Hơn 200 triệu USD nhựa Việt Nam thoát nguy cơ thuế chống bán phá giá tại Indonesia

Một rào cản thương mại đối với nhựa Việt Nam tại Indonesia vừa được gỡ bỏ. Ủy ban Chống bán phá giá Indonesia (KADI) đã quyết định chấm dứt vụ việc và không áp thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm nhựa polypropylene homopolymer có xuất xứ từ Việt Nam.

Quyết định này giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục duy trì khả năng cạnh tranh tại một thị trường có giá trị xuất khẩu lớn, đồng thời tránh một khoản thuế bổ sung có thể tác động trực tiếp đến giá bán và thị phần.

Sản phẩm thuộc vụ việc có mã HS 3902.10.40, cùng xuất xứ từ Việt Nam và 7 quốc gia, vùng lãnh thổ khác gồm Ả Rập Xê Út, Malaysia, Trung Quốc, Philippines, Hàn Quốc, Singapore và Thái Lan.

Hơn 200 triệu USD xuất khẩu được giữ lại

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, trong thời kỳ điều tra từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2024, kim ngạch xuất khẩu polypropylene homopolymer của Việt Nam sang Indonesia đạt trên 160 triệu USD.

Nhựa PP, hay Polypropylene là một loại nhựa polymer đa dụng phổ biến được sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp. Với tính chất nhẹ, độ bền cao và khả năng chống hóa chất tốt, nhựa PP là lựa chọn ưu việt cho nhiều ứng dụng.

Riêng năm 2024, con số này tăng lên hơn 200 triệu USD.

Với quy mô xuất khẩu như vậy, nếu Indonesia áp dụng biện pháp chống bán phá giá, tác động sẽ không chỉ nằm ở một nhóm doanh nghiệp. Chi phí xuất khẩu tăng có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam, đồng thời tạo áp lực lên thị phần tại Indonesia.

Việc KADI lựa chọn chấm dứt vụ việc vì vậy giúp doanh nghiệp tránh được một rào cản thương mại mới trong ngắn hạn.

Theo Cục Phòng vệ thương mại (PVTM), Bộ Công Thương, quyết định của Indonesia được đưa ra sau khi KADI xem xét nhiều yếu tố, trong đó có lợi ích quốc gia, bối cảnh kinh tế và địa chính trị trong nước, quốc tế; yêu cầu bảo vệ ngành sản xuất hạ nguồn và bảo đảm nguồn cung nguyên liệu đầu vào trong nước.

Điểm đáng chú ý là kết luận của cơ quan điều tra Indonesia không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam không bị xem xét về bán phá giá.

Biên độ phá giá từng doanh nghiệp lên tới 17,32%

Vụ việc được KADI khởi xướng từ tháng 12/2024 và kéo dài đến tháng 6/2026.

Ngày 2/6/2026, KADI ban hành báo cáo kết luận cuối cùng, xác định có hành vi bán phá giá và tính toán biên độ phá giá đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam trong khoảng 7,07% đến 17,32%.

Tuy nhiên, sau khi cân nhắc tổng thể các yếu tố liên quan, Cơ quan Điều tra Indonesia quyết định không áp dụng biện pháp chống bán phá giá và chấm dứt vụ việc.

Trong quá trình điều tra, Cục PVTM đã phối hợp với các hiệp hội và doanh nghiệp liên quan, nhiều lần gửi ý kiến bình luận phản đối việc áp thuế tới KADI. Cơ quan này đồng thời đề nghị phía Indonesia xem xét đầy đủ quan điểm của Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam.

Kết quả cuối cùng giúp sản phẩm polypropylene homopolymer của Việt Nam tiếp tục tiếp cận thị trường Indonesia mà không phải chịu thêm mức thuế chống bán phá giá được tính toán trong quá trình điều tra.

Không áp thuế không có nghĩa rủi ro đã kết thúc

Với doanh nghiệp xuất khẩu, việc vụ việc được chấm dứt là tin tốt nhưng chưa phải lý do để chủ quan.

Cục PVTM khuyến nghị các hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Indonesia, chủ động nắm bắt thông tin nếu phát sinh tình huống mới, trong đó có khả năng vụ việc được tái khởi động.

Đây là cảnh báo đáng chú ý bởi Indonesia vẫn có nhu cầu bảo vệ ngành sản xuất trong nước và nguồn cung nguyên liệu cho các ngành hạ nguồn.

Xuất khẩu tăng mạnh cũng có thể trở thành yếu tố khiến ngành sản xuất sở tại quan tâm trở lại. Cục PVTM vì vậy khuyến nghị doanh nghiệp điều chỉnh và cân đối hoạt động sản xuất, xuất khẩu, tránh để xuất khẩu vào Indonesia tăng trưởng quá nóng, tạo cơ sở để ngành sản xuất nước sở tại đề nghị khởi xướng một vụ việc điều tra mới.

Đối với doanh nghiệp nhựa, bài toán sau quyết định lần này vì thế không chỉ là tận dụng dư địa thị trường. Doanh nghiệp còn phải kiểm soát tốc độ tăng xuất khẩu, giá bán và cấu trúc thị trường để hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp thương mại.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị cho các vụ việc PVTM mới

Indonesia là một trong những thị trường quan trọng đối với sản phẩm polypropylene homopolymer của Việt Nam. Việc duy trì thị trường này có ý nghĩa đối với cả kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp và hoạt động sản xuất của ngành nhựa.

Tuy nhiên, kinh nghiệm từ chính vụ việc kéo dài từ cuối năm 2024 đến giữa năm 2026 cho thấy rủi ro phòng vệ thương mại có thể xuất hiện ngay cả khi doanh nghiệp đang tăng trưởng xuất khẩu tốt.

Cục PVTM khuyến nghị doanh nghiệp chủ động nghiên cứu quy định và thủ tục điều tra của Indonesia cũng như các thị trường xuất khẩu mục tiêu.

Cùng với đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ năng lực, thông tin và hồ sơ cần thiết để có thể ứng phó nếu phát sinh vụ việc phòng vệ thương mại trong tương lai.

Với mặt hàng polypropylene homopolymer, cơ hội tiếp tục mở rộng tại Indonesia đang rõ hơn sau quyết định của KADI. Nhưng để biến cơ hội này thành tăng trưởng bền vững, doanh nghiệp cần đi cùng một chiến lược xuất khẩu có kiểm soát, thay vì chạy theo tốc độ tăng kim ngạch bằng mọi giá.