Thảo luận chủ trương hỗ trợ 5.000 tỷ đồng tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã

Sáng 26/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp, cho ý kiến về chủ trương hỗ trợ vốn nhà nước để tăng thêm 5.000 tỷ đồng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã (NHHTX) từ nguồn ngân sách trung ương.

Thống đốc Nguyễn Thị Hồng trình bày tờ trình của Chính phủ về đề nghị xem xét, quyết định việc hỗ trợ 5.000 tỷ đồng vốn nhà nước để tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã

Theo báo cáo thẩm tra của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, việc tăng vốn điều lệ cho NHHTX là cần thiết nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng và đáp ứng các yêu cầu trong các nghị quyết của Quốc hội. Việc này sẽ giúp ngân hàng duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu, nâng cao vai trò điều tiết, cân đối vốn và đảm bảo an toàn cho hệ thống hơn 1.200 quỹ tín dụng nhân dân trên cả nước. Về cơ sở pháp lý, việc hỗ trợ vốn nhà nước cho NHHTX được đánh giá là phù hợp.

Tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý, theo Luật Đầu tư công 2024, mức đề xuất 5.000 tỷ đồng không phải là dự án quan trọng quốc gia, nên việc quyết định thuộc thẩm quyền của Chính phủ, không phải Quốc hội.

Tờ trình của Chính phủ mới chỉ đề nghị phê duyệt chủ trương hỗ trợ vốn mà chưa nêu rõ phương án cân đối, bố trí nguồn vốn. Bộ Tài chính cho biết, theo Công văn số 5931/BTC-TCNH ngày 7/6/2024, việc bố trí vốn sớm nhất cũng phải từ dự toán ngân sách năm 2025. Trong khi đó, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 159/2024/QH15 về dự toán ngân sách năm 2025 tại kỳ họp thứ 8.

Vì vậy, dù đồng tình với chủ trương hỗ trợ vốn, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính kiến nghị giao Chính phủ chủ động quyết định theo thẩm quyền.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh khẳng định, việc tăng vốn điều lệ cho NHHTX là cần thiết để ngân hàng này nâng cao khả năng hỗ trợ hệ thống quỹ tín dụng nhân dân và đáp ứng yêu cầu an toàn vốn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, với quy mô đề xuất hiện tại, quyết định thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Đồng thời, Chính phủ cần xác định rõ nguồn vốn và cân đối hợp lý trước khi thực hiện.

Ông cũng lưu ý, ngoài hỗ trợ vốn từ ngân sách, Ngân hàng Nhà nước cần đưa ra giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của NHHTX trong thời gian tới.

Theo tờ trình của Chính phủ, tính đến 31/12/2024, vốn điều lệ của NHHTX đạt 3.029 tỷ đồng, chủ yếu là vốn hỗ trợ của nhà nước (chiếm 99,34%), chỉ xấp xỉ mức vốn pháp định (3.000 tỷ đồng). Đây là mức thấp nhất trong hệ thống ngân hàng, chỉ bằng 1/15 vốn điều lệ của các ngân hàng thương mại nhà nước và bằng 38,5% vốn điều lệ của hệ thống quỹ tín dụng nhân dân.

Hiện tại, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) của NHHTX còn thấp, chưa đáp ứng được chuẩn chung của ngành ngân hàng và yêu cầu tại Thông tư 41/2016/TT-NHNN. Theo thống kê, CAR của NHHTX ngày 31/3/2025 đạt 10,3%, giảm 1,8% so với cuối năm 2024.

Để đảm bảo mục tiêu CAR đạt 13,5% vào năm 2026, NHHTX cần nâng vốn tự có lên 9.419 tỷ đồng. Trong khi đó, nếu không được tăng vốn, dự kiến đến cuối năm 2026, ngân hàng chỉ đạt 4.416 tỷ đồng vốn tự có, thiếu hụt khoảng 5.000 tỷ đồng.

Trước thực tế này, NHHTX đề xuất Nhà nước hỗ trợ 5.000 tỷ đồng để tăng vốn điều lệ, nhằm đảm bảo an toàn hệ thống và nâng cao năng lực hoạt động.

Chính phủ đề nghị Quốc hội xem xét, quyết định việc hỗ trợ vốn nhà nước từ nguồn chi đầu tư phát triển ngân sách trung ương và đưa nội dung này vào Nghị quyết chung của kỳ họp Quốc hội.