Theo kết luận điều tra mới ban hành trong vụ án liên quan các doanh nghiệp xuất khẩu lao động, ông Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (cũ), bị đề nghị truy tố về tội nhận hối lộ. Cơ quan điều tra xác định tổng số tiền các bị can đã nộp lại và bị tạm giữ trong quá trình khám xét, điều tra là hơn 100 tỷ đồng. Riêng ông Hoan được ghi nhận đã nộp khắc phục hậu quả 15,8 tỷ đồng.
 |
| Bị can Nguyễn Bá Hoan (trái) và Tống Hải Nam (Ảnh: Bộ Công an). |
Kết luận điều tra nêu ông Hoan bị cáo buộc nhận hối lộ 5,7 tỷ đồng. Ngoài khoản này, ông còn bị xác định nhận quà vào các dịp lễ, Tết với tổng số 450.000 USD. Cùng vụ án, ông Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, bị cáo buộc giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu trong hành vi nhận hối lộ với tổng số tiền 7,3 tỷ đồng; ông Lê Thanh Hà, Trưởng phòng Hàn Quốc, bị cáo buộc nhận hối lộ với vai trò đồng phạm giúp sức, tổng số 7,7 tỷ đồng.
Một trong những chi tiết đáng chú ý của vụ án là việc cơ quan điều tra thu giữ 25 phong bì đề tên các doanh nghiệp tại phòng làm việc của cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan. Tổng số tiền trong két và các phong bì tại đây gần 1 tỷ đồng cùng 156.000 USD. Theo kết luận điều tra, ông Hoan khi còn đương chức bị cho là đã cùng cấp dưới tạo ra một quy trình riêng, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc thẩm định, phê duyệt hợp đồng xuất khẩu lao động, từ đó phát sinh các khoản “chi phí đối ngoại”, “bôi trơn”.
Hồ sơ vụ án cũng cho thấy cơ quan điều tra đã thu thập được bảng kê theo dõi các khoản chi “đối ngoại”, chi “bôi trơn” tại ba doanh nghiệp, gồm Hoàng Long, Sona và Incoop3. Những tài liệu này được cho là phù hợp với lời khai về các lần đưa, nhận tiền giữa doanh nghiệp và một số cán bộ có thẩm quyền trong quá trình phê duyệt hồ sơ xuất khẩu lao động.
 |
| Chủ tịch Công ty Hoàng Long Nghiêm Quốc Hưng và Chủ tịch Sona Nguyễn Đức Nam |
Không dừng ở hành vi đưa - nhận hối lộ, vụ án còn mở ra một mảng sai phạm lớn về kế toán và thuế tại các doanh nghiệp xuất khẩu lao động. Theo kết luận điều tra, ông Nghiêm Quốc Hưng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long, bị cáo buộc chỉ đạo lập hai hệ thống sổ sách kế toán để hợp thức tiền chênh lệch và che giấu doanh thu thực tế. Tính đến năm 2024, nhóm này được xác định đã đưa 15.000 lao động đi nước ngoài, thu thực tế hơn 1.800 tỷ đồng nhưng để ngoài sổ sách hơn 1.200 tỷ đồng, gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước hơn 241 tỷ đồng.
Sai phạm tương tự cũng được xác định tại Công ty Sona và Incoop3. Theo kết luận điều tra, số tiền thu trái phép của người lao động bị để ngoài sổ sách tại hai doanh nghiệp này đã gây thiệt hại về thuế lần lượt 2,4 tỷ đồng và 432 triệu đồng. Khi khám xét trụ sở Công ty Hoàng Long, cơ quan điều tra còn thu giữ 39 tỷ đồng gồm tiền Việt Nam, ngoại tệ, cùng 10 nhẫn vàng và một lắc tay vàng. Đồng thời, 4 bất động sản tại Hà Nội của vợ chồng ông Nghiêm Quốc Hưng cũng bị kê biên.
Từ góc độ quản lý nhà nước, vụ án không chỉ đặt ra vấn đề về trách nhiệm cá nhân của các bị can, mà còn cho thấy nguy cơ méo mó chính sách khi thủ tục hành chính bị biến thành rào cản để phát sinh chi phí không chính thức. Cơ quan điều tra đã kiến nghị Bộ Nội vụ chấn chỉnh việc chấp hành pháp luật trong phê duyệt hồ sơ hợp đồng xuất khẩu lao động diện Visa E7-3 và quy trình xử lý hồ sơ xin cấp giấy phép xuất khẩu lao động, nhằm hạn chế tiêu cực trong lĩnh vực này. Một số dấu hiệu sai phạm khác cũng đã được tách ra để tiếp tục xác minh, xử lý sau.
