Đề xuất hạn chế xuất cảnh với lao động từng vi phạm pháp luật ở nước ngoài

Ngày 10/8, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Đình Gia (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) cho biết Hà Tĩnh là địa phương có đông người đi làm việc ở nước ngoài. Tuy nhiên, qua thực tiễn giám sát, vẫn còn tình trạng người lao động vi phạm hợp đồng, tự ý bỏ việc, cư trú bất hợp pháp hoặc chuyển sang làm việc không đúng quy định tại nước sở tại.

Theo đại biểu, tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến chính người lao động mà còn tác động đến uy tín của lao động Việt Nam, thậm chí khiến một số thị trường phải áp dụng biện pháp hạn chế tiếp nhận lao động từ một số địa phương.

Đề xuất hạn chế xuất cảnh với lao động từng vi phạm pháp luật ở nước ngoài.

Đáng chú ý, ông Trần Đình Gia đề nghị dự thảo luật nghiên cứu quy định chặt chẽ hơn đối với những người từng vi phạm pháp luật khi lao động ở nước ngoài. Trong đó, cần xem xét cơ chế hạn chế hoặc cấm xuất cảnh để ngăn tình trạng một người sau khi vi phạm ở một thị trường lại tiếp tục sang thị trường khác.

Đại biểu cho rằng đây là một trong những giải pháp góp phần xây dựng môi trường đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài lành mạnh hơn, đồng thời bảo vệ cơ hội của những người có nhu cầu đi làm việc hợp pháp.

Bên cạnh vấn đề vi phạm pháp luật, đại biểu Trần Đình Gia cũng đề cập tình trạng chi phí đi làm việc ở nước ngoài còn cao. Theo ông, tại một số thị trường, dù mức phí chính thức thấp hoặc không thu phí, người lao động trên thực tế vẫn phải bỏ ra khoản tiền lớn, phổ biến từ 300-400 triệu đồng, thậm chí có trường hợp lên tới hàng tỷ đồng.

Đề nghị tăng cơ chế bảo hộ người lao động

Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Chu Lương Trí (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh) nêu thực tế có trường hợp người Việt Nam được đưa ra nước ngoài dưới danh nghĩa thực tập sinh nhưng công việc, thời gian làm việc và trách nhiệm thực tế không khác nhiều so với lao động chính thức.

Ông đề nghị dự thảo luật làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong việc theo dõi, hỗ trợ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Đối với những trường hợp người Việt Nam vi phạm pháp luật nghiêm trọng tại nước ngoài, đại biểu Chu Lương Trí đề nghị nghiên cứu cơ chế phối hợp tư pháp phù hợp giữa Việt Nam và nước tiếp nhận.

Theo đó, người vi phạm phải được xử lý nghiêm theo pháp luật. Trường hợp thuộc thẩm quyền của nước sở tại thì xử lý tại nước sở tại; nếu pháp luật và điều ước quốc tế cho phép, có thể nghiên cứu cơ chế dẫn độ, chuyển giao, tiếp nhận người phạm tội về Việt Nam để xử lý theo thẩm quyền.

Đại biểu đồng thời đề nghị tăng trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động ra nước ngoài trong việc quản lý, hỗ trợ và xử lý các vấn đề phát sinh.

Giảm điều kiện cho doanh nghiệp, tăng trách nhiệm tại nước ngoài

Giải trình tại phiên thảo luận, Quyền Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho rằng việc đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài không chỉ nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập mà còn là chính sách góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Theo Quyền Bộ trưởng, quá trình làm việc ở nước ngoài giúp người lao động tiếp cận môi trường làm việc có tính kỷ luật, công nghệ và phương thức quản lý hiện đại. Những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy được có thể trở thành nguồn lực quan trọng khi người lao động trở về nước. Chức danh của ông Nguyễn Tiến Hải là Quyền Bộ trưởng Bộ Nội vụ, theo Quyết định số 1315/QĐ-TTg ngày 20/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Về cải cách thủ tục hành chính, ông Nguyễn Tiến Hải cho biết dự thảo luật định hướng cắt giảm khoảng 50% điều kiện về quy mô cơ sở vật chất đối với doanh nghiệp dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Cùng với việc giảm điều kiện kinh doanh, dự thảo bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp trong bố trí người đại diện tại nước ngoài. Đây sẽ là đầu mối hỗ trợ, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, qua đó tăng khả năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong thời gian làm việc tại nước sở tại.