| Bài liên quan |
| Chuyển quản lý thuế hộ kinh doanh từ khoán sang kê khai: Bước cải cách quan trọng trong kỷ nguyên số |
Ngày 27/3 tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp với Cục Thuế (Bộ Tài chính) tổ chức hội thảo lấy ý kiến cho hai dự thảo nghị định quan trọng: quy định chi tiết Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và nghị định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.
Đây là những văn bản có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp tới hàng triệu người nộp thuế, đồng thời định hình môi trường tuân thủ thuế trong nhiều năm tới, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh.
 |
| Toàn cảnh hội thảo |
Đẩy mạnh số hóa, đơn giản hóa thủ tục
Theo ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký VCCI, Luật Quản lý thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trong đó một số quy định liên quan đến hộ, cá nhân kinh doanh đã được triển khai từ đầu năm.
Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, các dự thảo nghị định lần này thể hiện rõ tinh thần đổi mới, đặc biệt ở việc thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý thuế. Các nội dung như giao dịch điện tử, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung hay ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích rủi ro được đánh giá phù hợp với thông lệ quốc tế.
Đáng chú ý, nguyên tắc “lấy người nộp thuế làm trung tâm” được thể hiện xuyên suốt. Việc bãi bỏ thuế khoán, mở rộng các trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế khi dữ liệu đã được kết nối, hay cơ chế ưu tiên đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt được xem là bước tiến tích cực trong cải cách thủ tục hành chính thuế.
Dù ghi nhận nhiều điểm mới, cộng đồng doanh nghiệp cho rằng các dự thảo vẫn còn không ít nội dung cần tiếp tục hoàn thiện.
Trước hết là yêu cầu về tính rõ ràng và khả thi. Một số quy định còn mang tính khái quát, phải chờ thêm thông tư hướng dẫn, có thể làm chậm quá trình triển khai trong thực tế. Doanh nghiệp kỳ vọng các quy định ở cấp nghị định đủ cụ thể để áp dụng ngay.
Với lĩnh vực thương mại điện tử xuyên biên giới, bài toán đặt ra là vừa chống thất thu thuế hiệu quả, vừa không tạo gánh nặng quá lớn cho các nền tảng và doanh nghiệp. Cơ chế khấu trừ, khai thay, nộp thay cần được thiết kế hợp lý, bảo đảm cạnh tranh công bằng giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.
Ở mảng hóa đơn điện tử, dù Việt Nam đã đạt kết quả đáng kể với hơn 20 tỷ hóa đơn được phát hành, doanh nghiệp vẫn gặp vướng mắc trong các tình huống cụ thể như thời điểm lập hóa đơn, xử lý sự cố kỹ thuật hay hóa đơn từ máy tính tiền.
Bên cạnh đó, quy định về cưỡng chế thuế cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng để không ảnh hưởng quá mức đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhất là với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Cân bằng giữa minh bạch thông tin và bảo vệ doanh nghiệp
Một nội dung nhận được nhiều góp ý là quy định công khai thông tin người nộp thuế.
Ông Bùi Ngọc Tuấn - Phó Tổng Giám đốc Deloitte Việt Nam cho rằng, việc công khai thông tin như mã số thuế, tên, địa chỉ hay người đại diện pháp luật là cần thiết, nhưng cần có quy trình phù hợp nhằm tránh ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp trong những trường hợp phát sinh khách quan.
Đại diện doanh nghiệp đề xuất cơ quan thuế cần thông báo trước khi công khai thông tin, đồng thời cho phép người nộp thuế có thời gian giải trình hoặc khắc phục vi phạm trong tối thiểu 30 ngày làm việc.
Ngoài ra, liên quan đến thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, việc kéo dài thời gian kiểm tra có thể gây ách tắc cho doanh nghiệp trong quá trình giải thể hoặc hoàn tất nghĩa vụ pháp lý. Do đó, cần quy định rõ thời hạn xử lý, đảm bảo tính minh bạch và dự đoán được của chính sách.
Bổ sung quy định cho doanh nghiệp xuyên biên giới
Một vấn đề khác được đặt ra là nghĩa vụ thuế đối với doanh nghiệp nước ngoài có “cơ sở thường trú” tại Việt Nam. Đây là khái niệm quan trọng trong thông lệ quốc tế, song quy định hiện hành chưa làm rõ phương pháp tính thuế, dẫn đến rủi ro cho cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Đề xuất được đưa ra là tiếp tục áp dụng cơ chế thuế nhà thầu trong giai đoạn chuyển tiếp, đồng thời bổ sung hướng dẫn cụ thể về khai, nộp thuế để đảm bảo tính liên tục và tránh thất thu ngân sách.
Ở góc độ thực tiễn, doanh nghiệp cũng kiến nghị làm rõ quy định về hóa đơn đối với hàng hóa bảo hành, thay thế – một tình huống phổ biến nhưng hiện chưa có hướng dẫn thống nhất.
Theo đại diện Cục Thuế, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu, rà soát kỹ lưỡng các ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo nghị định theo hướng đồng bộ, khả thi.
Mục tiêu đặt ra không chỉ là xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, minh bạch, mà còn phải giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
Trong bối cảnh nền kinh tế số tiếp tục mở rộng, việc hoàn thiện khung pháp lý thuế không chỉ là yêu cầu quản lý, mà còn là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin của doanh nghiệp, tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.
