Cần phân cấp, phân quyền thực chất cho đô thị đặc biệt
Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Văn Triêm đánh giá việc Thường trực HĐND TP.HCM tổ chức lấy ý kiến đại biểu đối với dự thảo Luật Đô thị đặc biệt thể hiện tinh thần dân chủ, cầu thị và trách nhiệm trong quá trình xây dựng một chính sách có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển của đất nước nói chung và TP.HCM nói riêng.
 |
| Bà Nguyễn Trường Nhật Phượng -Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND) Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031. |
TP.HCM hiện là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đóng góp khoảng 22–23% GDP quốc gia, gần 27% tổng thu ngân sách nhà nước và là địa phương tập trung số lượng doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam. Cùng với đó, quy mô dân số thực tế của thành phố đã vượt trên 13 triệu người, kéo theo áp lực ngày càng lớn về giao thông, hạ tầng, môi trường, nhà ở và quản trị đô thị.
Trong bối cảnh đó, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ cần thiết mà còn mang tính cấp bách, nhằm tạo nền tảng pháp lý mới để TP.HCM phát triển nhanh hơn, hiện đại hơn và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Một trong những nội dung được ông Phạm Văn Triêm nhấn mạnh là yêu cầu phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho TP.HCM. Theo ông, một đô thị đặc biệt không thể tiếp tục vận hành bằng tư duy và cơ chế hành chính thông thường.
Thực tế cho thấy thành phố đang có nhiều cơ hội phát triển, nhưng cũng đối mặt với không ít điểm nghẽn về thủ tục, cơ chế phối hợp và thẩm quyền quyết định. Nhiều dự án doanh nghiệp chuẩn bị chỉ trong vài tháng, nhưng quá trình hoàn tất thủ tục có thể kéo dài nhiều năm. Điều này không chỉ làm tăng chi phí cho doanh nghiệp mà còn khiến thành phố mất đi cơ hội phát triển.
Từ thực tiễn đó, việc đề nghị dự thảo luật cần trao cho TP.HCM quyền chủ động cao hơn trong các lĩnh vực quy hoạch, đầu tư, tài chính và tổ chức bộ máy. Thành phố cũng cần có thẩm quyền quyết định nhanh hơn đối với các dự án chiến lược, công trình trọng điểm; đồng thời phân cấp phải đi đôi với cơ chế kiểm tra, giám sát rõ ràng.
Đáng chú ý, việc đề xuất cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Điều doanh nghiệp cần nhất không phải là ưu đãi đặc biệt, mà là một môi trường quản trị minh bạch, ổn định, giải quyết công việc nhanh chóng và rõ trách nhiệm.
Doanh nghiệp phải là động lực trung tâm của phát triển đô thị
Ở góc độ đại diện cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Phạm Văn Triêm cho rằng cộng đồng doanh nghiệp đang đặt nhiều kỳ vọng vào dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.
Ông Phạm Văn Triêm - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP.HCM phát biểu: “Doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm trên 98% tổng số doanh nghiệp, tạo ra khoảng 50% việc làm cho xã hội và đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, khu vực doanh nghiệp này vẫn đang gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, thủ tục đầu tư xây dựng, nguồn vốn tín dụng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sự chồng chéo của các thủ tục hành chính...”
 |
| Ông Phạm Văn Triêm - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh. |
Dự thảo luật cần bổ sung các cơ chế đột phá để TP.HCM rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đầu tư, đẩy mạnh chính quyền số và dịch vụ công trực tuyến, hình thành cơ chế “một cửa liên thông” thực chất cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, thành phố cần khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư hạ tầng theo mô hình đối tác công – tư, đồng thời có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Qua các đợt tiếp xúc cử tri, người dân TP.HCM đặc biệt quan tâm đến những vấn đề thiết thực như kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường, nhà ở cho người lao động, y tế, giáo dục và chất lượng không gian sống.
Mỗi năm, TP.HCM tăng thêm hàng trăm nghìn dân cư cơ học, trong khi tốc độ đầu tư hạ tầng chưa theo kịp nhu cầu phát triển. Nếu thể chế không đi trước một bước, hạ tầng đô thị sẽ luôn rơi vào trạng thái chạy theo thực tiễn.
Một đô thị đặc biệt không chỉ được đánh giá bằng những tòa nhà cao tầng hay tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà quan trọng hơn là người dân có được sống thuận tiện hơn, an toàn hơn và hạnh phúc hơn hay không.
Vì vậy, dự thảo luật cần quan tâm mạnh hơn đến phát triển giao thông công cộng, chống ngập, thích ứng biến đổi khí hậu, mở rộng không gian xanh, cải thiện môi trường sống, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho người lao động và chuyển đổi số trong quản trị đô thị để phục vụ người dân tốt hơn.
Mở rộng tầm nhìn liên kết vùng và phát triển bền vững
Theo ông Phạm Văn Triêm, TP.HCM đang nắm giữ nhiều lợi thế chiến lược như vai trò trung tâm tài chính – thương mại lớn nhất cả nước, hệ thống công nghiệp và logistics phát triển mạnh, cụm cảng biển và kinh tế biển quan trọng, cùng hạ tầng liên kết vùng Đông Nam Bộ ngày càng hoàn thiện.
Nếu có cơ chế phù hợp, TP.HCM hoàn toàn có thể trở thành một cực tăng trưởng mang tầm khu vực châu Á, thậm chí vươn ra thế giới.
 |
| Quang cảnh Hội nghị. |
Từ góc nhìn này, Luật Đô thị đặc biệt cần cho phép thành phố chủ động hơn trong liên kết vùng, huy động nguồn lực xã hội, hợp tác quốc tế, phát triển hạ tầng chiến lược và xây dựng đô thị theo hướng xanh, thông minh, bền vững.
Kết thúc phần góp ý, ông Phạm Văn Triêm bày tỏ kỳ vọng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt sẽ được xây dựng với tinh thần đổi mới mạnh mẽ, tư duy đột phá và sát thực tiễn, qua đó tạo nền tảng pháp lý quan trọng để TP.HCM bước vào một giai đoạn phát triển mới.
Với vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, TP.HCM cần một cơ chế đủ mạnh để tháo gỡ các vướng mắc hiện nay, tạo động lực phát triển mới, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số và đóng góp nhiều hơn nữa cho đất nước.
