Gỡ điểm nghẽn, tạo đột phá cho doanh nghiệp đưa lao động Việt Nam ra nước ngoài

Sáng 30/10, Bộ Nội vụ tổ chức Hội nghị gặp gỡ, đối thoại với hơn 100 doanh nghiệp đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng nhấn mạnh, cần chuyển đổi căn bản tư duy quản lý lĩnh vực này, từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đồng thời cắt giảm và đơn giản hóa tối đa các điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính không cần thiết. Mục tiêu là triệt tiêu không gian cho tham nhũng, tiêu cực, tạo môi trường minh bạch, công bằng và lành mạnh cho doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng, Đại hội XIII của Đảng xác định “phát triển con người toàn diện, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao” là một trong ba đột phá chiến lược. Tinh thần này đã được cụ thể hóa qua nhiều chủ trương, chính sách quan trọng như Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết 46/NQ-CP về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hay Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng

Ông cho rằng Nhà nước cần đóng vai trò “kiến tạo phát triển”, không chỉ quản lý mà phải đồng hành, hỗ trợ, thúc đẩy doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ và xuất khẩu lao động – một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc không chỉ góp phần giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo mà còn mang lại 6,5–7 tỷ USD kiều hối mỗi năm, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế và nguồn ngoại tệ quốc gia.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều hạn chế: một số doanh nghiệp thu phí cao, tuyển chọn thiếu minh bạch; tình trạng lao động bỏ hợp đồng, cư trú bất hợp pháp vẫn diễn ra; kỹ năng nghề và ngoại ngữ của lao động Việt Nam còn yếu so với yêu cầu của các thị trường phát triển. Bên cạnh đó, thể chế và thủ tục hành chính vẫn còn phức tạp, chưa thực sự tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Theo báo cáo của Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ), 10 tháng năm 2025, cả nước đã đưa hơn 121.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài, đạt 93,2% kế hoạch năm. Dự kiến đến hết năm, tổng số lao động giai đoạn 2021–2025 đạt khoảng 636.000 người, vượt 127% chỉ tiêu đề ra.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng yêu cầu tập trung hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách hành chính, phòng chống tiêu cực và tăng cường hậu kiểm. Bộ Nội vụ đang khẩn trương trình Chính phủ Nghị định sửa đổi Nghị định 112 trong tháng 10, đồng thời sửa đổi Thông tư 21/2021 và Thông tư 02/2024 trong tháng 11 tới. Bên cạnh đó, Bộ sẽ xây dựng Chiến lược đưa người lao động Việt Nam ra nước ngoài giai đoạn đến 2030, tầm nhìn 2045.

“Chúng ta cần chuyển từ ‘xuất khẩu lao động’ sang ‘thúc đẩy di chuyển lao động tay nghề cao’. Thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ, Việt Nam phải cạnh tranh bằng kỹ năng và kỷ luật”, Thứ trưởng nhấn mạnh, đồng thời cho biết Bộ sẽ chủ trì xây dựng các đề án thâm nhập những thị trường thu nhập cao như Đức, Canada hay Australia.

Cùng với đó, Bộ Nội vụ yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, nhằm giảm chi phí, tiết kiệm thời gian cho người dân và doanh nghiệp. Việc tạo dựng môi trường pháp lý minh bạch, hiện đại sẽ là nền tảng để doanh nghiệp phát triển lành mạnh, góp phần nâng cao hình ảnh và vị thế lao động Việt Nam trên thị trường quốc tế.