HoREA kiến nghị chưa nên thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất

Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA) cho rằng hiện chưa thật sự cần thiết thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước tổ chức. Thay vào đó, điều quan trọng và cấp bách hơn là quy định bắt buộc chủ đầu tư phải công khai đầy đủ thông tin trước khi đưa sản phẩm bất động sản vào giao dịch, nhằm đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi người mua.

Ngày 20/11, HoREA đã gửi văn bản góp ý Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, nêu rõ mô hình này chưa cần thiết trong bối cảnh hiện nay, đồng thời cảnh báo nguy cơ phát sinh thêm tổ chức, tăng biên chế và làm đội chi ngân sách.

HoREA kiến nghị chưa nên thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất

Theo phân tích của HoREA, đề xuất thí điểm chưa đảm bảo tính đồng bộ với Nghị định 118/2025/NĐ-CP về cơ chế một cửa, một cửa liên thông. Trung tâm giao dịch nếu được thành lập có thể tạo ra sự trùng lặp chức năng với bộ phận một cửa cấp tỉnh, cấp xã trong tiếp nhận và xử lý thủ tục hành chính.

Dự thảo quy định cơ cấu của Trung tâm có 5 bộ phận, buộc địa phương phải bố trí công chức, viên chức tương ứng. Điều này theo HoREA chắc chắn dẫn đến tăng biên chế, đi ngược chủ trương tinh gọn bộ máy. Ngoài ra, dự thảo còn giao Trung tâm nhiệm vụ tiếp nhận hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong khi nghiệp vụ này thuộc quản lý của Văn phòng đăng ký đất đai cấp tỉnh – Sở Tài nguyên và Môi trường.

HoREA cũng cho rằng một số chức năng dự kiến giao cho Trung tâm giao dịch đang trùng lặp với Sở Xây dựng. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 quy định chủ đầu tư phải thông báo với Sở Xây dựng trước khi bán hoặc cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, vì vậy việc này không thuộc phạm vi chức năng của Trung tâm giao dịch.

Trong bối cảnh đó, HoREA đề nghị không thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản ở thời điểm này, mà cần tập trung hoàn thiện cơ chế công khai thông tin. Cụ thể, chủ đầu tư phải đăng tải công khai toàn bộ dữ liệu liên quan đến dự án, sản phẩm bất động sản trên Cổng thông tin của Bộ Xây dựng và UBND cấp tỉnh trước khi giao dịch. Đồng thời, cần có quy định xử phạt nghiêm đối với các trường hợp che giấu, công bố không đầy đủ hoặc thực hiện giao dịch khi chưa đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật.

HoREA kiến nghị Chính phủ sớm xây dựng đề án sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản để trình Quốc hội khóa XVI vào tháng 4/2026. Việc sửa đổi cần tập trung vào mục tiêu xây dựng cơ chế giao dịch minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, chủ đầu tư và tăng cường hiệu quả quản lý Nhà nước đối với thị trường bất động sản.