là năm thứ 19 liên tiếp mà số người cao tuổi vẫn đang hoạt động trong lực lượng lao động của Nhật Bản, và họ chiếm tỷ lệ 13,6% tổng lực lượng lao động.

Tình trạng già hóa dân số đang đặt ra nhiều thách thức cho Nhật Bản. Chính phủ phải tăng chi tiêu cho các chương trình phúc lợi xã hội nhằm hỗ trợ người cao tuổi, và điều này có thể gây căng thẳng cho ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, thiếu hụt ngân sách cũng có thể tác động đến nền kinh tế của đất nước. Trong một cuộc khảo sát được tiến hành tại 47 tỉnh, các thành phố và đô thị khác của Nhật Bản, 84% người đứng đầu chính quyền địa phương cho biết họ "rất lo ngại" về khả năng cộng đồng của họ có thể biến mất hoặc "có phần" lo sợ. Con số này đã tăng so với một nghiên cứu tương tự vào năm 2015, khi chỉ có 77% lãnh đạo địa phương lo ngại về tương lai của cộng đồng của họ.

Nhìn vào tương lai, một viện nghiên cứu dự đoán rằng số người nước ngoài trong tổng dân số Nhật Bản sẽ tăng lên khoảng 10% vào năm 2070, so với mức khoảng 2% vào năm 2020. Tuy nhiên, tổng dân số Nhật Bản dự kiến sẽ giảm khoảng 30% xuống còn 87 triệu người trong năm 2070, với số người từ 65 tuổi trở lên chiếm gần 40%.

Cuộc khảo sát cũng cho thấy sự nhận thức về tầm quan trọng của việc thu hút lao động nước ngoài để đối phó với thiếu hụt nguồn lao động trong nhiều ngành công nghiệp quan trọng. Tại 16 tỉnh của Nhật Bản, tỷ lệ lãnh đạo địa phương nhận ra tầm quan trọng của việc tiếp nhận lao động nước ngoài đứng ở mức 90% hoặc cao hơn, và họ chủ yếu lấy lý do là thiếu nhân sự cho các ngành công nghiệp cơ bản như nông nghiệp, công nghiệp sản xuất, và cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế và điều dưỡng.

Tình trạng già hóa dân số đang đặt ra nhiều thách thức cho Nhật Bản, từ chăm sóc sức khỏe và phúc lợi xã hội đến vấn đề ngân sách và lao động. Chính phủ và xã hội Nhật Bản đang phải tìm cách đối phó với tình trạng này để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững trong tương lai.

P.V (t/h)