Ngành ngân hàng ứng dụng AI: Nâng cao trải nghiệm, mở rộng tài chính toàn diện

Tọa đàm “Ứng dụng AI trong truyền thông chính sách và sản phẩm, dịch vụ ngân hàng” sáng 20/8

AI là động lực đổi mới trong truyền thông chính sách

Thông tin tại tọa đàm “Ứng dụng AI trong truyền thông chính sách và sản phẩm, dịch vụ ngân hàng” sáng 20/8, bà Nguyễn Thị Thanh Bình - Phó Tổng biên tập Thời báo Ngân hàng - nhấn mạnh: “Ứng dụng AI trong truyền thông chính sách và sản phẩm, dịch vụ ngân hàng là chủ đề mang tính thời sự, thiết thực và có ý nghĩa quan trọng, khi ngành ngân hàng đang đẩy mạnh chuyển đổi số, từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, chính sách hướng tới nền tài chính toàn diện”.

AI đang dần đảm nhiệm các nhiệm vụ vốn đòi hỏi trí tuệ con người, từ xử lý dữ liệu, phân tích hành vi, đến tối ưu hóa quy trình ra quyết định. Trên thế giới, nhiều quốc gia coi AI là giải pháp mang tính đột phá, xây dựng chiến lược phát triển đồng bộ để thúc đẩy minh bạch thông tin và tăng cường kết nối giữa Chính phủ - doanh nghiệp - người dân.

Tại Việt Nam, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quyết định sự phát triển quốc gia. Thực hiện chủ trương này, Chính phủ cùng các bộ, ngành đã liên tiếp ban hành các chiến lược, kế hoạch, trong đó có nội dung nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI.

Ngành ngân hàng là một trong những lĩnh vực tiên phong. Ngân hàng Nhà nước đã phê duyệt Quyết định số 810/QĐ-NHNN (2021) về Kế hoạch chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng 2030; gần đây tiếp tục ban hành Quyết định số 1346/QĐ-NHNN (3/2025) triển khai Nghị quyết 57, với định hướng khuyến khích ứng dụng công nghệ mới như AI, Big Data, Blockchain trong quản trị, vận hành và truyền thông chính sách.

Theo bà Bình, AI đang thay đổi cách ngành ngân hàng tiếp cận khách hàng, AI không chỉ giúp truyền thông chính sách hiệu quả và chính xác hơn mà còn tự động hóa quy trình, tối ưu chi phí, nâng cao trải nghiệm khách hàng, từ cá nhân hóa thông điệp, phân tích dữ liệu lớn đến phát hiện và xử lý thông tin sai lệch trên môi trường số.

Báo cáo của Deloitte dự báo, các ngân hàng đầu tư lớn trên thế giới có thể tăng hiệu suất kinh doanh từ 27 - 35% nhờ ứng dụng AI, với doanh thu trên mỗi nhân viên dự kiến tăng thêm 3,5 triệu USD vào năm 2026.

Ở Việt Nam, nhiều ngân hàng đã tiên phong ứng dụng AI trong chatbot tư vấn khách hàng, eKYC xác thực định danh, phân tích dữ liệu dự đoán hành vi tiêu dùng, hay phát hiện gian lận. Nhờ đó, dịch vụ ngân hàng số ngày càng phổ cập, từ thành phố tới vùng nông thôn.

Việc ứng dụng AI không chỉ hỗ trợ tiết kiệm chi phí vận hành mà còn góp phần mở rộng khả năng tiếp cận tài chính, đặc biệt với người dân ở vùng sâu, vùng xa nhóm khách hàng vốn khó tiếp cận dịch vụ ngân hàng truyền thống. Tuy vậy, cùng với cơ hội, AI cũng đặt ra nhiều thách thức. Các chuyên gia lưu ý đến rủi ro bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư, tính minh bạch của thuật toán, cũng như bài toán đạo đức trong sử dụng công nghệ. Với ngành ngân hàng – lĩnh vực nhạy cảm về vốn và niềm tin, sai lệch trong ứng dụng AI có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng.

Bài toán an toàn hệ thống

Tại toạ đàm, TS. Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng - phân tích: “AI không còn là công cụ, mà đã trở thành động lực cốt lõi định hình mọi ngành nghề. Với ngành ngân hàng, AI đang mở ra cơ hội đột phá trong truyền thông chính sách, phát triển sản phẩm, dịch vụ. Ứng dụng AI giúp tăng hiệu suất công việc, giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố an toàn hệ thống tài chính”.

Tuy nhiên, ông Hùng cũng cảnh báo, đi cùng cơ hội là những thách thức lớn: An ninh mạng, bảo mật dữ liệu, tin giả, chi phí đầu tư cao, thiếu hụt nhân lực AI chất lượng, hành lang pháp lý chưa theo kịp. Đặc biệt, “hộp đen” trong quá trình ra quyết định của AI có thể gây khó khăn trong truy xuất, kiểm chứng.

“Dữ liệu chuẩn hóa, an toàn là điều kiện tiên quyết để AI phát huy giá trị. Một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn tới khủng hoảng niềm tin, đe dọa sự ổn định của tổ chức và cả hệ thống”, ông Hùng nhấn mạnh.

Theo đó, việc ứng dụng AI trong ngành ngân hàng cần đi kèm khung pháp lý rõ ràng, tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt và cơ chế giám sát minh bạch. Chỉ khi đó, AI mới trở thành người đồng hành tin cậy, hỗ trợ ngân hàng phát triển bền vững.

Các phiên thảo luận tại tọa đàm tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn: Trước hết, hiệu quả truyền thông chính sách, AI có thể giúp ngành ngân hàng truyền tải thông tin chính xác, kịp thời trong các giai đoạn điều hành quan trọng như lãi suất, tỷ giá, tín dụng, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Bên cạnh đó, kinh nghiệm thực tiễn, nhiều tổ chức tín dụng chia sẻ việc ứng dụng AI trong phát triển sản phẩm, dịch vụ, từ hệ thống cảnh báo gian lận đến giải pháp chăm sóc khách hàng cá nhân hóa. Đồng thời, các chuyên gia đề xuất xây dựng hành lang pháp lý phù hợp, đảm bảo an toàn dữ liệu, đồng thời khuyến khích đầu tư đào tạo nhân lực AI chất lượng cao cho ngành ngân hàng.

Trong xu thế hội nhập và cạnh tranh toàn cầu, việc tận dụng AI hiệu quả sẽ giúp ngành ngân hàng Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng dịch vụ tới mọi tầng lớp, đồng thời góp phần củng cố niềm tin xã hội với hệ thống tài chính. Nhưng để làm được điều đó, cần sự đồng bộ từ chính sách - công nghệ - nhân lực - quản trị, nhằm biến AI thành động lực bứt phá thay vì nguy cơ tiềm ẩn.