Thanh Hoá: Doanh nghiệp và nhà trường cùng kiến tạo nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số

Doanh nghiệp và nhà trường cùng kiến tạo nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số là yêu cầu cần thiết, cốt lõi trong giai đoạn hiện nay. Từ thực tế đó, ngày 25/7, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hoá đã tổ chức buổi Tọa đàm “Kết nối Doanh nghiệp - Nhà trường” năm 2026. Sự kiện có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, Công an tỉnh, Trường Đại học Hồng Đức, các trường đại học, cao đẳng, trung cấp cùng đông đảo doanh nghiệp, doanh nhân trên địa bàn.

Ông Trần Duy Bình, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thanh Hoá phát biểu tại buổi toạ đàm

Xây dựng hệ sinh thái phát triển nguồn nhân lực

Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Nguyễn Xuân Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa cho biết, chỉ ít ngày trước, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa đã tổ chức Hội nghị đối thoại “Nhà trường - Doanh nghiệp” về đào tạo gắn với nhu cầu sử dụng lao động. Điều đó cho thấy yêu cầu thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Ông Nguyễn Xuân Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa.

Đây là lần đầu tiên Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh chủ trì tổ chức một diễn đàn quy tụ đầy đủ các trường đại học, cao đẳng, trung cấp và cộng đồng doanh nghiệp để cùng bàn giải pháp phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo.

Ông Lê Hoằng Bá Huyền, Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức: "Liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp không phải là một chủ đề mới. Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội đang có nhiều thay đổi mạnh mẽ, việc tăng cường mối liên kết này trở nên cấp thiết và mang ý nghĩa đặc biệt".

Trong bối cảnh mới, Hiệp hội không chỉ thực hiện vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp mà còn là cầu nối giữa doanh nghiệp với chính quyền, nhà trường và các tổ chức khoa học - công nghệ. Thời gian qua, Hiệp hội đã đồng hành cùng doanh nghiệp trong chuyển đổi số, xúc tiến thương mại, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối hợp tác.

Đặc biệt, thực hiện kết luận của Tổ công tác triển khai Đề án 06 tỉnh Thanh Hóa, Hiệp hội được giao chủ trì kết nối doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nhằm thúc đẩy doanh nghiệp tham gia đặt hàng đào tạo, tiếp nhận sinh viên thực tập, tuyển dụng lao động, phối hợp nghiên cứu, chuyển giao khoa học - công nghệ và từng bước hình thành mô hình phối hợp “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh nhấn mạnh, buổi tọa đàm hướng tới ba mục tiêu trọng tâm: Tạo diễn đàn trao đổi giữa doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo; thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo và nghiên cứu ứng dụng; từng bước xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Toàn cảnh buổi toạ đàm

Ông Nguyễn Xuân Hưng chia sẻ, trong kỷ nguyên số, doanh nghiệp không chỉ cần lao động mà cần nguồn nhân lực có kỹ năng nghề nghiệp, tư duy số và khả năng thích ứng với công nghệ. Ngược lại, nhà trường cũng không chỉ hướng đến đào tạo nhiều hơn mà phải đào tạo sát thực tiễn, đáp ứng đúng nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.

Doanh nghiệp phải tham gia ngay từ quá trình đào tạo

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Đậu Bá Thìn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức cho rằng chất lượng nguồn nhân lực không thể chỉ được quyết định trong giảng đường mà phải được kiểm chứng bằng năng lực làm việc thực tế của người học. Vì vậy, doanh nghiệp cần trở thành đối tác đồng hành của nhà trường trong toàn bộ quá trình đào tạo.

Ông Đậu Bá Thìn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức phát biểu tại buổi toạ đàm.

Theo ông, hai bên cần cùng dự báo nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đào tạo, xác định chuẩn đầu ra, tổ chức đào tạo theo địa chỉ sử dụng, đồng thời gắn hoạt động thực tập với tuyển dụng để sinh viên được tiếp cận môi trường làm việc ngay từ khi còn học tập.

Đại diện Trường Đại học Hồng Đức cũng đề xuất tăng cường hợp tác nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, khai thác hiệu quả hệ thống phòng thí nghiệm, thư viện số và các không gian đổi mới sáng tạo nhằm giải quyết các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp. Trước mắt, hai bên có thể lựa chọn một số ngành, lĩnh vực tỉnh đang ưu tiên như công nghiệp bán dẫn, công nghệ thông tin, tự động hóa, logistics, du lịch, ngoại ngữ, quản trị, nông nghiệp công nghệ cao và các lĩnh vực chuyển đổi xanh, chuyển đổi số để xây dựng mô hình thí điểm.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tiếp tục đồng hành thông qua học bổng, tài trợ thiết bị, hỗ trợ các cuộc thi sáng tạo, dự án khởi nghiệp và phát triển kỹ năng cho sinh viên. Đây không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là cách doanh nghiệp chủ động xây dựng nguồn nhân lực kế cận.

