Ông Hòa cho biết hiện nay các doanh nghiệp hay sử dụng tài sản thế chấp là bất động sản. Cùng với việc thị trường bất động sản thời gian qua xuống dốc, giá trị định giá tài sản bị giảm, tỷ lệ giải ngân trên giá trị của bất động sản cũng thấp hơn. Theo ông Hòa, 2 việc này đồng thời khiến lượng vốn doanh nghiệp được ngân hàng giải ngân rất thấp, nếu còn bị yêu cầu bổ sung thêm tài sản đảm bảo thì khó càng thêm khó. Chủ tịch HUBA mong muốn các doanh nghiệp có sự đồng hành, chia sẻ với doanh nghiệp trong điều kiện khó khăn như hiện nay.
"TP. Hồ Chí Minh có chương trình cho vay kích cầu đầu tư hỗ trợ rất tốt cho doanh nghiệp giai đoạn 2016-2020. Tuy nhiên, từ 2021 đến nay chương trình bị dừng. Cộng đồng doanh nghiệp rất mong TP. Hồ Chí Minh nối lại chương trình này để hỗ trợ vốn kích cầu đầu tư cho các ngành công nghiệp trọng điểm và các lĩnh vực giáo dục, môi trường..."- ông Hòa cho biết.
Ông Trần Việt Anh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Nam Thái Sơn cho biết, các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu hiện nay chỉ có nhu cầu giảm lãi suất chứ không có nhu cầu vay mới. Bởi lẽ, các doanh nghiệp đang phải cạnh tranh khá gay gắt, họ buộc phải nhận đơn hàng với giá thấp để tạo việc làm cho người lao động. Do đó, nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp rất ít.
“Hầu hết các doanh nghiệp phải “liệu cơm gắp mắm” để duy trì hoạt động. Thậm chí, rất nhiều doanh nghiệp có hạn mức tín dụng nhưng không dám đăng ký giải ngân, vì với mặt bằng lãi suất cho vay hiện nay, việc vay vốn ngân hàng sẽ khiến chi phí doanh nghiệp đội lên rất lớn”, ông Trần Việt Anh cho biết.
Không chỉ riêng các doanh nghiệp sản xuất, ngay cả các doanh nghiệp làm nhà ở xã hội cũng đang gặp nhiều khó khăn do lãi suất tăng cao. Trong khi đây là nhóm đối tượng doanh nghiệp tưởng chừng được hưởng nhiều ưu đãi trong cơ chế, chính sách tín dụng, song cũng đang phải vay vốn ngân hàng với mức lãi suất cao như bình thường.
Theo ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Lê Thành, các doanh nghiệp đầu tư dự án nhà ở xã hội đang phải vay với mức lãi suất lên tới 14%, ngang với lãi vay đầu tư dự án nhà ở thương mại. Với mức lãi vay này, rất khó có thể khiến giá nhà ở xã hội giảm xuống. Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước có quy định hệ số rủi ro với khoản vay nhà ở xã hội chỉ 50%, trong khi hệ số này áp dụng với dự án nhà ở thương mại lên tới 250%. Tuy nhiên, các ngân hàng thương mại vẫn không áp lãi suất thấp cho doanh nghiệp vì chưa có hướng dẫn cụ thể từ phía Ngân hàng Nhà nước.
"Nếu lãi suất cao 15-16%/năm như hiện nay, làm sao doanh nghiệp sống được?", PGS.TS. Trần Đình Thiên đặt câu hỏi. Trong khi đó, có nhiều điều kiện khách quan và chủ quan khiến các ngân hàng không thể hạ lãi suất được, ảnh hưởng tới doanh nghiệp.
PGS.TS. Trần Đình Thiên cho rằng cần có giải pháp hỗ trợ, khuyến khích đối với khu vực kinh tế nội địa để có điều kiện tương xứng với khu vực FDI, làm sao để lãi suất ổn định, còn quá cao như hiện nay sẽ rất khó. Hệ thống khuyến khích cho doanh nghiệp nội địa phát triển phải thay đổi từ bộ máy Nhà nước, bộ máy chính quyền, làm sao đạt hiệu quả của quản lý Nhà nước. Cấu trúc lại, cải cách hệ thống tài chính để ổn định an toàn… Đồng thời, cần tập trung cao độ tái cấu trúc hệ thống thị trường, gắn với thị trường trái phiếu doanh nghiệp; điều chỉnh Nghị định 65 về trái phiếu doanh nghiệp phù hợp để thị trường này phát triển tốt hơn.
Cách tiếp cận đối với nguồn lực công hiện nay cũng đang có sự thay đổi. Chưa bao giờ thấy Chính phủ ráo riết đẩy mạnh đầu tư công như hiện nay. Cách làm của Chính phủ sẽ giúp có lượng vốn cho doanh nghiệp qua kênh đầu tư công. Cùng với đó, cần rà soát lại cơ chế giải ngân, giảm các thủ tục quá phức tạp; rà soát quy chế cách làm…
Do đó, "có 2 cách tiếp cận cần làm như Thủ tướng Chính phủ từng chỉ đạo là tuyệt đối không hình sự hóa kinh tế; tránh "quay xe" chính sách, làm cho doanh nghiệp không hoạt động được và bộ máy hành chính không dám hoạt động", ông Thiên đề xuất giải pháp.
TS. Nguyễn Quốc Hùng - Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng, cần thiết lập, xây dựng một hệ thống giải pháp chính sách phù hợp, mạnh mẽ và linh hoạt cho doanh nghiệp.
Theo đó, phải có sự điều hành đồng bộ cả chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác. Tổng Thư ký VNBA đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt tăng cường đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, cũng như thực hiện chính sách tài khóa mở rộng, giảm bớt áp lực đối với tiền tệ, tín dụng từ hệ thống ngân hàng. Đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại, đẩy mạnh xuất khẩu, tăng cường thu hút đầu tư, giúp cải thiện cung - cầu ngoại tệ và giảm áp lực đối với tỷ giá.
Đáng chú ý, Tổng Thư ký VNBA đề nghị có chính sách hỗ trợ, khuyến khích các ngân hàng thương mại tích cực giảm lãi suất cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực ưu tiên theo chỉ đạo của Chính phủ, bằng cách giảm thuế, phí cho các ngân hàng này với mức giảm cao hơn so với quy định hiện nay. Đặc biệt, nên có cơ chế hỗ trợ các ngân hàng thông qua tái cấp vốn với lãi suất hợp lý.
Ngoài ra, ông Nguyễn Quốc Hùng cũng đề xuất rà soát lại các quy định liên quan đến ngành nghề, đối tượng được hưởng, các điều kiện vay vốn, cải thiện môi trường đầu tư, giảm thuế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế được bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực phục vụ sản xuất - kinh doanh.
Hàm Hương
