Kết nối văn nghệ sĩ, lan tỏa cảm hứng sáng tác về Phật hoàng Trần Nhân Tông và Ngọa Vân

Không gian buổi gặp mặt

Chương trình có sự tham dự của PGS. TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân - Phó Chủ tịch không chuyên trách Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; TS Bùi Hữu Dược - nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ; TS Bùi Thế Đức - nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; Nhà văn, nhà báo Hoàng Dự - Tổng biên tập Thời báo Văn học nghệ thuật; Nhà báo Hoàng Thanh Xuân - Phó Tổng biên tập Thời báo Văn học nghệ thuật, các nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ, nhạc sĩ cùng đông đảo khách mời quan tâm đến văn hóa, lịch sử và Phật giáo Trúc Lâm.

Các nghệ sĩ, nhạc sĩ, nhà nghiên cứu tại buổi gặp mặt

Phát biểu tại chương trình, PGS. TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam nhấn mạnh ý nghĩa của cuộc vận động sáng tác trong việc khơi dậy nguồn cảm hứng sáng tạo từ những giá trị lịch sử, văn hóa và tư tưởng của Phật hoàng Trần Nhân Tông cùng không gian văn hóa - tâm linh, di tích quốc gia đặc biệt Am – Chùa Ngọa Vân. Đây không chỉ là hoạt động hướng tới việc hình thành những tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị, mà còn góp phần lan tỏa di sản văn hóa, bồi đắp hệ giá trị văn hóa và con người Việt Nam trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

PGS. TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam nhấn mạnh ý nghĩa của cuộc vận động sáng tác

Tại buổi gặp gỡ, TS Bùi Hữu Dược - nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ, người đã dày công nghiên cứu về Phật hoàng Trần Nhân Tông đã chia sẻ về nội dung “Phật hoàng Trần Nhân Tông - Hành trình từ Minh quân đến Phật hoàng và giá trị lịch sử, văn hóa Ngọa Vân" từ những tư liệu lịch sử và góc nhìn văn hóa, giúp các văn nghệ sĩ hiểu sâu hơn về cuộc đời, sự nghiệp của Phật hoàng Trần Nhân Tông - vị minh quân hai lần lãnh đạo quân dân Đại Việt đánh bại quân Nguyên - Mông, bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc, trước khi nhường ngôi, xuất gia, sáng lập Thiền phái Trúc Lâm - dòng thiền mang đậm bản sắc Việt Nam cũng như giá trị đặc biệt của quần thể di tích quốc gia đặc biệt Am - Chùa Ngọa Vân, nơi gắn với những năm cuối đời và sự kiện Phật hoàng nhập niết bàn. Đây được xem là nguồn tư liệu góp phần định hướng và khơi mở cảm hứng cho các sáng tác trong thời gian tới.

TS Bùi Hữu Dược - nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ chia sẻ về nội dung “Phật hoàng Trần Nhân Tông - Hành trình từ Minh quân đến Phật hoàng và giá trị lịch sử, văn hóa Ngọa Vân"

TS. Bùi Hữu Dược nhấn mạnh một trong những giá trị cốt lõi mà Phật hoàng Trần Nhân Tông để lại chính là tư tưởng "Phật tại tâm", nét riêng đó chỉ có ở Phật giáo Trúc Lâm. Ông lý giải: "Phật tại tâm, nói một câu là ai cũng biết. Phải làm điều thiện, sống tốt, hiểu nhân quả, biết chữa cái xấu, biết điều lành, chứ không phải đọc hết kinh điển giáo lý này, tu hết tháng này tháng khác; không làm điều xấu, sống phải đàng hoàng… đấy là nét lớn nhất mà nhà Phật hướng tới”. Cho đến nay, tư tưởng đó vẫn tiếp tục duy trì phát triển, có ảnh hưởng mạnh mẽ.

Cũng theo TS. Bùi Hữu Dược, Ngọa Vân giữ vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa Phật giáo Trúc Lâm. Theo ông, từ góc nhìn văn hóa và phong thủy, đây là nơi hội tụ linh khí, nằm ở vị trí đẹp nhất của dãy Yên Tử, có cảnh quan mây phủ quanh năm, thích hợp cho việc tu thiền. Quan trọng hơn, Ngọa Vân không chỉ là nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông lựa chọn để hoàn tất hành trình tu chứng mà còn là nơi Ngài viên tịch năm 1308 sau khi sáng lập Thiền phái Trúc Lâm và hoàn thành sứ mệnh với đất nước. Bởi vậy, Ngọa Vân được xem là “thánh địa” gắn với sự hóa Phật của vị vua anh hùng, nhà tư tưởng và thiền sư kiệt xuất của dân tộc, mang giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và tâm linh.

Nhà văn, nhà báo Hoàng Dự thông tin về thể lệ cuộc vận động sáng tác

Trong không khí cởi mở của buổi gặp gỡ, các văn nghệ sĩ cũng dành thời gian trao đổi về định hướng sáng tác, chia sẻ những cảm nhận ban đầu sau khi tìm hiểu chủ đề cuộc vận động, đồng thời đề xuất Ban tổ chức tổ chức các chuyến đi thực tế tại khu di tích Ngọa Vân để có thêm chất liệu sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng các tác phẩm dự thi.

Các văn nghệ sĩ chia sẻ ý kiến tại buổi gặp gỡ

Cuộc vận động sáng tác văn học nghệ thuật "Phật hoàng Trần Nhân Tông và Ngọa Vân" được Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Công ty Cổ phần Du lịch Văn hóa Ngọa Vân, Công ty Cổ phần Tập đoàn Truyền thông Tri Thức Số TTS tổ chức; Thời báo Văn học nghệ thuật (Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam) bảo trợ truyền thông.

Cuộc vận động được phát động từ ngày 19/4/2026 tại Am - Chùa Ngọa Vân (Đông Triều, Quảng Ninh), hướng tới tuyên truyền sâu rộng những giá trị lịch sử, văn hóa của Quần thể văn hóa Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử và di sản Am - Chùa Ngọa Vân, đồng thời tôn vinh những đóng góp của Tam Tổ Trúc Lâm, đặc biệt là Phật hoàng Trần Nhân Tông đối với lịch sử dân tộc và sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm.

Trên cơ sở đề xuất của nhiều văn nghệ sĩ, Ban Tổ chức đã điều chỉnh thể lệ cuộc vận động, bổ sung thể loại truyện ngắn bên cạnh tiểu thuyết, đồng thời gia hạn thời gian nhận tác phẩm âm nhạc đến hết ngày 30/10/2026 nhằm tạo điều kiện để các tác giả có thêm thời gian đầu tư, hoàn thiện tác phẩm. Đối với lĩnh vực văn học, Ban Tổ chức tiếp tục nhận tác phẩm tiểu thuyết và truyện ngắn đến hết ngày 30/12/2026.

Thông qua chương trình gặp gỡ, Ban Tổ chức kỳ vọng tiếp tục kết nối đội ngũ văn nghệ sĩ trên cả nước, tạo diễn đàn trao đổi học thuật và nghề nghiệp, từ đó khơi dậy nhiều sáng tác có giá trị tư tưởng và nghệ thuật về Phật hoàng Trần Nhân Tông, Thiền phái Trúc Lâm và vùng đất Ngọa Vân. Đây cũng là một trong những hoạt động góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc của di sản Ngọa Vân đến với công chúng, đồng thời thúc đẩy phát triển văn hóa gắn với du lịch và quảng bá hình ảnh Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Các văn nghệ sĩ chụp ảnh lưu niệm