Ngân hàng đua phát triển hệ sinh thái số để hút dòng tiền gửi chi phí thấp

Trong bối cảnh cạnh tranh huy động vốn ngày càng gia tăng, các ngân hàng thương mại đang chuyển hướng mạnh mẽ sang xây dựng hệ sinh thái số và phát triển các dịch vụ quản lý dòng tiền nhằm thu hút nguồn tiền gửi không kỳ hạn – vốn được xem là nguồn vốn chi phí thấp và có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng duy trì biên lợi nhuận. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tiền gửi tiết kiệm truyền thống, nhiều nhà băng đang tìm cách “giữ chân” dòng tiền ngay trong hệ thống thông qua việc gia tăng tần suất giao dịch và mở rộng tiện ích tài chính tích hợp.

Một trong những xu hướng nổi bật hiện nay là phát triển các tài khoản thanh toán sinh lời, cho phép khách hàng vừa duy trì khả năng chi tiêu linh hoạt, vừa tối ưu hóa lợi suất trên số dư nhàn rỗi. Mô hình này đang được nhiều ngân hàng đẩy mạnh, trong đó Techcombank là một trong những đơn vị tiên phong với giải pháp “Sinh lời tự động”. Theo đó, tiền trong tài khoản thanh toán của khách hàng được tối ưu hóa lợi ích mà không cần chuyển sang hình thức tiết kiệm truyền thống. Cách tiếp cận này giúp dòng tiền luôn vận động trong hệ sinh thái ngân hàng, thay vì bị “đóng băng” trong các sản phẩm có kỳ hạn. Đến hết quý I/2026, quy mô tiền gửi không kỳ hạn của ngân hàng này đã đạt gần 247.000 tỷ đồng, phản ánh hiệu quả rõ rệt của chiến lược này.

Ngân hàng đua phát triển hệ sinh thái số để hút dòng tiền gửi chi phí thấp (Ảnh: Minh họa)

Cùng với đó, MB cũng đang đẩy mạnh phát triển hệ sinh thái giao dịch số quy mô lớn, phục vụ cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Không chỉ dừng lại ở ngân hàng số bán lẻ, MB còn mở rộng sang các dịch vụ như chi trả lương, thanh toán QR, thu hộ – chi hộ, tài trợ chuỗi cung ứng và quản trị tài chính doanh nghiệp. Với khoảng 34 triệu khách hàng, ngân hàng này duy trì tỷ lệ CASA ở mức 36-37%, thuộc nhóm cao nhất hệ thống. Điều này cho thấy, lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở số lượng khách hàng mà còn ở khả năng giữ dòng tiền lưu chuyển liên tục trong hệ thống.

Ở nhóm ngân hàng lớn, VietinBank tập trung phát triển nền tảng ngân hàng giao dịch dành cho doanh nghiệp với hệ thống eFAST, tích hợp nhiều chức năng từ kế toán, quản lý dòng tiền đến thanh toán và giao dịch ngoại hối. Sự tiện lợi và đồng bộ của nền tảng này đã giúp tỷ lệ giao dịch doanh nghiệp qua kênh số đạt trên 95%, đồng thời góp phần nâng quy mô CASA lên khoảng 395.000 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ.

Trong khi đó, Vietcombank lại lựa chọn hướng đi khác khi kết hợp các dịch vụ tài chính với trải nghiệm thực tế thông qua các chương trình đồng thương hiệu. Thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm, ngân hàng này gia tăng mức độ gắn kết của khách hàng với hệ sinh thái thông qua các hoạt động văn hóa, giải trí và tiêu dùng. Đây được xem là hình thức “huy động mềm”, khi dòng tiền được giữ lại không chỉ bằng lợi ích tài chính mà còn bằng trải nghiệm và sự tiện ích trong đời sống hàng ngày.

Theo đánh giá của SSI Research, dòng tiền của khách hàng hiện nay có xu hướng dịch chuyển linh hoạt giữa nhiều kênh như ngân hàng, chứng khoán, quỹ đầu tư hay ví điện tử. Điều này khiến tỷ lệ CASA bình quân toàn hệ thống có xu hướng giảm, từ hơn 15% cuối năm 2025 xuống còn khoảng 13,77% vào cuối quý I/2026. Trong bối cảnh đó, những ngân hàng sở hữu hệ sinh thái giao dịch mạnh và đa dạng tiện ích đang có lợi thế rõ rệt trong việc duy trì nguồn vốn chi phí thấp ổn định.

TS. Phan Thế Nhật, Giám đốc CTCP Đầu tư tài chính PTT (TP. Hồ Chí Minh) nhận định, ngân hàng giao dịch đang dần trở thành nền tảng cốt lõi trong chiến lược phát triển của nhiều tổ chức tín dụng. Việc duy trì dòng tiền thanh toán thường xuyên không chỉ giúp cải thiện CASA mà còn mở ra cơ hội phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng như ngoại hối, bảo hiểm, đầu tư và quản lý tài sản. Đáng chú ý, các nền tảng này không còn chỉ phục vụ doanh nghiệp lớn mà đã mở rộng xuống nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh và thương mại điện tử – những phân khúc có tần suất giao dịch cao và nhu cầu quản lý dòng tiền linh hoạt.

Song song với xu hướng này, sự phát triển của ngân hàng mở (Open Banking) và kết nối API cũng đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ mô hình ngân hàng truyền thống sang hệ sinh thái tài chính tích hợp. Trong đó, các dịch vụ thanh toán, tiết kiệm, đầu tư và dữ liệu khách hàng được liên kết trên cùng một nền tảng, tạo ra trải nghiệm liền mạch và gia tăng khả năng giữ chân người dùng.

Về mặt chính sách, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất điều hành ổn định từ đầu năm 2026, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp, qua đó hỗ trợ nền kinh tế. Đáng chú ý, quy định cho phép tính một phần tiền gửi của Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động đã góp phần cải thiện thanh khoản cho các ngân hàng, đặc biệt là nhóm có vốn nhà nước chi phối.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và dòng tiền liên tục dịch chuyển, cuộc đua phát triển hệ sinh thái ngân hàng số được dự báo sẽ còn tiếp diễn mạnh mẽ. Việc giữ được dòng tiền trong hệ thống không chỉ giúp ngân hàng tối ưu chi phí vốn mà còn tạo nền tảng để mở rộng hoạt động kinh doanh, từ đó đóng góp tích cực vào việc ổn định lãi suất và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.