Sức sống của "thành phố công nhân"
5 giờ sáng, con đường nhỏ dẫn vào Khu công nghiệp Thạnh Phú, Đồng Nai đã nhộn nhịp. Chị Hồng – 37 tuổi, quê Trà Vinh thay vội bộ quần áo công nhân, vừa nhắc con gái lớn chuẩn bị đi học. Chồng chị cũng làm trong cùng nhà máy, nhưng khác dây chuyền sản xuất.
Hơn 10 năm trước, chị theo người quen lên Đồng Nai xin việc. Lúc ấy, trong tay chỉ có vài triệu đồng và lời hứa “vào nhà máy là có việc đều”. Nhà máy đó chính là Công ty TNHH Changshin Việt Nam – doanh nghiệp 100% vốn Hàn Quốc, chuyên sản xuất giày thể thao xuất khẩu cho các thương hiệu toàn cầu như Nike.
“Tụi tôi không làm ra thương hiệu cho mình. Nhưng thấy những đôi giày đi khắp thế giới, có công sức của mình trong đó, hạnh phúc lắm".
 |
| Lãnh đạo Công ty TNHH Changshin Việt Nam lì xì Tết cho công nhân lao động. |
Với gần 40.000 lao động, Changshin giống như một thành phố công nhân thu nhỏ giữa Vĩnh Cửu, Đồng Nai. Mỗi ngày, hàng chục nghìn con người vận hành hàng trăm dây chuyền sản xuất, tạo ra hàng triệu sản phẩm xuất khẩu mỗi năm.
Nhưng đằng sau con số sản lượng là câu chuyện mưu sinh. Anh Tài, 42 tuổi, quê Sóc Trăng, từng trải qua giai đoạn đơn hàng sụt giảm sau dịch. Có tháng phải nghỉ luân phiên, thu nhập giảm, tiền trọ vẫn phải đóng đủ.
“Lúc đó lo lắm. Nhưng công ty vẫn trả lương theo quy định, vẫn đóng bảo hiểm đầy đủ. Nhờ vậy mới trụ được”.
Chính ở những thời điểm như vậy, vai trò của tổ chức công đoàn trở nên rõ nét hơn bao giờ hết.
Giữ niềm tin giữa biến động
Ông Đặng Tuấn Tú – Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Changshin Việt Nam, cho biết: "Ở một doanh nghiệp gần 40.000 lao động, mỗi quyết định liên quan đến tiền lương, thưởng, tăng ca hay nghỉ việc… đều không phải là con số. Đó là cơm áo của từng gia đình”.
Ông chia sẻ, có những giai đoạn đơn hàng giảm, công nhân lo lắng. “Lúc đó, chúng tôi phải ngồi lại với ban giám đốc, tính từng phương án. Làm sao để doanh nghiệp vượt qua khó khăn, nhưng người lao động cũng không bị bỏ lại phía sau”.
 |
Tập thể cán bộ, người lao động Công ty TNHH Changshin Việt Nam trong buổi gặp mặt đầu năm, khởi động một chặng đường sản xuất mới. |
Ở Changshin, pháp luật lao động là nền tảng bắt buộc. Nhưng điều giữ cho quan hệ lao động bền vững lại nằm ở niềm tin. Nếu công nhân cảm thấy họ được tôn trọng, được lắng nghe, thì dù khó khăn họ vẫn đồng hành cùng doanh nghiệp.
Một thương hiệu lớn không chỉ được đánh giá qua sản lượng hay kim ngạch xuất khẩu. Đối tác quốc tế có thể kiểm tra tiêu chuẩn nhà xưởng, điều kiện an toàn lao động. Nhưng thứ quyết định sự bền vững chính là sự ổn định nội bộ. Mà ổn định nội bộ bắt đầu từ quan hệ lao động hài hòa.
Nói về hàng chục nghìn lao động nhập cư từ khắp nơi, ông Tú tâm sự: “Phần lớn anh chị em xa quê. Họ gửi tuổi trẻ ở đây. Nếu mình chỉ nhìn họ như nhân công thì sẽ không bao giờ xây dựng được một tập thể vững mạnh. Chúng tôi luôn xem họ là người đồng hành”.
Có những đêm, khi nhận tin công nhân gặp tai nạn, gia đình khó khăn, ông và cán bộ công đoàn vẫn trực tiếp đến tận phòng trọ thăm hỏi. Đôi khi một cái nắm tay còn quan trọng hơn một khoản hỗ trợ.
“Chúng tôi không chỉ bảo vệ quyền lợi người lao động. Chúng tôi bảo vệ sự tử tế trong quan hệ lao động. Vì khi sự tử tế còn đó, doanh nghiệp mới có thể đi xa”, ông nhấn mạnh.
Trách nhiệm xã hội – phần không thể thiếu của thương hiệu
Không chỉ dừng ở nghĩa vụ pháp lý, doanh nghiệp còn duy trì nhiều hoạt động chăm lo đời sống công nhân: hỗ trợ trường hợp khó khăn, trao quà Tết, khuyến học cho con em người lao động.
 |
| Người lao động làm việc tại Công ty TNHH Changshin Việt Nam. |
Có người gọi đó là chiến lược hình ảnh. Nhưng với chị Hồng, đó đơn giản là “có người quan tâm”. "Có năm con tôi được nhận quà học giỏi. Nó vui lắm. Nó nói sau này lớn cũng muốn làm việc ở nhà máy”.
Ở một doanh nghiệp có quy mô lớn, trách nhiệm xã hội không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu để giữ ổn định nhân sự và uy tín với đối tác toàn cầu.
Ít ai hình dung rằng từ một huyện ngoại thành Đồng Nai, những đôi giày thể thao lại theo container vượt đại dương đến Mỹ, châu Âu, Nhật Bản.
Mỗi sản phẩm hoàn thiện là kết quả của hàng chục công đoạn, của mồ hôi và sự tỉ mỉ của người công nhân Việt Nam. Nhưng để những đôi giày ấy đứng vững trên thị trường quốc tế, không chỉ cần chất lượng sản phẩm, mà còn cần sự tuân thủ pháp luật, minh bạch trong quản trị và trách nhiệm xã hội.
Một thương hiệu bền vững không được xây dựng chỉ bằng dây chuyền hiện đại, mà bằng cách doanh nghiệp đối xử với con người của mình.
Chiều tan ca, dòng người lại trở về những con hẻm nhỏ quanh khu công nghiệp. Cuộc sống vẫn tiếp diễn với bữa cơm giản dị và những ước mơ tích góp.
Từ những căn phòng trọ ở Vĩnh Cửu đến những đô thị xa xôi trên thế giới, hành trình của một đôi giày là hành trình của lao động Việt Nam – thầm lặng nhưng bền bỉ. Và ở giữa hành trình ấy, điều giữ cho guồng máy khổng lồ vận hành ổn định không chỉ là đơn hàng, mà là niềm tin.
