Thành phố Tokyo không còn là điểm đến lý tưởng của tất cả thế hệ

Số lượng người dân cư trú tại thủ đô Tokyo, Nhật Bản gia tăng ở mức chóng mặt khi ảnh hưởng của dịch COVID-19 dần lắng xuống. Tuy nhiên, theo Nikkei, do chi phí nhà ở tại Tokyo tăng cao nên các gia đình có con nhỏ hầu hết đều hướng tới quyết định rời thủ đô và sinh sống tại 3 tỉnh lân cận: Kanagawa, Saitama và Chiba.

Năm 2022, Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản cho biết số người chuyển đến Tokyo, Kanagawa, Saitama và Chiba nhiều hơn số người rời đi là 99.519, tăng 17.820 người so với năm 2021.

Dòng người “đổ xô” vào khu vực đô thị Tokyo là một xu hướng dài hạn, mặc dù tốc độ đã chậm lại sau thời kỳ tăng trưởng sau chiến tranh và những năm đầu của hiện tượng “bong bóng kinh tế”. Ngược lại, dòng người di cư cũng đang diễn ra ở khu vực Osaka và Nagoya, chưa kể đến các khu vực ngoài đô thị.

Tuy nhiên, thủ đô Tokyo đã còn không thành công trong việc thu hút tất cả các thế hệ. Trong khi thành phố này thu hút 90.000 người trong độ tuổi từ 15 đến 29 vào năm 2022, Tokyo đã không thể “níu chân” 52.000 người từ các nhóm tuổi khác. Đặc biệt, khoảng 21.000 người trong độ tuổi 30 và 40 đã rời thủ đô, cùng với 11.000 trẻ em dưới 14 tuổi… Đây là minh chứng rõ nhất của việc các gia đình có con nhỏ muốn rời khỏi Tokyo.

Theo Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, lượng người quyết định rời khỏi Tokyo để đến các vùng lân cận lên tới 24.800 người vào năm 2022. Khoảng 56% số người rời khỏi Tokyo chuyển đến Kanagawa, Saitama và Chiba. Trong đó, điểm đến phổ biến nhất là tỉnh Saitama với khoảng 12.458 người chuyển đến sinh sống.

“Người dân đang rời khỏi Tokyo và chuyển đến 3 vùng lân cận khi chi phí nhà ở tiếp tục tăng mạnh tại thủ đô”, ông Yosuke Sunahara, Giáo sư chuyên về nhà ở và bất động sản tại Đại học Kobe, nhận định.

Trong hai thập kỷ qua, lượng người chuyển đến Tokyo ngày càng thấp trong bối cảnh giá nhà chung cư tăng cao. Những ngôi nhà dành cho một gia đình trẻ ở thủ đô có giá cao hơn 20-50% so với 3 tỉnh còn lại. Giá thuê chung cư cũng cao hơn 50-100%, trong khi giá đất ở các khu nhà ở đắt gấp 2-5 lần.

Theo The Japan Times, giá chung cư tại Nhật Bản đã đạt mức kỷ lục trong năm 2022. Cụ thể, loại hình bất động sản này đã tăng giá 0,4% so với năm trước đó, lên mức 62,88 triệu yen (khoảng 481.550 USD). Nguyên nhân của việc này là giá nguyên vật liệu tăng cao và đồng yen suy yếu.

“Mọi người gần như không có lựa chọn nào khác khi di chuyển đến Tokyo. Nhiều người muốn tìm đến những vùng lân cận thủ đô để tránh chi phí nhà ở cao. Tuy nhiên, họ sẽ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm một công việc hấp dẫn”, ông Sunahara chia sẻ.

Tỉnh Kanagawa, Saitama và Chiba là điểm đến thu hút nhiều gia đình đang nuôi con nhỏ “như một sự mở rộng ‘cộng đồng phòng ngủ’ (cộng đồng người không có công ty, văn phòng cụ thể, ngủ nghỉ gần thành phố nơi họ làm việc) ở Tokyo hơn là việc di dời các nhân viên và công ty của họ” - Giáo sư Sunahara nói.

3 tỉnh này đang đẩy mạnh xây dựng những ngôi nhà mới để thu hút cư dân từ các vùng khác của Nhật Bản. Số lượng nhà ở mới bắt đầu tại các tỉnh này đã tăng từ 4% lên 6% vào năm 2022 so với năm 2021, trong khi mức trung bình toàn quốc là 0,4%.

