Nợ xấu ngân hàng tăng hay giảm khi Thông tư 02 hết hiệu lực?

Tác động khi thông tư 02 ngừng hiệu lực

Ngày 1/1/2025, Thông tư 02/2023/TT-NHNN sẽ chính thức hết hiệu lực, kết thúc thời gian áp dụng chính sách tái cơ cấu nợ cho các khách hàng gặp khó khăn tài chính. Thông tư này được áp dụng từ tháng 5/2023, giúp các ngân hàng cơ cấu lại thời gian trả nợ cho các khoản vay, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng chậm lại và doanh nghiệp gặp khó khăn. Tuy nhiên, sau khi Thông tư 02 hết hiệu lực, các ngân hàng sẽ phải đối mặt với những khó khăn trong việc xử lý các khoản nợ xấu và những khoản vay tái cơ cấu.

Báo cáo tài chính của các ngân hàng trong 9 tháng đầu năm 2024 cho thấy số dư nợ xấu đã gia tăng 27,9% so với cuối năm 2023, lên mức 259.186 tỷ đồng, tương đương với tỷ lệ nợ xấu 2,3% tổng dư nợ. Tỷ lệ nợ xấu của toàn hệ thống ngân hàng vào cuối tháng 10/2024 ghi nhận mức 1,96% tổng dư nợ.

Các chuyên gia phân tích của Công ty Chứng khoán BSC và VCBS đều cho rằng, việc dừng áp dụng Thông tư 02 sẽ không gây ra cú sốc lớn đối với các ngân hàng, ít có khả năng tạo ra sự gia tăng đột biến của tỷ lệ nợ xấu. Tuy nhiên, nhóm ngân hàng có tỷ lệ nợ tái cơ cấu cao, đặc biệt là các khoản vay liên quan đến bất động sản, sẽ đối mặt với áp lực gia tăng chi phí tín dụng và dự phòng rủi ro trong thời gian tới.

Nợ xấu ngân hàng tăng hay giảm khi Thông tư 02 hết hiệu lực?

Theo các chuyên gia, nếu các doanh nghiệp không thể phục hồi nhanh chóng sau thời gian chịu ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, rủi ro nợ xấu sẽ tăng cao, ảnh hưởng tiêu cực đến các tổ chức tín dụng. Ngoài ra, những ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao sẽ gặp khó khăn trong việc kiểm soát và xử lý nợ xấu khi Thông tư 02 không còn hiệu lực.

Dù có sự phân hóa rõ rệt trong chất lượng tài sản giữa các ngân hàng, các chuyên gia đánh giá rằng những ngân hàng lớn, đặc biệt là những ngân hàng có tỷ lệ nợ tái cơ cấu thấp, sẽ có khả năng kiểm soát tác động của việc Thông tư 02 hết hiệu lực tốt hơn. Họ sẽ tiếp tục duy trì chất lượng tài sản ổn định, đồng thời duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức kiểm soát.

Ngược lại, các ngân hàng có tỷ lệ nợ tái cơ cấu cao, đặc biệt là liên quan đến các khoản vay bất động sản, sẽ phải đối mặt với rủi ro tài sản lớn hơn. Các nhà phân tích từ Công ty CP Đầu tư Xếp hạng tín nhiệm Việt Nam (VIS Rating) cảnh báo, những ngân hàng này có thể phải ghi nhận chi phí tín dụng cao hơn trong bối cảnh xử lý các khoản vay trong lĩnh vực bất động sản gặp khó khăn.

Những nhà phát triển bất động sản gặp vấn đề pháp lý hoặc khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm sẽ tạo ra những tác động lớn đối với ngân hàng. Do đó, một số ngân hàng trong nhóm này có thể phải tiếp tục đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến tài sản bảo đảm.

Tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng sẽ có xu hướng giảm nhẹ

Mặc dù có nhiều biện pháp được các ngân hàng thực hiện để giảm áp lực nợ xấu, ngành ngân hàng vẫn gặp không ít khó khăn trong việc xử lý tài sản đảm bảo. TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Ngân hàng cho biết, các ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp để giải quyết nợ xấu, chẳng hạn như trích lập dự phòng rủi ro, xử lý tài sản đảm bảo và đẩy mạnh thu hồi nợ. Tuy nhiên, thị trường bất động sản vẫn gặp khó khăn, với giá bất động sản còn cao và khả năng tiêu thụ sản phẩm thấp, khiến cho việc xử lý tài sản đảm bảo gặp không ít trở ngại.

Đặc biệt, nhiều khách hàng vay vốn đang thiếu hợp tác, không trả nợ hoặc cố tình trì hoãn, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình tái cơ cấu nợ của các tổ chức tín dụng. Đây chính là lý do khiến nợ xấu tiếp tục là bài toán khó cho hệ thống ngân hàng trong thời gian tới.

Trong năm 2025, dự báo tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng sẽ có xu hướng giảm nhẹ, nhờ vào các biện pháp quản lý rủi ro chặt chẽ hơn và sự cải thiện chất lượng tài sản. Công ty Chứng khoán ACBS nhận định, nợ xấu có thể đã đạt đỉnh và sẽ cải thiện trong năm 2025.

Trong khi đó, các chuyên gia phân tích từ Công ty Chứng khoán TPBank (TPS) cũng cho rằng tỷ lệ nợ xấu của ngành ngân hàng sẽ giảm xuống còn 1,8% trong năm tới.

Tuy nhiên, chi phí tín dụng dự kiến sẽ có sự tăng nhẹ do bộ đệm dự phòng hiện không còn dày, và các ngân hàng sẽ tiếp tục đối mặt với những khó khăn trong việc xử lý nợ xấu. Các khoản vay liên quan đến bất động sản vẫn là vấn đề lớn đối với nhiều ngân hàng trong những năm tiếp theo.

Các tổ chức tín dụng vẫn cần nỗ lực tối đa để đối phó với các rủi ro tài chính và cải thiện chất lượng tài sản trong bối cảnh môi trường kinh tế khó khăn. Điều này sẽ tạo ra áp lực đối với các ngân hàng trong việc duy trì sự ổn định tài chính, đồng thời kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức hợp lý.

Với việc Thông tư 02 hết hiệu lực từ 1/1/2025, hệ thống ngân hàng sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc xử lý nợ xấu, đặc biệt là những khoản vay tái cơ cấu liên quan đến bất động sản. Các ngân hàng cần phải nỗ lực hơn nữa trong việc triển khai các biện pháp xử lý nợ xấu và duy trì chất lượng tài sản ổn định. Tuy nhiên, triển vọng giảm tỷ lệ nợ xấu vào năm 2025 vẫn là điều có thể kỳ vọng, dù sẽ có những thách thức không nhỏ.