Nợ xấu ngân hàng tăng mạnh: Nguy cơ hay cơ hội tái cấu trúc?

Trong quý I/2025, ngành ngân hàng Việt Nam chứng kiến một hiện tượng đáng chú ý: Tỷ lệ nợ xấu tăng mạnh tại nhiều ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng quốc doanh và một số ngân hàng thương mại cổ phần lớn.

Trong quý I/2025, tình hình nợ xấu tại nhiều ngân hàng tiếp tục có diễn biến đáng lo ngại khi đồng loạt tăng mạnh so với cuối năm 2024. Đáng chú ý, các ngân hàng quốc doanh đều ghi nhận mức gia tăng rõ rệt. BIDV dẫn đầu với tỷ lệ nợ xấu tăng từ 1,41% lên 1,89%. VietinBank cũng chứng kiến nợ xấu tăng tới 31%, kéo tỷ lệ từ 1,24% lên 1,55%. Vietcombank dù ở mức thấp hơn, nhưng vẫn ghi nhận tỷ lệ nợ xấu tăng từ 0,95% lên 1,03%, cho thấy xu hướng chung là khó có thể tránh khỏi.

Không nằm ngoài làn sóng này, khối ngân hàng tư nhân cũng chứng kiến chất lượng tín dụng suy giảm. Techcombank báo cáo nợ xấu tăng 9,6%, nâng tỷ lệ lên 1,23%. MB ghi nhận mức tăng mạnh nhất, khi nợ xấu vọt lên hơn gấp đôi, đẩy tỷ lệ từ 1,62% lên 1,84% chỉ trong ba tháng.

Tỷ lệ nợ xấu tăng vọt tại nhiều ngân hàng trong quý I/2025 đang dấy lên lo ngại.

Bên cạnh đó, một số nhà băng nhỏ cũng ghi nhận tỷ lệ nợ xấu vượt ngưỡng 3%, như VIB tăng từ 3,5% lên gần 3,8%, Saigonbank từ 2,66% lên 3,28%. Đặc biệt, Saigonbank có mức tăng nợ dưới tiêu chuẩn lên tới 62%, từ 84 tỷ đồng lên gần 137 tỷ đồng – một con số cho thấy áp lực xử lý nợ xấu trong hệ thống tài chính hiện đang rất lớn, đòi hỏi các ngân hàng phải có chiến lược kiểm soát rủi ro quyết liệt và bài bản hơn trong thời gian tới.

Theo đánh giá của các chuyên gia, nguyên nhân hàng đầu khiến nợ xấu tăng mạnh trong quý I/2025 là do thị trường bất động sản tiếp tục trầm lắng. Nhiều dự án vẫn chưa hoàn thiện về pháp lý và gặp khó khăn trong thanh khoản, khiến các khoản vay mua nhà liên quan không thể thu hồi đúng hạn và buộc phải chuyển nhóm nợ.

Một yếu tố quan trọng khác là việc kết thúc thời gian cơ cấu nợ theo Thông tư 02. Trước đó, nhiều ngân hàng đã áp dụng cơ chế giãn nợ cho các khoản vay gặp khó khăn, nhưng đến nay khi thời hạn hỗ trợ đã kết thúc, các khoản vay này buộc phải được phân loại lại theo đúng thực trạng.

Việc tỷ lệ nợ xấu tăng cao đã ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của các ngân hàng. Để đối phó với rủi ro, nhiều ngân hàng đã tăng cường trích lập dự phòng rủi ro tín dụng. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (tỷ lệ dự phòng rủi ro trên tổng nợ xấu) đã giảm xuống còn 88,7%, mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua.

Một số ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 100% như: VietinBank,Vietcombank, Techcombank, VietABank. Tuy nhiên, số lượng ngân hàng này đã giảm so với năm 2023, khi có tới 10 ngân hàng đạt tỷ lệ bao phủ trên 100%.

Mặc dù tỷ lệ nợ xấu tăng cao, nhưng các chuyên gia dự báo đây có thể là tín hiệu cho thấy nợ xấu đã đạt đỉnh và sẽ giảm dần trong nửa cuối năm 2025. Theo báo cáo của SSI Research, tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng trong phạm vi nghiên cứu đã tăng lên 2,46% trong quý I/2025, gần chạm mức đỉnh 2,58% trong quý I/2023. Tuy nhiên, tỷ lệ này có thể giảm trong thời gian tới nhờ vào các yếu tố như:

Đầu tiên, Chính phủ đang thúc đẩy đầu tư công và hỗ trợ thị trường bất động sản, giúp tăng trưởng tín dụng và cải thiện chất lượng tài sản của ngân hàng.

Thứ hai, Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2025 là 15%, tương đương với năm 2024, giúp tăng trưởng thu nhập từ tín dụng của các ngân hàng.

Cuối cùng, tỷ lệ CASA (tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn trên tổng tiền gửi) dự kiến sẽ cải thiện, giúp giảm chi phí vốn của ngân hàng.