Ông Sunahara cảnh báo, bất chấp sự gia tăng dân số, 3 tỉnh này sớm muộn gì cũng sẽ dư thừa nhà ở. “Không gì có thể đảm bảo rằng số phận của ‘thị trấn mới’ sẽ luôn trong trạng thái tiến triển tốt” – giáo sư nói, đề cập đến sự gia tăng nhanh chóng của các khu phức hợp nhà ở trong thời kỳ tăng trưởng cao vào những năm 1960 và 1970, hiện phải đối mặt với tình trạng ít dân số và quá nhiều phòng trống.

“Các biện pháp đang tập trung vào thế hệ trẻ. Tuy nhiên, chúng ta cần phải xem xét cả việc thu hút những người đã nghỉ hưu ở độ tuổi 60 trở lên”, ông Satoshi Nojiri, đại diện của FinWell Research ở Tokyo, nhận định về hướng đi thu hút dân cư mới của thủ đô Nhật Bản.

Các tỉnh thành như Nagano và Ibaraki đang cố gắng thu hút cả các gia đình trẻ và người cao tuổi. Đây là một trong những khu vực hiếm hoi bên ngoài khu vực Tokyo có nhiều người chuyển đến sinh sống.

Điều này xuất phát từ việc nơi đây có hệ thống giao thông vận tải tốt và chi phí nhà ở thấp. Nhiều người trong độ tuổi 60 thường chọn 2 tỉnh thành này hơn là những khu vực đông đúc như Kanagawa, Saitama và Chiba.

Vì những người cao tuổi sở hữu khối tài sản tương đối lớn nên việc thu hút họ có thể là bước đệm để thúc đẩy việc chi tiêu tại địa phương cũng như tạo việc làm, từ đó có thể thu hút những nhân tài trẻ tuổi. Trong thời kỳ dân số giảm, việc sử dụng hiệu quả những ngôi nhà hiện có, thay vì xây dựng những ngôi nhà mới, sẽ là chìa khóa để thu hút những cư dân mới.

Mới đây, theo một cuộc khảo sát của Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản, năm 2022, giá bất động sản tại Nhật Bản cũng đã tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2008.

Cuộc khảo sát đối với khoảng 26.00 địa điểm cho thấy giá bất động sản tại Nhật Bản tăng trung bình 1,6% trong năm 2022, vượt xa mức tăng 0,6% của năm trước, với xu hướng lan rộng ra vùng nông thôn. Đây là tốc độ tăng nhanh nhất kể từ mức tăng 1,7% trong năm 2008.

Giá nhà ở tăng 1,4% trong năm 2022, tốc độ tăng nhanh nhất kể từ năm 1991 và vượt qua mức tăng 0,5% vào năm 2021, nhờ lãi suất thấp và chính sách giảm thuế của chính phủ.

Giá bất động sản thương mại tăng năm thứ hai liên tiếp tại các khu vực đô thị xung quanh thủ đô Tokyo và Nagoya, trong khi giá bất động sản ở Osaka tăng lần đầu tiên sau ba năm.

Giá bất động sản trung bình ở bốn thành phố lớn trong khu vực là Sapporo, Sendai, Hiroshima và Fukuoka tăng 8,5%, ghi dấu năm tăng thứ 10 liên tiếp, một phần do các dự án tái phát triển. Giá bất động sản ở tại các khu vực khác tăng lần đầu tiên sau 28 năm.

Cũng theo khảo sát, giá bất động sản ở các khu công nghiệp tăng 3,1%, tăng năm thứ bảy liên tiếp với tốc độ tăng nhanh nhất kể từ năm 1991, khi sự phát triển của thương mại điện tử thúc đẩy nhu cầu về các địa điểm phù hợp cho các cơ sở hậu cần lớn với khả năng tiếp cận tốt.

Theo đô thị, Kitahiroshima ở Hokkaido đứng đầu về mức tăng giá đối với cả đất ở và đất thương mại, ghi nhận mức tăng lần lượt là 30,0% và 28,4%, một phần do kỳ vọng về tác động của một sân vận động bóng chày mới khai trương vào tháng 3 năm 2023. Theo vị trí, cửa hàng chính của Yamano Music Co. ở khu mua sắm Ginza của Tokyo ghi nhận giá đất cao nhất trong số các địa điểm được khảo sát trên khắp Nhật Bản là 53,8 triệu yên mỗi mét vuông.

Thu Hà (t/h)