Ngành sữa “kẹt cảng”, Hiệp hội cầu cứu Thủ tướng gỡ nút thắt thủ tục

Ngành sữa “kẹt cảng”, Hiệp hội cầu cứu Thủ tướng gỡ nút thắt thủ tục

Thời điểm cận Tết – khi nhu cầu sản xuất, dự trữ hàng hóa tăng mạnh – nhiều doanh nghiệp sữa lại rơi vào thế “đứng hình” vì nguyên liệu không thể thông quan.

Trong công văn “hỏa tốc” gửi Phó thủ tướng Lê Thành Long, Hiệp hội Sữa Việt Nam phản ánh tình trạng toàn bộ các lô thực phẩm nhập khẩu, từ thành phẩm đến nguyên liệu sản xuất, đang bị kẹt tại cảng do thay đổi cơ chế kiểm tra nhà nước.

Theo hiệp hội, kể từ ngày 27/1, việc kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu được chuyển về UBND các tỉnh, thành phố theo Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định 46. Tuy nhiên, đến nay nhiều địa phương chưa có hướng dẫn triển khai, khiến cơ quan kiểm tra không thể lấy mẫu, không cấp giấy xác nhận đạt chất lượng.

Khi thiếu giấy xác nhận, hải quan không có căn cứ thông quan. Hệ quả là hàng hóa ùn ứ, doanh nghiệp phải trả thêm chi phí lưu kho, lưu bãi, thậm chí gián đoạn sản xuất.

Điều khiến doanh nghiệp lo ngại không chỉ là việc ách tắc, mà còn là thủ tục phức tạp hơn.

Nếu trước đây quy trình chỉ gồm một bước – cơ quan nhà nước kiểm tra và cấp giấy ngay khi đạt – thì nay tăng thành ba khâu: Cơ quan cấp tỉnh quyết định kiểm tra, lấy mẫu; Chuyển mẫu cho đơn vị kiểm nghiệm; Gửi kết quả về tỉnh để cấp giấy.

Theo hiệp hội, việc kéo dài quy trình không làm tăng mức độ an toàn thực phẩm, nhưng khiến thời gian thông quan bị đội lên nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần.

“Chuỗi sản xuất sữa phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu. Chỉ cần chậm vài ngày đã ảnh hưởng cả dây chuyền”, đại diện doanh nghiệp cho biết.

Không chỉ nguyên liệu chính, các loại bao bì, phụ gia, vật tư dùng cho sản xuất nội bộ – vốn được miễn thủ tục tự công bố theo Nghị định 15/2018 – nay cũng phải thực hiện công bố hợp quy.

Thủ tục này đòi hỏi chuẩn bị hồ sơ, thẩm định, xét duyệt trong thời gian dài. Doanh nghiệp không thể hoàn tất kịp, dẫn tới việc lô hàng không được thông quan.

Theo các nhà sản xuất, nếu tình trạng kéo dài, nguy cơ thiếu nguyên liệu là rất rõ ràng, nhất là giai đoạn cao điểm tiêu dùng.

PGS-TS Trần Quang Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, cho biết một số quy định mới khiến doanh nghiệp “chồng hồ sơ”.

Cụ thể, các sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi hoặc thực phẩm đã có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, ngoài việc đăng ký bản công bố còn phải tuân theo Nghị quyết 66.13.

Ngoài ra, Điều 16 của Nghị định 46 yêu cầu mọi cơ sở sản xuất thực phẩm phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo chuẩn Việt Nam. Điều này gần như bất khả thi với các nhà máy nước ngoài – vốn chỉ có ISO, HACCP, FSSC…

Hiệp hội cho rằng quy định này có thể xung đột với các cam kết thương mại quốc tế, trong đó có Tổ chức Thương mại Thế giới.

Trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, Hiệp hội Sữa Việt Nam đề xuất Thủ tướng chỉ đạo 4 nhóm giải pháp:

Thứ nhất, cho phép tiếp tục áp dụng cơ chế kiểm tra theo Nghị định 15 thêm ít nhất 6 tháng, chờ hướng dẫn mới.

Thứ hai, cắt giảm thủ tục kiểm tra theo tinh thần cải cách hành chính, chỉ áp dụng 1 giấy phép/1 sản phẩm, bỏ thời hạn giấy đăng ký công bố hợp quy, tăng cường hậu kiểm.

Thứ ba, chỉ yêu cầu giấy chứng nhận an toàn thực phẩm với cơ sở trong nước; chấp nhận tiêu chuẩn quốc tế với cơ sở nước ngoài.

Thứ tư, cho phép giai đoạn chuyển tiếp 24 tháng với các sản phẩm phải chuyển từ tự công bố sang đăng ký công bố, đồng thời miễn xin giấy phép quảng cáo trong thời gian này.

Hiệp hội cũng đề nghị các bộ, ngành sớm rà soát, tập huấn triển khai sau Tết để tránh gây thêm xáo trộn cho doanh nghiệp.