NHNN giữ mục tiêu ổn định vĩ mô, hơn 20 ngân hàng đã giảm lãi suất hỗ trợ doanh nghiệp

Toàn cảnh buổi họp báo công bố kết quả điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng quý I/2026 ngày 14/4. Ảnh: Ban Truyền thông NHNN

Những tháng đầu năm 2026, điều hành chính sách tiền tệ tiếp tục đứng trước bài toán khó khi kinh tế thế giới biến động phức tạp, xung đột địa chính trị leo thang, giá dầu tăng, chuỗi cung ứng chịu áp lực và các ngân hàng trung ương lớn duy trì sự thận trọng trước nguy cơ lạm phát quay trở lại. Trong bối cảnh đó, Việt Nam vẫn giữ được nền tảng vĩ mô tương đối ổn định, tạo dư địa để cơ quan quản lý theo đuổi mục tiêu vừa kiểm soát lạm phát, vừa hỗ trợ tăng trưởng.

Tại họp báo công bố kết quả điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng quý I/2026 ngày 14/4, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà cho biết GDP quý I tăng 7,83% so với cùng kỳ, trong khi CPI tăng 3,51% và lạm phát cơ bản tăng 3,63%. Đây là nền tảng quan trọng để nhà điều hành tiếp tục ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân khoảng 4,5% trong năm nay, đồng thời góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức cao hơn.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà. Ảnh: Ban Truyền thông NHNN

Giữ ổn định mặt bằng lãi suất, tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp vay vốn

Một trong những thông điệp đáng chú ý nhất từ phía NHNN là nỗ lực giữ ổn định và kéo giảm mặt bằng lãi suất thị trường. Trong quý I, cơ quan này tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, qua đó giúp các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp hơn để hỗ trợ nền kinh tế. Đồng thời, NHNN yêu cầu các ngân hàng tiếp tục công khai lãi suất cho vay trên website để tăng minh bạch và giúp khách hàng, đặc biệt là doanh nghiệp, thuận lợi hơn khi tiếp cận vốn.

Đáng chú ý, ngày 30/3/2026, NHNN đã ban hành công văn số 2342/NHNN-CSTT yêu cầu các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất. Sau cuộc họp do Thống đốc chủ trì ngày 9/4, các ngân hàng thương mại đã thống nhất giảm lãi suất tiền gửi và cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Theo thông tin được công bố, đến nay đã có hơn 20 ngân hàng thương mại triển khai giảm lãi suất sau cuộc họp này.

Với cộng đồng doanh nghiệp, diễn biến này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong bối cảnh đầu vào sản xuất, logistics và tỷ giá đều tiềm ẩn biến động, việc hạ mặt bằng lãi vay không chỉ giúp giảm chi phí vốn mà còn góp phần cải thiện tâm lý đầu tư, thúc đẩy mở rộng sản xuất và phục hồi đơn hàng.

Tỷ giá được điều hành linh hoạt, giảm áp lực từ các cú sốc bên ngoài

Cùng với lãi suất, tỷ giá tiếp tục là điểm điều hành then chốt trong quý I/2026. NHNN cho biết từ đầu năm đến nay, thị trường ngoại tệ về cơ bản duy trì ổn định, tỷ giá USD/VND từng có xu hướng giảm trước Tết nhờ áp lực quốc tế dịu bớt và cung - cầu ngoại tệ cải thiện. Tuy nhiên, áp lực bên ngoài vẫn rất lớn khi lộ trình chính sách tiền tệ của Fed còn khó lường, trong khi chính sách thương mại, thuế quan của Mỹ và căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục tạo ra các cú sốc mới cho thị trường toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, NHNN khẳng định tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt, phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ để ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Theo cơ quan này, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế vẫn được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.

Tín dụng tăng hơn 3%, ưu tiên sản xuất kinh doanh và động lực tăng trưởng

Ở mặt trận tín dụng, NHNN cho biết định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2026 khoảng 15%, có điều chỉnh linh hoạt theo thực tế. Tính đến ngày 31/3/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,18 triệu tỷ đồng, tăng 3,18% so với cuối năm 2025. Dòng vốn tiếp tục được định hướng vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

NHNN cũng nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là bất động sản, đồng thời thúc đẩy ngân hàng thương mại đơn giản hóa thủ tục cấp tín dụng, ứng dụng chuyển đổi số vào quy trình cho vay để người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi hơn. Đây là thông điệp cho thấy định hướng điều hành không chỉ dừng ở mở rộng tín dụng, mà còn chú trọng chất lượng dòng vốn và an toàn hệ thống.

Bên cạnh đó, nhiều chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ tiếp tục được đẩy mạnh. Trong đó có gói tín dụng đối với lĩnh vực lâm sản, thủy sản đã được nâng quy mô từ 15.000 tỷ đồng lên 185.000 tỷ đồng; chương trình cho vay liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long; cho vay nhà ở xã hội; cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua, thuê mua nhà ở xã hội; cùng chương trình tín dụng 500.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng và công nghệ số.

Thanh toán số tăng tốc, sinh trắc học và cảnh báo gian lận được đẩy mạnh

Một điểm sáng khác của ngành ngân hàng trong quý I là tốc độ phát triển mạnh của thanh toán không dùng tiền mặt. Theo NHNN, trong 2 tháng đầu năm 2026, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Giao dịch qua Internet tăng 73,09% về số lượng, qua điện thoại di động tăng 34,37%, còn giao dịch qua QR Code tăng 20,22% về số lượng. Ngược lại, giao dịch qua ATM tiếp tục giảm về số lượng, cho thấy xu hướng dùng tiền mặt đang thu hẹp dần.

NHNN cho biết hầu hết dịch vụ ngân hàng cơ bản hiện đã được cung cấp trên kênh số, nhiều ngân hàng có trên 95% giao dịch thực hiện qua nền tảng số. Việt Nam cũng đã hoàn tất kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới bằng QR Code với Thái Lan, Campuchia, Lào và Trung Quốc, đồng thời tiếp tục mở rộng với các quốc gia khác.

Song song với mở rộng tiện ích số, ngành ngân hàng đẩy mạnh các lớp bảo vệ an toàn giao dịch. Tính đến hết ngày 3/4/2026, toàn ngành đã có hơn 153,09 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,94 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu thông tin sinh trắc học. Hệ thống cảnh báo, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong thanh toán cũng đã gửi cảnh báo tới hơn 3,7 triệu lượt khách hàng; trong đó có hơn 1,2 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau cảnh báo, với tổng số tiền gần 4,17 nghìn tỷ đồng.

Giá vàng, nợ xấu và áp lực bên ngoài vẫn là những biến số cần theo dõi

Dù kết quả quý I khá tích cực, nhà điều hành thừa nhận những thách thức phía trước vẫn rất lớn. Giá vàng trong nước và quốc tế biến động mạnh do tác động từ căng thẳng địa chính trị, xung đột quân sự và xu hướng trú ẩn an toàn trên phạm vi toàn cầu. NHNN cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát thị trường vàng, triển khai các quy định hiện hành và phối hợp với cơ quan liên quan để có biện pháp ổn định thị trường khi cần thiết.

Cùng với đó, công tác cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu tiếp tục được triển khai quyết liệt. NHNN khẳng định sự ổn định, an toàn của hệ thống ngân hàng vẫn được giữ vững và quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền được bảo đảm. Tuy nhiên, trong bối cảnh doanh nghiệp còn gặp khó khăn về đầu ra và dòng tiền, áp lực nợ xấu phát sinh mới vẫn là vấn đề cần kiểm soát chặt.