Thông tư mới mở rộng cơ chế cho vay đặc biệt trong hệ thống ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 02/2026/TT-NHNN ngày 31/3/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 35/2025/TT-NHNN về cho vay đặc biệt đối với tổ chức tín dụng. Điểm mới đáng chú ý là phạm vi điều chỉnh không còn chỉ dừng ở việc Ngân hàng Nhà nước cho tổ chức tín dụng vay đặc biệt, mà được mở rộng sang hoạt động cho vay đặc biệt của tổ chức bảo hiểm tiền gửi, tổ chức tín dụng khác đối với tổ chức tín dụng, đồng thời bổ sung cả trường hợp Ngân hàng Nhà nước cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi vay đặc biệt.

Cho vay đặc biệt là khoản vay cấp bách từ Ngân hàng Nhà nước, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam hoặc tổ chức tín dụng khác cho các ngân hàng, tổ chức tài chính bị kiểm soát đặc biệt hoặc rút tiền hàng loạt, nhằm hỗ trợ thanh khoản và bảo đảm khả năng chi trả tiền gửi (Ảnh minh hoạ).

Cùng với đó, đối tượng áp dụng của thông tư cũng được mở rộng, bổ sung tổ chức bảo hiểm tiền gửi và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Việc đưa tổ chức bảo hiểm tiền gửi vào cơ chế này cho thấy khuôn khổ xử lý thanh khoản đặc biệt đang được thiết kế linh hoạt hơn, với nhiều chủ thể tham gia hơn so với trước.

Một điểm rất đáng chú ý là Ngân hàng Nhà nước được phép cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi vay đặc biệt với lãi suất 0% một năm và không có tài sản bảo đảm trong các trường hợp luật định. Khoản vay này chỉ được sử dụng để chi trả tiền bảo hiểm, trên cơ sở nhu cầu thực tế và không vượt quá phần thiếu hụt của quỹ dự phòng nghiệp vụ của tổ chức bảo hiểm tiền gửi.

Ở chiều ngược lại, tổ chức bảo hiểm tiền gửi cũng được tham gia hỗ trợ hệ thống khi có thể cho tổ chức tín dụng vay đặc biệt từ quỹ dự phòng nghiệp vụ. Quy định này bổ sung thêm một công cụ ứng phó trong trường hợp tổ chức tín dụng gặp khó khăn thanh khoản, qua đó tăng dư địa xử lý trong các tình huống cần can thiệp khẩn cấp.

Thông tư cũng siết chặt quy trình vay và trả nợ. Theo đó, khi có nhu cầu vay đặc biệt, tổ chức bảo hiểm tiền gửi phải gửi hồ sơ tới Ngân hàng Nhà nước, nêu rõ số tiền, mục đích, thời hạn vay và cam kết sử dụng vốn đúng quy định. Trong thời hạn tối đa 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét, quyết định việc cho vay. Khi đến hạn, bên vay phải trả hết nợ; nếu sử dụng vốn sai mục đích hoặc không thực hiện đúng nghĩa vụ, Ngân hàng Nhà nước có thể áp dụng biện pháp thu hồi nợ, kể cả trích tiền từ tài khoản của tổ chức bảo hiểm tiền gửi.