Hợp tác xã miền núi Quảng Trị chủ động chuyển đổi số, gia tăng giá trị nông sản

Những năm gần đây, khu vực miền núi tỉnh Quảng Trị ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế nông thôn, nhất là trong tổ chức sản xuất theo mô hình tổ hợp tác (THT), hợp tác xã (HTX) gắn với Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Từ phương thức sản xuất mang tính nhỏ lẻ, tự cung tự cấp, nhiều chủ thể đã từng bước chuyển sang phát triển sản phẩm theo hướng hàng hóa, chú trọng xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Từng bước gắn sản xuất với nhu cầu thị trường

Trước đây, nhiều sản phẩm đặc trưng của vùng miền núi như cà phê Khe Sanh, thổ cẩm A Bung, măng rừng, dược liệu bản địa… dù có chất lượng tốt nhưng chưa phát huy được giá trị tương xứng do thiếu liên kết tiêu thụ, hạn chế về nhãn hiệu và hình thức bao bì. Tuy nhiên, cùng với việc triển khai chương trình OCOP và sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng, nhận thức của người dân và các HTX đã có sự thay đổi rõ rệt theo hướng sản xuất gắn với thị trường.

Một trong những mô hình tiêu biểu là HTX Cà phê hữu cơ sinh thái Chân Mây (xã Hướng Phùng), nơi lực lượng lao động trẻ là đồng bào dân tộc thiểu số đã chủ động tiếp cận phương thức quảng bá sản phẩm trên nền tảng số. Việc xây dựng website, khai thác mạng xã hội như Facebook, Zalo và triển khai hình thức bán hàng trực tuyến bước đầu tạo hiệu quả tích cực, góp phần đưa sản phẩm cà phê địa phương tiếp cận người tiêu dùng rộng rãi hơn.

Hợp tác xã Cà phê hữu cơ sinh thái Chân Mây (Hướng Phùng, Quảng Trị) quảng bá sản phẩm qua mạng xã hội.

Song song với đó, HTX Nông sản Khe Sanh là điển hình trong việc nâng cao giá trị sản phẩm thông qua đầu tư quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và xây dựng thương hiệu. Hiện sản phẩm cà phê Khe Sanh đang được định hướng hoàn thiện các tiêu chí để tiến tới đạt chuẩn OCOP 5 sao. Đáng chú ý, mô hình này đã góp phần lan tỏa phương thức sản xuất cà phê hữu cơ trong cộng đồng đồng bào dân tộc thiểu số, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng và thu nhập cho người dân. Từ 12 thành viên ban đầu, đến nay HTX đã phát triển lên 115 thành viên tham gia liên kết sản xuất.

Chuyển đổi số – động lực nâng cao giá trị sản phẩm

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song thực tế cho thấy hoạt động tiêu thụ sản phẩm OCOP tại khu vực miền núi vẫn còn gặp khó khăn do thị trường chưa ổn định, năng lực quảng bá hạn chế và mức độ ứng dụng công nghệ số chưa đồng đều giữa các chủ thể.

Trước yêu cầu đó, thời gian qua các sở, ngành liên quan đã tăng cường hỗ trợ các THT, HTX trong xây dựng thương hiệu, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, xúc tiến thương mại và triển khai ứng dụng chuyển đổi số. Nhiều lớp tập huấn về bán hàng trực tuyến, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử được tổ chức thường xuyên, góp phần giúp các chủ thể OCOP từng bước tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại.

Người dân miền núi Quảng Trị tiếp cận mô hình nông nghiệp hữu cơ

Bên cạnh đó, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ các HTX, THT ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong chế biến, bảo quản và xây dựng nhãn hiệu sản phẩm. Một số mô hình tiêu biểu như hỗ trợ chế biến, đóng gói cà phê Khe Sanh, măng A Ho và các sản phẩm dược liệu đã góp phần nâng cao chất lượng, kéo dài thời gian bảo quản và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Từ sự thay đổi trong tư duy sản xuất đến sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức hỗ trợ, các THT, HTX khu vực miền núi Quảng Trị đang từng bước khẳng định hiệu quả của mô hình phát triển sản phẩm OCOP theo hướng bền vững. Khi sản phẩm được đầu tư đồng bộ về chất lượng, thương hiệu và kênh phân phối, giá trị gia tăng được nâng cao, qua đó góp phần cải thiện thu nhập, ổn định sinh kế cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng miền núi.