Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Biến dữ liệu thành nguồn lực, chuyển đổi số thành động lực tăng trưởng

Ngày 18/8/2026, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước tổ chức sự kiện “Ngày Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” với chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI”.

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, sự kiện diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu ngày càng cao về năng suất, chất lượng tăng trưởng, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Theo Thống đốc, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực thúc đẩy phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại và đổi mới phương thức quản trị quốc gia.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tới dự sự kiện “Ngày Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026”

Từ định hướng đó, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho rằng chuyển đổi số ngành Ngân hàng cần chuyển mạnh từ chủ trương sang hành động, từ quản lý tiến độ sang quản trị kết quả; mỗi nhiệm vụ phải hướng tới sản phẩm cụ thể, hiệu quả thực chất và giá trị mang lại cho người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.

“Chuyển đổi số ngân hàng không chỉ nhằm hiện đại hóa bản thân ngành Ngân hàng mà phải góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí xã hội, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế”, Thống đốc nhấn mạnh.

Dữ liệu và AI phải tạo ra giá trị thực chất

Với chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI”, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho rằng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo không phải mục tiêu tự thân, mà phải trở thành nguồn lực và công cụ để nâng cao năng lực quản trị, đổi mới sản phẩm, quản trị rủi ro và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Sau 5 năm triển khai chuyển đổi số, ngành Ngân hàng đã đạt nhiều kết quả tích cực. Thể chế cho hoạt động ngân hàng trên môi trường số từng bước được hoàn thiện; hạ tầng thanh toán và hạ tầng số tiếp tục được đầu tư, nâng cấp; kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia được mở rộng; dịch vụ ngân hàng số phát triển nhanh và ngày càng đi sâu vào đời sống.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn phát biểu tại sự kiện.

Đến nay, gần 89% người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 vượt 28 lần GDP. Trong 5 năm qua, số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng bình quân khoảng 59% mỗi năm; riêng giao dịch tài chính qua mã QR tăng bình quân trên 100% mỗi năm.

Cùng với đó, việc khai thác dữ liệu dân cư, định danh điện tử và tăng cường các giải pháp xác thực, cảnh báo, phòng chống gian lận đã tạo chuyển biến quan trọng trong cung cấp dịch vụ trực tuyến, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ khách hàng.

Thống đốc Phạm Đức Ấn đánh giá những kết quả này là thành quả từ sự nỗ lực của toàn ngành Ngân hàng, đồng thời có sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và sự hưởng ứng của người dân.

Tuy nhiên, theo Thống đốc, những kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu. Chuyển đổi số càng sâu thì các vấn đề mới về thể chế, dữ liệu, an ninh mạng, gian lận số, bảo vệ quyền riêng tư và quản trị AI càng xuất hiện nhanh, đòi hỏi ngành Ngân hàng phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nhưng có trọng tâm, có kiểm soát và lấy hiệu quả thực chất làm thước đo.

Sáu nhiệm vụ trọng tâm cho giai đoạn mới

Để chuyển đổi số thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành Ngân hàng và nền kinh tế, Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán tập trung triển khai 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát hiệu quả rủi ro. Trọng tâm là các hoạt động ngân hàng trên môi trường số, đồng thời chủ động nhận diện những vấn đề mới phát sinh từ AI, dữ liệu, ngân hàng mở và các mô hình ngân hàng số.

Thứ hai, nâng cấp hạ tầng số và phát triển, chuẩn hóa dữ liệu. Ngành Ngân hàng cần tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng thanh toán quốc gia theo hướng an toàn, liên tục, có khả năng xử lý các giao dịch giá trị lớn và mở rộng kết nối.

Đồng thời, cần xây dựng kiến trúc dữ liệu ngành Ngân hàng thống nhất; nâng cao chất lượng dữ liệu theo hướng “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và có khả năng chia sẻ”; đẩy mạnh kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Mục tiêu được đặt ra là từng bước đưa ngành Ngân hàng đi đầu trong quản lý, giám sát và ra quyết định điều hành dựa trên dữ liệu, qua đó nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo sớm.