Để các nội dung hợp tác không dừng lại ở các cuộc tọa đàm, ông Đậu Bá Thìn đề nghị Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh làm đầu mối xây dựng cơ sở dữ liệu chung về nhu cầu nhân lực, nhu cầu thực tập, tuyển dụng và chuyển giao công nghệ, qua đó xác định rõ các nhiệm vụ, lộ trình và trách nhiệm của từng đơn vị.

Cần hoàn thiện cơ chế để kết nối thực chất hơn

Thượng tá Lê Thị Quỳnh Hương, Phó trưởng phòng Cảnh Sát QLHC về TTXH, Công an tỉnh Thanh Hoá - cơ quan thường trực Tổ công tác triển khai Đề án 06 cho rằng: Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chỉ có thể phát triển bền vững khi xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

Thượng tá Lê Thị Quỳnh Hương, Phó trưởng phòng Cảnh Sát QLHC về TTXH, Công an tỉnh Thanh Hoá trình bày tham luận

Theo đó, Hiệp hội Doanh nghiệp cần đóng vai trò đầu mối khảo sát, tổng hợp nhu cầu chuyển đổi số, nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp để hình thành các “bài toán thực tiễn”, làm cơ sở đặt hàng nghiên cứu và đào tạo. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên giữa Hiệp hội Doanh nghiệp, Trung tâm Đổi mới sáng tạo, các cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý nhằm hình thành chu trình khép kín từ phát hiện nhu cầu, đặt hàng nghiên cứu, phát triển sản phẩm, thử nghiệm đến thương mại hóa.

Đại diện Công an tỉnh cũng đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ sớm tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách để Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Quỹ Đầu tư mạo hiểm đi vào hoạt động hiệu quả; đồng thời xây dựng cơ chế đặt hàng các nhiệm vụ khoa học - công nghệ xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

Thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động

Ở góc độ của một tổ chức gồm các doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp khởi nghiệp, ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Thanh Hóa cho rằng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng tạo sức ép lớn đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Thanh Hóa

Theo ông, thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp vẫn phải đào tạo lại nhân sự sau tuyển dụng, trong khi không ít sinh viên tốt nghiệp còn thiếu kỹ năng thực hành, kỹ năng số, ngoại ngữ và tư duy giải quyết vấn đề. Điều đó cho thấy đào tạo nguồn nhân lực không thể là trách nhiệm riêng của nhà trường mà cần sự tham gia của cả doanh nghiệp và Nhà nước.

Doanh nghiệp mong muốn được tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo thông qua góp ý chương trình, xây dựng chuẩn đầu ra, tiếp nhận sinh viên thực tập, hướng nghiệp và đánh giá kỹ năng nghề nghiệp. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, quản trị dữ liệu và các giải pháp nâng cao năng suất lao động.

Ông Nguyễn Văn Tuấn cũng kỳ vọng việc thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Quỹ Đầu tư mạo hiểm Thanh Hóa sẽ tạo thêm động lực để kết nối các ý tưởng nghiên cứu, dự án khởi nghiệp với doanh nghiệp và nhà đầu tư, góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh.

Cũng tham gia phát biểu ý kiến tại buổi Toạ đàm, đại diện Trường Trung cấp Bách nghệ Thanh Hóa cho rằng nghịch lý hiện nay là doanh nghiệp “khát” lao động nhưng nhiều cơ sở đào tạo lại gặp khó khăn trong tuyển sinh. Vì vậy, Hiệp hội Doanh nghiệp cần phát huy mạnh hơn vai trò cầu nối, khảo sát nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp, phân loại theo từng lĩnh vực và chuyển đến các cơ sở đào tạo để xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp.

Các đại biểu cũng cho rằng bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên cần được tiếp cận nhiều hơn với kinh nghiệm thực tiễn từ doanh nghiệp, đặc biệt là những bài học thành công và thất bại của các doanh nhân. Đây là nền tảng quan trọng giúp người học hình thành tư duy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và thích ứng nhanh với môi trường làm việc.

Từ những ý kiến tại tọa đàm có thể thấy, để mối liên kết giữa doanh nghiệp và nhà trường đi vào chiều sâu, bên cạnh sự chủ động của các bên, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và rà soát, sửa đổi những quy định còn bất cập theo hướng tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Chỉ khi hình thành được mối liên kết thực chất giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, Thanh Hóa mới có thể xây dựng được hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.