Sàn dữ liệu không được trở thành “chợ” mua bán dữ liệu cá nhân

Nghị định 314/2026/NĐ-CP của Chính phủ về hoạt động của sàn dữ liệu vừa được ban hành, quy định sàn dữ liệu gồm Sàn dữ liệu quốc gia và các sàn dữ liệu khác.

Theo quy định, Sàn dữ liệu quốc gia do Trung tâm Dữ liệu quốc gia thuộc Bộ Công an xây dựng, quản lý, vận hành, giám sát, kiểm tra và đánh giá. Sàn có chức năng cung cấp dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu, đồng thời tạo lập môi trường giao dịch dữ liệu theo quy định pháp luật.

Nguồn dữ liệu được cung cấp trên Sàn dữ liệu quốc gia có thể đến từ Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và các cơ sở dữ liệu khác do cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp.

Trung tâm Dữ liệu quốc gia đồng thời thực hiện chức năng giám sát, kiểm tra, đánh giá hoạt động của Sàn dữ liệu quốc gia và các sàn dữ liệu khác.

Sàn dữ liệu không được trở thành “chợ” mua bán dữ liệu cá nhân

Không để sàn dữ liệu trở thành nơi mua bán dữ liệu cá nhân trái phép

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 314/2026/NĐ-CP là quy định nghiêm cấm lợi dụng sàn dữ liệu để mua bán dữ liệu cá nhân hoặc thực hiện các hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật.

Đối với dữ liệu, sản phẩm và dịch vụ về dữ liệu có nguồn gốc từ dữ liệu cá nhân, Nghị định quy định chỉ được giao dịch trên sàn dữ liệu khi đáp ứng điều kiện về khử nhận dạng cùng các yêu cầu khác theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Quy định này nhằm tạo hành lang pháp lý cho hoạt động khai thác, trao đổi dữ liệu, đồng thời hạn chế nguy cơ sàn dữ liệu bị lợi dụng để biến dữ liệu cá nhân thành hàng hóa được mua bán, trao đổi trái phép.

Bên cạnh yêu cầu đối với dữ liệu có nguồn gốc từ dữ liệu cá nhân, Nghị định 314/2026/NĐ-CP cũng đặt ra các điều kiện cụ thể đối với dữ liệu, sản phẩm và dịch vụ về dữ liệu được phép giao dịch trên sàn.

Theo đó, dữ liệu phải có nguồn gốc hợp pháp và được chứng minh bằng hồ sơ, tài liệu hợp lệ về việc thu thập, tạo lập hoặc nhận chuyển giao quyền khai thác, sử dụng.

Đối tượng, nội dung, phương pháp và quy trình tạo lập dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu phải bảo đảm tính minh bạch, tuân thủ pháp luật và được tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu kiểm tra, đánh giá.

Các hồ sơ, tài liệu cung cấp để chứng minh nguồn gốc dữ liệu không bao gồm bí mật kinh doanh hoặc những thông tin thuộc phạm vi được pháp luật bảo vệ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đặt yêu cầu về chất lượng và an toàn dữ liệu

Nghị định cũng yêu cầu các điều kiện, yêu cầu hoặc hạn chế trong việc lưu thông, lưu hành và sử dụng dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu phải được bên bán xác định và công bố rõ trong hồ sơ.

Dữ liệu được giao dịch không được thuộc trường hợp pháp luật cấm giao dịch và phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu.

Cụ thể, dữ liệu phải có định dạng phù hợp, thông dụng, bảo đảm khả năng đọc, khai thác và xử lý bằng máy. Trường hợp dữ liệu được cung cấp thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API), phải có tài liệu hướng dẫn kết nối, mô tả cấu trúc dữ liệu, phương thức xác thực, phân quyền truy cập và giới hạn khai thác.

Dữ liệu cũng phải bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng trên hệ thống của sàn dữ liệu; đồng thời đáp ứng yêu cầu về an toàn, bảo mật trong quá trình kết nối, truyền, nhận, lưu trữ và khai thác.

Đáng chú ý, bên bán phải công bố trong hồ sơ niêm yết các thông tin liên quan đến chất lượng dữ liệu, bao gồm mức độ chính xác, đầy đủ, cập nhật và những hạn chế của dữ liệu, sản phẩm hoặc dịch vụ về dữ liệu.

Việc đặt ra các yêu cầu về nguồn gốc, chất lượng, tính minh bạch và an toàn kỹ thuật được kỳ vọng góp phần hình thành môi trường giao dịch dữ liệu có kiểm soát, hạn chế rủi ro đối với bên mua và người có dữ liệu được khai thác.

Nghị định 314/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 25/9/2026.