Báo cáo mới nhất từ S&P Global, công bố sáng ngày 1/10/2024, đã mang đến một bức tranh u ám về ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 9. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) giảm mạnh từ 52,4 điểm xuống còn 47,3 điểm, đánh dấu sự suy giảm đáng kể nhất kể từ tháng 11 năm ngoái, sau một giai đoạn tăng trưởng liên tục kéo dài suốt năm tháng.
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm này là tác động của cơn bão Yagi (bão số 3), gây ra mưa lớn và lũ lụt trên diện rộng, buộc nhiều doanh nghiệp phải tạm ngừng hoạt động và làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Kết quả là sản lượng, đơn đặt hàng mới, hoạt động mua hàng và tồn kho nguyên liệu đầu vào đều giảm. Mặc dù cơn bão chỉ ảnh hưởng tạm thời, nó đã khiến ngành sản xuất phải đối mặt với nhiều khó khăn trong tháng 9.
 |
| Nguyên nhân chỉ số PMI tháng 9 của Việt Nam xuống dưới ngưỡng 50. |
Sản lượng giảm mạnh trở lại sau khi đã tăng trưởng tích cực trong tháng 8, đây là mức giảm sâu nhất kể từ tháng 1/2023. Số lượng đơn đặt hàng mới cũng giảm với tốc độ tương tự, trong đó đơn đặt hàng xuất khẩu giảm nhẹ hơn do nhu cầu quốc tế vẫn giữ ở mức tương đối tốt.
Cùng với việc sản lượng và đơn đặt hàng giảm, các doanh nghiệp sản xuất cũng buộc phải thu hẹp hoạt động mua hàng. Đây là lần đầu tiên trong 6 tháng qua, lượng mua hàng giảm, phần lớn do thời gian giao hàng bị kéo dài đáng kể vì tình trạng lũ lụt ảnh hưởng nghiêm trọng đến vận tải. Tồn kho nguyên liệu đầu vào đã giảm nhanh chóng, với mức giảm mạnh thứ hai trong lịch sử chỉ số PMI, chỉ sau tháng 4/2020 khi đại dịch Covid-19 bùng phát. Đồng thời, tồn kho hàng thành phẩm cũng giảm, tiếp tục tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp.
Cơn bão Yagi không chỉ gây ra tình trạng đóng cửa tạm thời mà còn làm tăng lượng công việc tồn đọng do sự gián đoạn trong các dây chuyền sản xuất. Đây là mức tăng công việc tồn đọng lớn nhất trong hơn hai năm rưỡi qua.
Tuy nhiên, bất chấp những khó khăn trước mắt, các doanh nghiệp vẫn giữ niềm tin vào triển vọng sản xuất trong năm tới. Tâm lý lạc quan đã tăng lên mức cao nhất trong ba tháng, khi các công ty tin rằng nhu cầu sẽ hồi phục. Chính niềm tin này đã thúc đẩy một số doanh nghiệp tăng nhẹ số lượng nhân sự trong tháng 9 sau khi đã giảm trong tháng trước. Việc làm đã tăng trong ba trong bốn tháng gần đây, phản ánh kỳ vọng tích cực từ phía các nhà quản lý.
Mặc dù giá nguyên liệu thô và chi phí vận chuyển tăng, áp lực chi phí đầu vào không quá cao, giúp tỷ lệ lạm phát giảm và duy trì ở mức khiêm tốn. Điều này cũng thể hiện qua việc giá bán hàng chỉ tăng nhẹ, khi một số công ty lựa chọn tăng giá để bù đắp chi phí, trong khi những doanh nghiệp khác đã giảm giá để thu hút khách hàng.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market, cho biết, mức độ nghiêm trọng của cơn bão Yagi đã có tác động lớn đến ngành sản xuất Việt Nam, gây ra sự gián đoạn tạm thời cho chuỗi cung ứng và dây chuyền sản xuất. Dù vậy, ông tin rằng, ngành sản xuất sẽ nhanh chóng phục hồi khi thời kỳ sau bão bắt đầu, và triển vọng nhu cầu trong tương lai vẫn rất tích cực.
