Thụy Sĩ bước vào kỷ nguyên lãi suất 0% do lo ngại giảm phát

Thụy Sĩ nới lỏng tiền tệ trong khi thế giới vẫn chống lạm phát

Trong khi nhiều nền kinh tế phát triển đang đối mặt với bài toán lạm phát và chi phí đi vay cao, Thụy Sĩ lại đang đứng ở thái cực ngược lại. Hôm thứ Năm (19/6), Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) đã cắt giảm lãi suất cơ bản thêm 25 điểm cơ bản, đưa mức lãi suất về 0%. Điều này đánh dấu một bước ngoặt trong chính sách tiền tệ, và mở ra khả năng nước này có thể quay lại giai đoạn lãi suất âm như thập niên trước.

Thụy Sĩ bước vào kỷ nguyên lãi suất 0% do lo ngại giảm phát

Động thái cắt giảm lãi suất này đã được thị trường dự đoán từ trước, với xác suất 81% cho kịch bản giảm 25 điểm cơ bản và 19% cho phương án cắt giảm sâu hơn. Trong thông cáo báo chí, SNB cho biết áp lực lạm phát đã giảm rõ rệt so với quý trước, do đó việc nới lỏng chính sách tiền tệ là bước đi nhằm đảm bảo ổn định giá cả trong trung hạn.

“Ngân hàng sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình và điều chỉnh chính sách tiền tệ nếu cần thiết để đảm bảo lạm phát duy trì trong ngưỡng ổn định”, thông cáo nêu rõ.

Đồng franc và bóng ma giảm phát

Tháng 5 vừa qua, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Thụy Sĩ giảm 0,1% so với cùng kỳ năm ngoái, dấu hiệu rõ ràng cho thấy nước này đang đối mặt với nguy cơ giảm phát. Đây không phải hiện tượng hiếm gặp: Thụy Sĩ từng nhiều lần ghi nhận mức giá tiêu dùng âm trong giai đoạn 2010–2020, chủ yếu do sức mạnh của đồng franc Thụy Sĩ, đồng tiền được xem là “nơi trú ẩn an toàn” khi thị trường toàn cầu biến động.

Bà Charlotte de Montpellier, chuyên gia kinh tế cấp cao tại ING, nhận định rằng khi thị trường thế giới căng thẳng, đồng franc thường tăng giá, từ đó khiến hàng nhập khẩu trở nên rẻ hơn, yếu tố chính làm hạ CPI trong nền kinh tế nhỏ và có độ mở cao như Thụy Sĩ.

Với xu hướng đồng franc tiếp tục tăng trong thời gian tới, SNB hiện đang sử dụng lãi suất thấp hơn so với các nền kinh tế lớn khác để hạn chế đà tăng của đồng nội tệ. Tuy nhiên, theo bà Montpellier, đây là bài toán dài hạn đầy thách thức.

Ngay sau quyết định cắt giảm lãi suất, franc Thụy Sĩ đã tiếp tục mạnh lên, giao dịch gần như không thay đổi so với USD, dấu hiệu cho thấy nỗ lực hạ nhiệt tỷ giá của SNB chưa mang lại tác động rõ rệt.

Đồng franc Thụy Sĩ đã tăng bền vững tính từ đầu năm 2025, và được dự báo sẽ tiếp tục mạnh lên (Ảnh: Trading Economics)

Lãi suất âm quay lại?

Một số chuyên gia cho rằng SNB có thể còn cắt giảm sâu hơn nữa trong thời gian tới. Ông Adrian Prettejohn, chuyên gia kinh tế khu vực châu Âu tại Capital Economics, dự báo SNB có thể đưa lãi suất xuống -0,25% trong năm nay, và không loại trừ khả năng tái áp dụng mức -0,75% như giai đoạn đầu những năm 2010.

Theo ông, chính sách này có thể giúp hạ giá đồng franc, thúc đẩy tín dụng và đầu tư. Tuy nhiên, hệ lụy của lãi suất âm là không nhỏ, đặc biệt với người gửi tiền, những người có thể mất lợi nhuận tiết kiệm; và với ngân hàng, khi biên lợi nhuận tín dụng bị thu hẹp nghiêm trọng.

Chuyên gia Montpellier từ ING cũng cảnh báo về rủi ro dài hạn đối với sự ổn định của thị trường tài chính nếu lãi suất âm kéo dài. “Tình trạng này có thể bóp méo thị trường vốn, gây áp lực lên lợi nhuận ngân hàng và làm dấy lên lo ngại về tính bền vững trong dài hạn”, bà nói.

Thị trường chứng khoán tiếp tục lao đao vì khủng hoảng Trung Đông

Nguy cơ hỗn loạn tài chính toàn cầu nếu Mỹ tham chiến tại Trung Đông

Fed hạ triển vọng kinh tế Mỹ, dự báo hai lần giảm lãi suất năm 2025