Tăng cường quản lý an toàn thực phẩm bằng mô hình chính quyền hai cấp: Giải pháp chặn thực phẩm “bẩn” từ gốc

Trong bối cảnh tình trạng vi phạm an toàn thực phẩm ngày càng gia tăng với thủ đoạn tinh vi, Bộ Công Thương đã chỉ đạo quyết liệt khi ban hành Chỉ thị số 12/CT-BCT ngày 16/7/2025, yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm tra, xử lý vi phạm theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Chỉ thị này không chỉ thực hiện theo đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ mà còn cụ thể hóa các công điện quan trọng liên quan đến công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm về an toàn thực phẩm – đặc biệt là Công điện 41/CĐ-TTg ngày 17/4 và Công điện 65/CĐ-TTg ngày 15/5/2025.

Các hoạt động thanh kiểm tra tại chợ Bình Điền (Ảnh minh họa)

Theo đánh giá, các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm chức năng, thực phẩm thiết yếu… đang bị lợi dụng để sản xuất, kinh doanh bất hợp pháp, gây nguy hại nghiêm trọng đến cộng đồng. Những hành vi vi phạm này không chỉ diễn ra ở quy mô nhỏ lẻ mà còn lợi dụng các nền tảng thương mại điện tử để “lách” kiểm tra.

Nhằm ngăn chặn hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ đã phát đi nhiều công điện khẩn, yêu cầu mở các đợt cao điểm kiểm tra toàn diện. Bộ Công Thương, với vai trò là một trong những cơ quan chủ lực, đã cụ thể hóa chỉ đạo này bằng kế hoạch hành động rõ ràng, mang tính khả thi cao.

Điểm nhấn nổi bật trong chỉ đạo lần này là việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp – gồm cấp tỉnh và cấp xã – để nâng cao trách nhiệm, tăng hiệu quả quản lý sát với thực tế từng địa bàn.

Tại các địa phương, Sở Công Thương được giao vai trò chủ trì, phối hợp với lực lượng quản lý thị trường, cơ quan y tế, công an… để kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt ở nhóm cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hộ kinh doanh cá thể và các kênh thương mại điện tử. Đồng thời, các sở phải chủ động báo cáo, đề xuất với UBND tỉnh/thành phố các giải pháp linh hoạt, phù hợp điều kiện địa phương.

Ở cấp Trung ương, các đơn vị trực thuộc Bộ Công Thương được yêu cầu tham mưu ban hành văn bản hướng dẫn, giám sát thực hiện, và kiểm tra định kỳ nhằm siết chặt trách nhiệm quản lý, không để buông lỏng ở bất kỳ khâu nào.

Dây chuyền chế biến khép kín – tăng tính chuyên nghiệp, xuất khẩu (Ảnh minh họa)

Một điểm đáng chú ý trong chỉ thị lần này là sự tham gia tích cực của các Hiệp hội ngành hàng – đóng vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Các Hiệp hội cần tăng cường truyền thông nội bộ, yêu cầu hội viên tuyệt đối không tham gia sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, đồng thời xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn với đạo đức kinh doanh.

Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí ngành Công Thương cũng được giao nhiệm vụ truyền thông hiệu quả, phản ánh các vụ việc điển hình, phổ biến quy định pháp luật liên quan nhằm nâng cao nhận thức cho cả người dân lẫn doanh nghiệp.

Với cách làm bài bản, có sự phân công rõ ràng giữa các cấp chính quyền, cộng với sự vào cuộc của các tổ chức nghề nghiệp và truyền thông, Bộ Công Thương kỳ vọng sẽ tạo ra chuyển biến mạnh mẽ trong quản lý an toàn thực phẩm.

Không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, hành động này còn giúp tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng – điều mà cộng đồng doanh nghiệp chân chính luôn mong đợi.