Đầu tiên, một trong những nguyên nhân chính là do sự khó khăn trong điều kiện tài chính của các nhà đầu tư và chủ đầu tư. Theo dữ liệu từ các chuyên gia và cơ quan nghiên cứu thị trường, việc vay vốn để đầu tư vào dự án bất động sản đang gặp nhiều khó khăn do lãi suất tín dụng cao cũng như chính sách tín dụng ngân hàng khắt khe hơn.
Thứ hai, hàng tồn kho còn phần nào phản ánh sự chậm triển khai các dự án bất động sản. Các dự án bị kéo dài thời gian triển khai do khó khăn trong quản lý dự án, pháp lý hay tranh chấp về đất đai, góp phần làm tăng lượng hàng tồn kho trên thị trường.
Thứ ba, thị trường bất động sản gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, khiến nhu cầu thực của người tiêu dùng giảm sút đáng kể. Điều này dẫn đến việc giảm giá trị các dự án, kéo theo sự tích lũy hàng tồn kho lớn.
Trong đó, sự tích lũy hàng tồn kho đã góp phần làm giảm giá trị thị trường bất động sản, đặc biệt là trong các khu vực có số lượng hàng tồn kho lớn. Điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự hấp dẫn của thị trường đối với các nhà đầu tư và người mua.
Để giải quyết vấn đề này, các chuyên gia đề xuất nhiều giải pháp như thúc đẩy phát triển các chính sách tài chính hỗ trợ cho các nhà đầu tư, tăng cường quản lý dự án để giảm thiểu thời gian triển khai, cũng như nghiên cứu lại chiến lược tiếp cận thị trường để đáp ứng nhu cầu thực của người tiêu dùng.
Hơn nữa, hàng tồn kho lớn cũng có thể gây ra tác động tiêu cực đến nền kinh tế nói chung, do sự chậm triển khai dẫn đến mất mát vốn đầu tư, cũng như tăng chi phí quản lý và bảo trì.
Theo báo cáo tài chính của 10 doanh nghiệp bất động sản niêm yết, chủ yếu trong lĩnh vực phát triển nhà ở, các chuyên gia đã ghi nhận tổng giá trị hàng tồn kho tại cuối tháng 3 vượt hơn 286.000 tỷ đồng (tương đương hơn 11,4 tỷ USD), tăng gần 4% so với cuối năm 2023 (hơn 276.000 tỷ đồng).
Đáng chú ý, Novaland, với tồn kho tăng nhẹ lên gần 141.000 tỷ đồng, chủ yếu tại các dự án như NovaWorld Phan Thiet, NovaWorld Ho Tram và Aqua City, đã sử dụng giá trị này làm tài sản đảm bảo cho khoản vay lên đến 57.798 tỷ đồng.
Đối với Khang Điền, với hàng tồn kho tương ứng 20.491 tỷ đồng (tăng 9%), đang chủ yếu tập trung vào các dự án đang xây dựng như Khang Phúc - Khu dân cư Tân Tạo (gần 6.700 tỷ), Đoàn Nguyên - Bình Trưng Đông (3.427 tỷ), và nhiều dự án khác.
Trong khi đó, Công ty Nam Long, ghi nhận hàng tồn kho chiếm gần 18.051 tỷ đồng, tăng nhẹ 4%, trong đó Izumi là dự án có giá trị lớn nhất với khoảng 8.565 tỷ đồng, theo sau là Waterpoint giai đoạn 1 và Akari.
Công ty Phát Đạt, với 12.300 tỷ đồng giá trị hàng tồn kho, chủ yếu tập trung vào chi phí xây dựng dở dang tại các dự án như The EverRich 2, Thuận An 1 và 2, Tropicana Bến Thành Long Hải và nhiều dự án khác.
Văn Phú - Invest, với tồn kho tăng nhẹ lên 3.746 tỷ đồng, chiếm 31% tổng tài sản, chủ yếu là do chi phí sản xuất kinh doanh dở dang tại các dự án như The Terra Bắc Giang và Vlasta Thủy Nguyên.
Theo các chuyên gia, vấn đề hàng tồn kho bất động sản lớn là hậu quả của các vướng mắc pháp lý và khủng hoảng nguồn vốn trong nhóm doanh nghiệp bất động sản. Điều này không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường bất động sản mà còn gây khó khăn trong quản lý và điều hành các dự án, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế chưa hoàn toàn ổn định hiện nay.
Như vậy, vấn đề hàng tồn kho bất động sản với giá trị lớn trên thị trường đang là một thách thức lớn đối với các nhà đầu tư, chủ đầu tư và cả thị trường bất động sản nói chung. Việc tìm ra các giải pháp hiệu quả để giảm thiểu tác động của hàng tồn kho sẽ là một trong những yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển bền vững của thị trường bất động sản Việt Nam trong thời gian tới.
Nguyên An
