Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I – Nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã xác định rõ yêu cầu phát triển nhanh nhưng phải bền vững, trong đó du lịch được định hướng trở thành ngành kinh tế quan trọng, gắn chặt với bảo tồn tài nguyên, bảo vệ môi trường và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc. Để hiện thực hóa định hướng chiến lược này, việc gắn kết nông nghiệp, môi trường với phát triển du lịch không chỉ là giải pháp tình thế, mà là lựa chọn có tính tất yếu, phản ánh tư duy phát triển mới, phù hợp với xu thế chung và điều kiện thực tiễn của địa phương.
 |
| Thác Bay Liêm Phú (Ảnh: Sưu tầm) |
Lào Cai là địa phương hội tụ đầy đủ các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” cho phát triển du lịch xanh. Hệ sinh thái rừng núi đa dạng, cảnh quan tự nhiên đặc sắc cùng nền nông nghiệp truyền thống lâu đời tạo nên những giá trị khác biệt mà không phải địa phương nào cũng có. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, nếu thiếu sự quản lý chặt chẽ, thiếu định hướng phát triển bền vững, chính những lợi thế đó có thể bị khai thác quá mức, dẫn đến suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường và hệ lụy xã hội lâu dài. Vì vậy, việc đặt nông nghiệp và môi trường vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển du lịch là cách tiếp cận đúng đắn, thể hiện rõ quan điểm phát triển “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng”.
Từ tinh thần Nghị quyết Đại hội I, vai trò quản lý nhà nước của ngành Nông nghiệp và Môi trường ngày càng được khẳng định rõ nét. Thông qua việc tham mưu ban hành các kế hoạch, cơ chế, chính sách về quản lý đất đai, bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên thiên nhiên, ngành đã góp phần hình thành hành lang pháp lý quan trọng để hoạt động du lịch phát triển đúng định hướng. Việc thẩm định, giám sát các dự án du lịch không chỉ dừng lại ở yêu cầu tuân thủ pháp luật, mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là bảo đảm sự hài hòa giữa lợi ích kinh tế, lợi ích xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.
 |
| Ngằm hoàng hôn trên đỉnh núi Cô Tiên - Mường Khương (Ảnh: Sưu tầm) |
Thực tiễn năm 2025 cho thấy, công tác quản lý môi trường tại các khu, điểm du lịch có nhiều chuyển biến tích cực. Việc nâng cao tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải, đóng cửa các bãi rác không hợp vệ sinh, khuyến khích phân loại rác tại nguồn và hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần đã góp phần cải thiện chất lượng môi trường, từng bước xây dựng hình ảnh du lịch Lào Cai theo hướng xanh, sạch, thân thiện. Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là thước đo năng lực quản lý và trách nhiệm của chính quyền đối với sự phát triển bền vững.
Một vấn đề mang tính then chốt khác là quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai. Việc tháo gỡ vướng mắc trong sử dụng đất kết hợp đa mục đích cho các dự án du lịch, cơ sở lưu trú và mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng thể hiện tư duy đổi mới trong quản lý, chuyển từ “quản chặt” sang “quản lý hiệu quả”. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật, vừa khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường và sinh kế người dân.
Gắn nông nghiệp với du lịch cũng chính là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng của sản xuất nông nghiệp và cải thiện đời sống nông dân. Chương trình OCOP với hàng trăm sản phẩm đạt từ 3 đến 5 sao không chỉ góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp, mà còn tạo ra chuỗi sản phẩm đặc trưng phục vụ du lịch. Thông qua các hoạt động trải nghiệm, tiêu dùng sản phẩm địa phương, du lịch trở thành kênh quảng bá hiệu quả cho nông sản, văn hóa ẩm thực và bản sắc vùng cao Lào Cai.
 |
| Chương trình OCOP với hàng trăm sản phẩm đạt từ 3 đến 5 sao (Ảnh: Sưu tầm) |
Ở tầm chiến lược, việc phát triển du lịch sinh thái trong rừng và du lịch gắn với hệ sinh thái mặt nước cho thấy tư duy khai thác đi đôi với bảo tồn. Các Đề án du lịch sinh thái trong rừng được phê duyệt không chỉ mở ra cơ hội thu hút đầu tư, mà còn tạo thêm nguồn lực cho công tác quản lý, bảo vệ rừng, góp phần giải quyết bài toán sinh kế cho người dân sống gần rừng. Tương tự, các hoạt động bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản gắn với du lịch sinh thái đã từng bước nâng cao nhận thức cộng đồng về trách nhiệm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Từ những kết quả bước đầu, có thể khẳng định: gắn nông nghiệp, môi trường với du lịch chính là con đường phù hợp để Lào Cai thực hiện thành công mục tiêu phát triển bền vững theo Nghị quyết Đại hội I. Tuy nhiên, để hướng đi này phát huy hiệu quả lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp, cùng với sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và người dân. Chỉ khi phát triển du lịch dựa trên nền tảng nông nghiệp bền vững, môi trường được bảo vệ và cộng đồng địa phương được hưởng lợi, Lào Cai mới có thể khẳng định vị thế là điểm đến xanh, an toàn và giàu bản sắc trong tiến trình phát triển mới.
