 |
| Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Ảnh minh họa |
Trong bức tranh quy hoạch dài hạn đến năm 2045, tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đang đặt cược lớn vào hạ tầng giao thông như “đòn bẩy” tái cấu trúc không gian phát triển. Tâm điểm của chiến lược này là kế hoạch xây dựng sân bay thứ hai với tổng mức đầu tư dự kiến 150.000 tỷ đồng, kỳ vọng trở thành động lực mới thúc đẩy cực tăng trưởng phía Nam Thủ đô.
Theo danh mục các dự án chiến lược, trong giai đoạn 2026–2045, thành phố dự kiến triển khai 20 công trình hạ tầng trọng điểm, chủ yếu tập trung vào giao thông. Tổng nhu cầu vốn ước tính lên tới 2,97 triệu tỷ đồng, huy động từ ngân sách nhà nước, khu vực tư nhân và dòng vốn FDI.
Dự án sân bay thứ hai được định vị triển khai trong giai đoạn 2036–2045, với hai phương án vị trí đang được nghiên cứu: phía Đông Nam hoặc phía Nam Hà Nội. Không chỉ là công trình hàng không đơn thuần, sân bay mới được quy hoạch như một “trung tâm lực hút”, đóng vai trò hạt nhân kết nối chuỗi đô thị – công nghiệp – logistics quy mô lớn.
Theo định hướng quy hoạch, khu vực Thường Tín – Phú Xuyên sẽ hình thành đô thị trung tâm công nghiệp và logistics liên vùng, tập trung phát triển: Công nghiệp công nghệ cao; Trung tâm logistics và kho vận; Nông nghiệp công nghệ cao; Hệ thống giao thông đa phương thức.
Toàn bộ mạng lưới này được kết nối trực tiếp với sân bay mới, tuyến đường sắt tốc độ cao và hệ thống cảng sông, tạo thành một “tam giác động lực” giúp khu Nam Hà Nội vươn lên thành cực tăng trưởng mới, giảm tải áp lực cho khu vực nội đô và phía Bắc.
Trong khi đó, khu Vân Đình – Đại Nghĩa được quy hoạch theo hướng đô thị sinh thái – cảnh quan, khai thác không gian ven sông, di sản văn hóa và tín ngưỡng bản địa, tạo thế cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn môi trường.
Song song với việc đầu tư sân bay mới, Hà Nội cũng lên kế hoạch tăng cường năng lực cho các sân bay hiện hữu nhằm tối ưu khai thác không gian hàng không vùng Thủ đô.
Cụ thể: Nâng cấp sân bay Hoà Lạc: khoảng 36.000 tỷ đồng; Cải tạo sân bay Gia Lâm: khoảng 10.000 tỷ đồng; Rà soát, bổ sung công suất cho Sân bay quốc tế Nội Bài.
Hai sân bay Hoà Lạc và Gia Lâm được nghiên cứu khai thác lưỡng dụng dân sự – quân sự, đồng thời dự trữ quỹ đất khu vực Ứng Hoà để đảm bảo dư địa phát triển lâu dài cho mạng lưới hàng không.
Giới quy hoạch nhận định, cách tiếp cận này cho thấy thành phố không chỉ “mở rộng”, mà còn “tối ưu” hạ tầng sẵn có, nhằm xây dựng hệ sinh thái giao thông linh hoạt, thích ứng với tăng trưởng dân số và nhu cầu logistics ngày càng cao.
Về dài hạn, sân bay thứ hai không chỉ giải quyết bài toán quá tải vận tải hàng không, mà còn góp phần dịch chuyển trục phát triển của Hà Nội về phía Nam. Khi kết hợp cùng đường vành đai, cao tốc liên vùng và đường sắt tốc độ cao, khu vực này có thể trở thành “cửa ngõ kinh tế mới”, thu hút đầu tư sản xuất, trung tâm phân phối và dịch vụ hậu cần.
Các chuyên gia cho rằng, mô hình phát triển dựa trên “sân bay – logistics – đô thị công nghiệp” đã chứng minh hiệu quả tại nhiều quốc gia châu Á. Nếu triển khai đúng tiến độ và thu hút được nguồn vốn xã hội hóa, Hà Nội có cơ hội hình thành một “siêu cực tăng trưởng” tương tự các trung tâm hàng không – công nghiệp hiện đại trong khu vực.
Với tổng vốn đầu tư hàng triệu tỷ đồng trong hai thập kỷ tới, quy hoạch lần này được xem là bước đi quyết đoán nhằm tái định hình cấu trúc Thủ đô: từ mô hình “đô thị lõi” sang mạng lưới đa trung tâm, nơi hạ tầng giao thông đóng vai trò dẫn dắt phát triển kinh tế.
