Ban Chỉ đạo 389 TPHCM tổ chức Hội nghị triển khai công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại hàng giả năm 2021.
Theo một số đại biểu tham dự hội nghị, thời gian gần đây tình trạng hàng lậu, hàng kém chất lượng được bày bán trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Việc xác định đối tượng vi phạm trên nền tảng Internet gặp nhiều khó khăn do đa số là tài khoản giả, thông tin đăng ký trên mạng không có thật. Cơ quan chức năng rất khó xác định được đối tượng vi phạm và nơi trữ chứa hàng hóa vi phạm.
Cách thức tinh vi của các đối tượng buôn bán hàng giả trên môi trường mạng là một số đối tượng buôn bán hàng giả thường sử dụng các hình ảnh có thể hàng thật, hàng chính hãng để quảng cáo, chào bán với giá rẻ hơn rất nhiều so với các cửa hàng, địa chỉ bán hàng chính hãng, nhằm lôi kéo người tiêu dùng.
Để qua mắt người tiêu dùng, các đối tượng thường sử dụng một địa chỉ không liên quan, địa chỉ không có thật, hoặc giả mạo địa chỉ để giao dịch, nhưng tập kết, tàng trữ hàng hóa tại nhiều địa điểm khác nhau hoặc kết hợp vừa làm nơi giao dịch vừa làm nơi ở, cất giấu hàng hóa nên khó khăn cho công tác điều tra, trinh sát, kiểm tra, bắt giữ và xử lý hành vi vi phạm.
Một số thủ đoạn mới đang xuất hiện trên nền tảng thương mại điện tử tập trung vào nhóm hàng hóa có giá trị cao, những mặt hàng do nước ngoài sản xuất.
Các thủ đoạn được các đối tượng sử dụng như lập nhiều tài khoản facebook và chạy quảng cáo, ảnh chụp sản phẩm tương đối chuyên nghiệp và không có địa chỉ, số điện thoại hoặc địa chỉ chung chung, khi khách hàng hỏi thì chỉ nhận inbox (nhắn tin riêng); một số người nổi tiếng thường xuyên chia sẻ, live stream và đăng các bài quảng cáo các sản phẩm.
Năm 2020, TPHCM phát hiện hơn 25.500 trường hợp vi phạm về buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại với tổng số tiền bị phạt hành chính gần 2,9 tỷ đồng, tăng gần 64% so với năm 2019. Các đối tượng vi phạm sử dụng thủ đoạn ngày càng tinh vi với sự hỗ trợ của các phương tiện hiện đại. Việc đấu tranh với các hành vi này gặp khó khăn vì một số quy định pháp luật còn chồng chéo nên khó áp dụng xử phạt, một số trường hợp buôn lậu liên quan đến người nước ngoài không khởi tố được phải hủy án.
Tại địa bàn TPHCM hiệu quả, để công tác phòng chống hàng gian hàng giả hiệu quả các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa, tích cực chia sẻ thông tin, cần sớm được tháo gỡ nhiều quy định pháp luật, đồng thời xử lý nghiêm tình trạng cán bộ tiếp tay cho những hành vi vi phạm. TP.HCM cần phân cấp cụ thể địa bàn, đơn vị chịu trách nhiệm khi xảy ra những vụ vi phạm lớn. Đặc biệt là cơ quan chức năng phải phối hợp nắm chắc thông tin từ cơ sở. Bà Phan Thị Thắng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM đề nghị: "Công tác nắm tình hình rất quan trọng, chúng ta phải vận động được từ cơ sở, từ cảnh sát khu vực, tổ dân phố. Tôi đề nghị các quận, huyện, ban chi đạo 389 quận, huyện quan tâm công tác này, từ kênh thông tin này chúng ta sẽ có thông tin tìm ra đường dây".
Theo các chuyên gia, bán hàng trực tiếp qua mạng xã hội là hình thức tự phát, không qua kiểm duyệt, các chủ kinh doanh bán hàng qua mạng không có địa chỉ cụ thể rõ ràng là những lý do khiến lực lượng chức năng khó kiểm soát.
Phó chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh - Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho rằng, đây là một hình thức thương mại, bắt buộc phải đăng ký kinh doanh tại Việt Nam và khi phát sinh thu nhập thì tổ chức và cá nhân có thu nhập phải nộp thuế theo quy định. Nhà nước phải quản lý các tổ chức, cá nhân hoạt động bán hàng trực tiếp trên mạng vì họ có thu nhập rất lớn. Cơ quan thuế phải có trách nhiệm truy thu thuế những tổ chức, cá nhân có phát sinh thu nhập từ việc bán hàng này. Để quản lý thu thuế hiệu quả, TS kinh tế Đinh Thế Hiển cho rằng, nên áp dụng chính sách khuyến khích để các cá nhân tự nguyện khai báo và đóng thuế. Người kinh doanh nếu nghiêm túc và muốn được Nhà nước bảo vệ thì phải đăng ký và nộp thuế. Như vậy, họ hoàn toàn có thể bán hàng và xuất hóa đơn cho người tiêu dùng. Qua đó, những sản phẩm có giá trị, chất lượng sẽ giúp người mua thêm tin tưởng vào nguồn gốc. Người bán hàng nếu kinh doanh lâu dài thì nên đăng ký và nộp thuế càng sớm càng có lợi.
Cục Thuế TP Hồ Chí Minh đã đề xuất phối hợp Tổng cục Thuế về phương thức quản lý chống thất thu thuế trong các hoạt động thương mại điện tử. Việc phối hợp xây dựng phương thức chống thất thu thuế sẽ sớm được triển khai, trong đó có nghiên cứu đến chương trình kiểm soát hoạt động bán hàng, đặt hàng trên mạng...
Theo ông Trần Hữu Linh, Tổng Cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT), nhờ thành tựu của khoa học - công nghệ nên mua bán online ngày càng phổ biến và có thể nói “cửa khẩu nằm ở cửa nhà của mỗi người dân” nên một số thủ đoạn mới đang xuất hiện trên nền tảng thương mại điện tử tập trung vào nhóm hàng hóa có giá trị cao, những mặt hàng do nước ngoài sản xuất. Vì thế, Tổng cục QLTT đã lập một bộ phận đặc nhiệm chuyên trách. Qua nắm bắt thông tin và những biện pháp nghiệp vụ, lực lượng đã xử lý một số đường dây, ổ nhóm quy mô lớn trên môi trường in-tơ-nét, đặc biệt là mô hình kinh doanh mới, như trên mạng xã hội, kênh bán hàng livestream. “Việc kiểm soát gian lận thương mại trên môi trường internet sẽ được lực lượng quản lý thị trường đẩy mạnh triển khai trong thời gian tới” - ông Linh khẳng định.
Lâm Nghi
