Nghị quyết mới của Quốc hội sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1-2025, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của TP Đà Nẵng. Theo đó, thời gian thí điểm cho các cơ chế và chính sách đặc thù là 5 năm.
Quốc hội đã đồng ý cho Đà Nẵng thí điểm một số cơ chế và chính sách đặc thù về quản lý tài chính, ngân sách nhà nước, quản lý đầu tư, quy hoạch, đô thị, tài nguyên và môi trường. Những chính sách này nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các ngành và nghề ưu tiên.
Bên cạnh đó, Đà Nẵng cũng sẽ thí điểm các cơ chế và chính sách đặc thù về đầu tư phát triển vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, thông tin truyền thông, quản lý khoa học và công nghệ, và đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, Quốc hội đã đồng ý thành lập Khu Thương mại Tự do Đà Nẵng, gắn liền với cảng biển Liên Chiểu. Mục tiêu của khu thương mại này là thu hút đầu tư, tài chính, thương mại, du lịch và dịch vụ chất lượng cao.
Khu Thương mại Tự do Đà Nẵng sẽ bao gồm các khu chức năng như khu sản xuất, trung tâm logistics, khu thương mại - dịch vụ, và các loại hình khu chức năng khác theo quy định của pháp luật. Quan hệ mua bán và trao đổi hàng hóa giữa các khu chức năng này với khu vực bên ngoài sẽ được coi là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật Việt Nam về hải quan, thuế, và xuất khẩu, nhập khẩu.
Quốc hội cũng thông qua nhiều chính sách ưu đãi đầu tư trong Khu Thương mại Tự do Đà Nẵng. Các dự án của nhà đầu tư thuê lại đất tại đây sẽ được áp dụng như các dự án đầu tư trong khu kinh tế theo quy định của pháp luật về đầu tư. Nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế tại khu này không cần có dự án đầu tư và không cần thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế.
Các dự án đầu tư trong khu sẽ được hưởng ưu đãi về thuế, giảm tiền thuê đất, và các chế độ ưu tiên về hải quan với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu khi đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về hải quan, thuế, tài chính và pháp luật liên quan.
Trước khi biểu quyết, đã có ý kiến không đồng ý với quy định "Nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế tại Khu Thương mại Tự do Đà Nẵng không phải có dự án đầu tư và không phải thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế". Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã giải trình rằng quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi thu hút các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, để đảm bảo tính chặt chẽ, nghị quyết vẫn yêu cầu nhà đầu tư nước ngoài thực hiện trình tự, thủ tục thành lập tổ chức kinh tế như nhà đầu tư trong nước.
Việc thành lập Khu Thương mại Tự do Đà Nẵng là một bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội lớn cho thành phố này trở thành trung tâm kinh tế, tài chính và công nghệ của khu vực. Tuy nhiên, để đảm bảo không xảy ra tình trạng lạm dụng, trục lợi chính sách, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đề nghị Chính phủ chỉ đạo Đà Nẵng và các cơ quan liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra trong quá trình triển khai thực hiện.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu rõ, việc thí điểm thành lập Khu thương mại tự do là chủ trương lớn đã có đủ căn cứ chính trị, căn cứ pháp lý; nếu thực hiện thành công sẽ tạo tiền đề thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của TP. Đà Nẵng và của cả Vùng.
Tuy nhiên, đây là chính sách mới, chưa được thực hiện tại Việt Nam, Nghị quyết mang tính chất thí điểm; các chính sách là bước thử nghiệm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm để hoàn thiện dần. Do vậy, cần thận trọng, có bước đi chắc chắn, không quy định những vấn đề chưa được đánh giá kỹ lưỡng, mang tính rủi ro cao. Hơn nữa, các chính sách cần được nghiên cứu, xây dựng căn cứ trên khả năng tổ chức thực hiện, nguồn lực tài chính, điều kiện đáp ứng của TP. Đà Nẵng. Do vậy, tại thời điểm hiện nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị được giữ phạm vi chính sách như dự thảo Nghị quyết.
Ngoài ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội về các nội dung, như: quản lý quy hoạch, đô thị, tài nguyên; đầu tư phát triển vi mạch, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo…
Bình Anh
