Quảng Trị: Điểm nhấn văn hóa ven sông Thạch Hãn dịp Tết Bính Ngọ

Linh vật ngựa Triệu Bình đang trở thành một điểm nhấn văn hóa đặc biệt tại khu vực ven sông Thạch Hãn (xã Triệu Bình, tỉnh Quảng Trị) trong những ngày cận kề Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Không đơn thuần là một công trình trang trí phục vụ dịp lễ, linh vật ngựa Triệu Bình được xem như một sản phẩm sáng tạo văn hóa cộng đồng, phản ánh sinh động sự giao thoa giữa truyền thống dân gian và đời sống đương đại ở nông thôn.

Khai trương linh vật Song Mã Tết Bính Ngọ 2026 và tổ chức Chương trình “Tết sum vầy - Xuân yêu thương” tại xã Triệu Bình, tỉnh Quảng Trị.

Được đặt tại không gian bờ bãi ven sông – nơi gắn bó mật thiết với sinh kế và ký ức làng quê – cặp linh vật ngựa Triệu Bình bằng gỗ, cao gần 4 mét, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người dân địa phương và du khách. Tạo hình khỏe khoắn, tư thế sinh động, đường nét chạm khắc thủ công thể hiện rõ tinh thần “mã đáo thành công” – biểu trưng cho khát vọng vươn lên, bền bỉ và khởi sắc trong năm mới.

Tác giả của linh vật ngựa Triệu Bình là nghệ nhân Đinh Văn Tâm, người con sinh ra và lớn lên tại Quảng Trị. Không qua đào tạo mỹ thuật chính quy, nhưng với vốn sống phong phú và sự am hiểu sâu sắc về mỹ thuật dân gian, anh Tâm đã lựa chọn con đường sáng tạo gắn với không gian cộng đồng. Theo nghệ nhân này, linh vật không chỉ cần đẹp về hình thức mà còn phải “đứng được trong đời sống văn hóa của người dân”.

Linh vật ngựa Triệu Bình tại không gian công cộng không chỉ tạo điểm nhấn cảnh quan trong dịp Tết Nguyên đán, mà còn có ý nghĩa giáo dục văn hóa, góp phần khơi dậy niềm tự hào địa phương, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Trong quá trình chế tác linh vật ngựa Triệu Bình, nghệ nhân và các thợ địa phương đã mất nhiều tháng để xử lý gỗ, tạo khung, hoàn thiện kết cấu và sơn phủ bề mặt nhằm bảo đảm độ bền trước điều kiện thời tiết khắc nghiệt vùng ven sông. Mỗi chi tiết tạo hình đều được cân nhắc kỹ lưỡng, vừa giữ được tinh thần dân gian, vừa phù hợp với thị hiếu thẩm mỹ đương đại.

Những năm gần đây, các mô hình linh vật do nghệ nhân Đinh Văn Tâm thực hiện đã xuất hiện tại nhiều địa phương trong tỉnh, góp phần làm phong phú không gian văn hóa dịp Tết. Riêng linh vật ngựa Triệu Bình được đánh giá cao bởi sự hài hòa giữa quy mô, chất liệu và bối cảnh trưng bày, tránh được xu hướng phô trương hình thức hay sao chép khuôn mẫu.

Theo ông Nguyễn Thành Vũ, Chủ tịch UBND xã Triệu Bình, việc trưng bày linh vật ngựa Triệu Bình tại không gian công cộng không chỉ tạo điểm nhấn cảnh quan trong dịp Tết Nguyên đán, mà còn có ý nghĩa giáo dục văn hóa, góp phần khơi dậy niềm tự hào địa phương, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Từ hiệu quả bước đầu, địa phương đang xem xét khuyến khích các mô hình sáng tạo văn hóa tương tự gắn với không gian làng quê.

Ghi nhận tại hiện trường cho thấy, linh vật ngựa Triệu Bình đã trở thành điểm dừng chân quen thuộc của người dân mỗi buổi chiều. Người lớn tuổi tìm thấy trong đó ký ức Tết xưa; giới trẻ coi đây là không gian trải nghiệm, chụp ảnh; trẻ em háo hức vui chơi quanh những hình khối gỗ lớn mang dáng dấp thân quen.

Không khí Tết ở Triệu Bình vì thế không chỉ hiện diện trong mâm cỗ, nồi bánh chưng hay sắc hoa đầu ngõ, mà còn lan tỏa qua những sáng tạo văn hóa mang tính cộng đồng như linh vật ngựa Triệu Bình. Đó là cách một vùng quê ven sông Thạch Hãn kể câu chuyện mùa Xuân của mình: giản dị, bền bỉ và hướng tới tương lai.