Thứ ba, thúc đẩy ứng dụng AI theo hướng thực chất, có trách nhiệm và tạo ra giá trị. Các ngân hàng cần nghiên cứu, phát triển AI trong phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro, phát hiện gian lận, tối ưu quy trình, chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm.

Theo Thống đốc, mỗi ứng dụng AI cần làm rõ vấn đề cần giải quyết, giá trị tạo ra và rủi ro cần kiểm soát. Cùng với thúc đẩy ứng dụng, cần sớm hình thành các nguyên tắc quản trị AI phù hợp, bảo đảm khả năng kiểm soát, trách nhiệm giải trình, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

Thứ tư, tăng cường an ninh, an toàn và xây dựng niềm tin số. Trong bối cảnh tội phạm sử dụng AI, Deepfake và các thủ đoạn công nghệ cao ngày càng tinh vi, các tổ chức tín dụng cần chuyển mạnh từ ứng phó sự cố sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; đầu tư tương xứng cho an ninh mạng, an ninh dữ liệu và phòng, chống gian lận.

“Các đơn vị không chỉ có trách nhiệm bảo vệ hệ thống mà còn phải góp phần bảo vệ khách hàng”, Thống đốc Phạm Đức Ấn lưu ý.

Thứ năm, xác định chuyển đổi số ngành Ngân hàng phải trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tài chính toàn diện.

Các ngân hàng được yêu cầu khai thác dữ liệu tốt hơn để đổi mới phương thức đánh giá khách hàng, quản trị tín dụng và phát triển sản phẩm phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã, người lao động và khu vực nông thôn. Qua đó, tạo điều kiện để những khách hàng có phương án kinh doanh khả thi, dòng tiền minh bạch tiếp cận vốn thuận lợi hơn với chi phí hợp lý.

Đồng thời, cần quan tâm đến người cao tuổi, người yếu thế và người dân vùng sâu, vùng xa, bảo đảm mọi người đều có khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính cơ bản một cách thuận tiện và an toàn.

Thứ sáu, chú trọng phát triển nguồn nhân lực có năng lực về dữ liệu, AI, công nghệ và an ninh mạng. Thống đốc yêu cầu người đứng đầu các đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả chuyển đổi số.

Mỗi nhiệm vụ phải bảo đảm rõ mục tiêu, rõ sản phẩm, rõ người chịu trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ thời hạn và có chỉ tiêu đo lường được.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cùng lãnh đạo các đơn vị thăm gian hàng trưng bày tại sự kiện.

Biến công nghệ thành năng suất, dữ liệu thành nguồn lực

Theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, trong giai đoạn phát triển mới, dữ liệu, AI và công nghệ số đang mở ra không gian phát triển lớn cho ngành Ngân hàng. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể trở thành động lực phát triển khi đi cùng một khuôn khổ thể chế phù hợp, hạ tầng hiện đại, dữ liệu chất lượng, nguồn nhân lực đủ năng lực và hệ thống đủ an toàn để tạo dựng niềm tin.

Ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong chuyển đổi số quốc gia, với yêu cầu cao hơn về tính thực chất và hiệu quả.

“Biến công nghệ thành năng suất; biến dữ liệu thành nguồn lực; biến đổi mới sáng tạo thành sản phẩm, dịch vụ; biến chuyển đổi số thành sự thuận tiện cho người dân, cơ hội cho doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh mới của nền kinh tế”, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh.

Khẳng định chuyển đổi số là một hành trình dài với nhiều nhiệm vụ phía trước, Thống đốc cho biết toàn ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được giao, với sự phối hợp của các bộ, ban, ngành, địa phương và sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp.

Qua đó, ngành Ngân hàng hướng tới đóng góp thiết thực hơn vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số của đất nước.