Quản lý chặt, ngành gỗ Thái Nguyên hướng tới phát triển xanh bền vững lâu dài

Những năm gần đây, ngành chế biến gỗ tại Thái Nguyên ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ cả về quy mô lẫn số lượng cơ sở sản xuất. Toàn tỉnh hiện có hơn 800 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực này, tạo ra nhiều sản phẩm đa dạng như ván dán, đũa gỗ, đồ gỗ dùng một lần… phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Sự mở rộng này không chỉ góp phần giải quyết việc làm mà còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhanh cũng đặt ra nhiều thách thức trong công tác quản lý nhà nước. Không ít cơ sở sản xuất quy mô nhỏ chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý, việc tuân thủ các quy định về đất đai, xây dựng, môi trường và nguồn gốc nguyên liệu còn hạn chế. Điều này đòi hỏi chính quyền phải có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của toàn ngành.

Quản lý chặt, ngành gỗ Thái Nguyên hướng tới phát triển xanh bền vững lâu dài.

Trước thực tế đó, Thái Nguyên đã ban hành Chỉ thị số 09/CT-UBND ngày 5/5/2026 nhằm tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, chế biến gỗ. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thiết lập lại trật tự trong lĩnh vực này, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển dài hạn. Theo định hướng của Đề án số 12-ĐA/TU ngày 10/12/2025, ngành chế biến gỗ tiếp tục được xác định là lĩnh vực cần ưu tiên phát triển, nhưng phải gắn với yếu tố xanh, hiện đại và giá trị gia tăng cao.

Cơ quan chức năng, đặc biệt là Sở Công Thương, được giao nhiệm vụ chủ trì hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, thúc đẩy xuất khẩu và thu hút đầu tư vào công nghệ hiện đại. Đồng thời, hoạt động kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường nhằm đảm bảo các cơ sở tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật.

Song song với việc siết chặt quản lý, Thái Nguyên đang từng bước định hình chuỗi giá trị bền vững cho ngành chế biến gỗ. Một trong những trọng tâm là phát triển vùng nguyên liệu ổn định và hợp pháp. Hiện toàn tỉnh có hơn 516 nghìn ha rừng và đất lâm nghiệp, với 89/92 xã, phường có rừng, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng chuỗi cung ứng nguyên liệu tại chỗ.

Đáng chú ý, diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC đạt gần 42.000ha. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao giá trị sản phẩm gỗ, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế. Việc mở rộng diện tích rừng đạt chứng chỉ được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp địa phương gia tăng khả năng tiếp cận các thị trường xuất khẩu có giá trị cao.

Ở cấp doanh nghiệp, xu hướng đầu tư công nghệ, cải tiến sản xuất đang dần trở nên rõ nét. Nhiều đơn vị đã mạnh dạn đầu tư dây chuyền hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa chi phí. Điển hình, một số doanh nghiệp đã triển khai sản xuất ván ép Melamine hoặc các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm thô như trước đây.

Tại các cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ, nhận thức về tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững cũng đang được cải thiện. Việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, đảm bảo an toàn lao động và nâng cao chất lượng sản phẩm ngày càng được chú trọng. Có doanh nghiệp duy trì sản xuất khoảng 5.000m2 gỗ ván ép mỗi năm, tạo việc làm ổn định cho khoảng 20 lao động với thu nhập bình quân 7-8 triệu đồng/người/tháng, cho thấy vai trò thiết thực của ngành trong an sinh xã hội.

Dù vậy, quá trình chuyển đổi vẫn còn không ít thách thức. Sự phân tán của các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ khiến công tác quản lý gặp khó khăn, trong khi khả năng tiếp cận vốn và công nghệ của nhiều doanh nghiệp còn hạn chế. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhằm tháo gỡ vướng mắc, đồng thời thúc đẩy liên kết sản xuất.

Trong bối cảnh nhu cầu thị trường ngày càng cao, đặc biệt là yêu cầu về minh bạch nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường, việc xây dựng chuỗi liên kết bền vững trở thành yếu tố sống còn. Từ khâu trồng rừng, khai thác, chế biến đến tiêu thụ, mỗi mắt xích đều cần được kiểm soát chặt chẽ và vận hành hiệu quả.

Về dài hạn, định hướng phát triển ngành chế biến gỗ của Thái Nguyên không chỉ dừng ở việc mở rộng quy mô mà còn tập trung vào chiều sâu, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Việc kết hợp giữa quản lý chặt chẽ và hỗ trợ phát triển được kỳ vọng sẽ tạo ra sự cân bằng cần thiết, giúp ngành gỗ địa phương phát triển theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.