Loạt cửa hàng đóng cửa: Kinh doanh không hóa đơn là vi phạm

Chuyển cơ quan điều tra 4 vụ hàng gian lận

Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về các hoạt động, sự kiện trọng tâm của ngành công thương TP. Hồ Chí Minh trong quý 2/2025, diễn ra vào ngày 18/6, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh, cho biết Chi cục Quản lý thị trường thành phố đã triển khai kế hoạch cao điểm từ ngày 15/5 - 15/6/2025 một cách quyết liệt, trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các mặt hàng thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng như: thực phẩm, thực phẩm chức năng, sữa, yến sào, mỹ phẩm...

Trong 6 tháng đầu năm 2025 (từ 15/12/2024 đến 14/6/2025), lực lượng quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh đã kiểm tra tổng cộng 533 vụ, phát hiện và xử lý 526 vụ vi phạm. Tổng số tiền xử lý vi phạm hành chính đạt 19,93 tỷ đồng, trong đó, tiền phạt vi phạm hành chính là 11,64 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm là 8,29 tỷ đồng. Tổng số tiền thu nộp ngân sách Nhà nước đạt 15,23 tỷ đồng; đặc biệt đã chuyển 4 vụ có dấu hiệu hình sự sang cơ quan điều tra.

Riêng trong giai đoạn cao điểm kiểm tra (15/5 - 15/6/2025), lực lượng đã kiểm tra, phát hiện và xử lý 137 vụ vi phạm, giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2024. Tổng số tiền xử lý vi phạm là 4,68 tỷ đồng, giá trị hàng hóa tiêu hủy trong giai đoạn này đạt 2,21 tỷ đồng, giá trị hàng hóa đang chờ xử lý là 0,59 tỷ đồng, thu nộp ngân sách 1,33 tỷ đồng.

Theo ông Huy, công tác xử lý hàng giả trên các nền tảng thương mại điện tử đang gặp nhiều trở ngại do đối tượng vi phạm thường ẩn danh, không để lại thông tin giao dịch rõ ràng, gây khó khăn trong việc xác minh và truy vết.

Các thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi. Khi lực lượng chức năng siết chặt kiểm tra, các đối tượng chuyển sang sử dụng tiếng lóng, liên lạc qua các ứng dụng nhắn tin ngoài luồng, khiến việc điều tra trở nên phức tạp hơn.

Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh - Ảnh: Ban Mai.

"Nhiều người livestream ở một nơi, bán hàng tại địa điểm khác, trong khi hàng hóa lại được cất giấu tại các căn hộ riêng hoặc trong hẻm sâu, gây cản trở lớn cho công tác kiểm tra", ông Huy nói.

Bên cạnh đó, thói quen tiêu dùng của một bộ phận người dân vẫn ưu tiên giá rẻ, chưa nhận thức đầy đủ về nguy cơ hàng giả. Trong khi các sản phẩm giả ngày càng tinh vi, khó phân biệt, gây khó khăn trong kiểm tra và xử lý. Chưa kể một số khu vực, đối tượng kinh doanh còn thiếu hợp tác, né tránh khi phát hiện có lực lượng chức năng kiểm tra.

Ngoài ra, việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn hiện vẫn đang trong quá trình chuyển tiếp, một số nhiệm vụ cần thời gian để điều chỉnh phù hợp với cơ cấu mới, nên quá trình xử lý công việc trong một số trường hợp chưa thật sự kịp thời.

Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử còn hạn chế do một số công chức có chuyên môn nghiệp vụ chưa đáp ứng được yêu cầu; việc bảo quản, lưu giữ tang vật vi phạm là thực phẩm tươi sống trong thời gian tạm giữ để thẩm tra, xác minh, xử lý vi phạm là thách thức lớn do thiếu kho bảo quản chuyên dụng.

Loạt cửa hàng đóng cửa: Kinh doanh không hóa đơn là vi phạm

Liên quan đến tình trạng một số tiểu thương tại các chợ lớn đóng cửa để né kiểm tra do không có hóa đơn đầu vào, đặc biệt là hàng tồn kho, ông Huy cho biết cơ quan chức năng hiểu và chia sẻ với khó khăn của bà con.

Tuy nhiên, theo quy định tại Nghị định 98/2020 (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 24/2025), kinh doanh hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ vẫn bị xem là vi phạm, và có thể bị xử phạt tùy theo tính chất, mức độ.

"Một số tiểu thương có phản ứng, chúng tôi rất thông cảm. Nhưng mong bà con hiểu rằng việc bảo đảm nguồn gốc hàng hóa không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là cách bảo vệ uy tín kinh doanh, sức khỏe người tiêu dùng và môi trường thương mại lành mạnh", ông Huy nói.

Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, bên cạnh các biện pháp kiểm tra, kiểm soát của lực lượng chức năng, cần tận dụng sức ép từ thị trường để buộc các chủ thể kinh doanh phải hoạt động minh bạch, chuyên nghiệp.

Sở Công thương sẽ phát động chương trình "Tick xanh trách nhiệm thương mại điện tử", nhằm thiết lập chuẩn mực ứng xử cho ba nhóm đối tượng chính: sàn thương mại điện tử, nhà bán hàng, và các doanh nghiệp tiếp thị liên kết, KOL/KOC.

"Việc gắn tick xanh sẽ giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện các đơn vị kinh doanh uy tín, từ đó loại bỏ những nhà cung cấp sản phẩm kém chất lượng và thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc", ông Phương nhấn mạnh.