 |
| Vicostone lý giải biên lợi nhuận thấp nhất 10 năm, vẫn không chọn cuộc đua giá rẻ |
CTCP Vicostone (mã chứng khoán: VCS) đang bước qua một giai đoạn kinh doanh thận trọng hơn nhiều so với thời kỳ tăng trưởng cao trước đây. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 diễn ra ngày 10/4, ban lãnh đạo doanh nghiệp thừa nhận biên lợi nhuận trước thuế trên doanh thu đã giảm về khoảng 20% trong năm 2025, tương đương mức thấp nhất trong một thập kỷ. Tuy nhiên, theo doanh nghiệp, đây vẫn là tỷ suất “phù hợp và tích cực” nếu đặt trong bối cảnh toàn ngành đang chịu áp lực lớn từ nhu cầu tiêu dùng suy yếu và cạnh tranh gay gắt.
Năm 2025, Vicostone ghi nhận doanh thu thuần 4.129 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hơn 823 tỷ đồng, lần lượt giảm hơn 4% và gần 14% so với cùng kỳ, đồng thời không hoàn thành kế hoạch đề ra. Đà suy giảm này nối dài năm thứ tư liên tiếp kể từ sau giai đoạn đỉnh cao 2021, cho thấy doanh nghiệp đá thạch anh nhân tạo đang phải thích nghi với chu kỳ tăng trưởng thấp hơn của thị trường.
Theo lý giải của công ty, thị trường bất động sản và xây dựng tại Mỹ, Canada và châu Âu tiếp tục gặp khó khi giá cao, chi phí vật liệu và nhân công tăng mạnh, kéo giảm nhu cầu đầu tư vào vật liệu bề mặt. Đây là yếu tố tác động trực tiếp đến Vicostone, trong bối cảnh Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu chủ lực. Cùng lúc, doanh nghiệp còn chịu sức ép từ các nhà sản xuất trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, khiến biên lợi nhuận không còn ở vùng 30% như giai đoạn thuận lợi trước đó.
Một trong những thông điệp đáng chú ý từ ban lãnh đạo Vicostone là công ty không chọn cách lao vào cuộc đua giảm giá để giữ thị phần. Thay vào đó, doanh nghiệp tiếp tục bám vào phân khúc chất lượng cao, ưu tiên hiệu quả dài hạn thay vì theo đuổi tăng trưởng doanh thu bằng mọi giá.
Cách tiếp cận này cho thấy Vicostone đang chuyển trạng thái từ tăng trưởng nhanh sang phòng thủ chủ động. Trong bối cảnh thị trường thế giới chưa thực sự phục hồi, lựa chọn giữ biên lợi nhuận hợp lý, kiểm soát rủi ro và duy trì sức chống chịu có thể là chiến lược an toàn hơn so với việc đánh đổi lợi nhuận để mở rộng sản lượng.
Trả lời chất vấn của cổ đông về lợi thế cạnh tranh khi “thời kỳ hoàng kim” đã qua, lãnh đạo công ty cho biết nền tảng cốt lõi của Vicostone vẫn nằm ở chuỗi cung ứng tương đối độc lập, năng lực tích hợp đầu vào quan trọng như quartz và resin, cùng với khả năng R&D, phát triển sản phẩm và công nghệ sản xuất. Ngoài ra, hệ thống phân phối tại các thị trường trọng điểm và khả năng bám sát xu hướng mẫu mã cũng được xem là rào cản đáng kể đối với đối thủ mới.
Nói cách khác, Vicostone không còn dựa vào biên lợi nhuận cao để khẳng định vị thế, mà đang đặt cược vào năng lực vận hành, chất lượng sản phẩm và độ hoàn thiện của chuỗi giá trị.
Một nội dung khác được cổ đông quan tâm là kế hoạch nhận chuyển nhượng dự án hóa chất từ công ty mẹ Phenikaa. Đây là dự án nhà máy sản xuất nhựa polyester không no tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, nguyên liệu quan trọng trong sản xuất đá thạch anh nhân tạo, có công suất thiết kế 25.000 tấn mỗi năm và đã hoàn thành giai đoạn đầu để đi vào vận hành.
Ban lãnh đạo Vicostone nhấn mạnh doanh nghiệp không kinh doanh mảng nhựa theo nghĩa mở rộng ngành nghề, mà coi dự án này là một mắt xích trong chuỗi cung ứng nguyên vật liệu đầu vào cho ngành đá. Nhà máy có tổng vốn đầu tư khoảng 400 tỷ đồng, đang hoàn tất thủ tục pháp lý chuyển nhượng và dự kiến hoàn tất trong năm 2026. Công ty cũng khẳng định hoàn toàn chủ động về nguồn vốn, chưa có kế hoạch huy động thêm hay tìm nhà đầu tư cho mảng này.
Động thái trên cho thấy Vicostone đang ưu tiên chiến lược tự chủ đầu vào nhiều hơn là tăng trưởng mở rộng. Theo doanh nghiệp, mục tiêu của việc tiếp nhận dự án không phải để gia tăng doanh thu hay lợi nhuận ngắn hạn, mà nhằm tối ưu quản trị, thuế và nguồn cung. Đây là hướng đi có tính phòng thủ nhưng thực dụng, nhất là trong bối cảnh chi phí đầu vào và rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu còn biến động.
Hiện Vicostone cho biết đã chủ động được khoảng 95% nguyên liệu đầu vào. Một số nguyên liệu đặc thù vẫn phải nhập khẩu từ ngành lọc hóa dầu, song doanh nghiệp kỳ vọng mức độ tự chủ sẽ tiếp tục cải thiện khi công nghiệp hóa dầu trong nước phát triển hơn trong tương lai.
Bức tranh kinh doanh năm 2026 cho thấy Vicostone tiếp tục theo đuổi kịch bản thận trọng. Công ty đặt mục tiêu doanh thu 4.186 tỷ đồng, tăng nhẹ so với năm trước, nhưng lợi nhuận trước thuế dự kiến giảm gần 11%, còn 744 tỷ đồng. Biên lợi nhuận kế hoạch vào khoảng 18%, ngang vùng thấp của năm 2015.
Theo doanh nghiệp, giai đoạn 2021-2025, thị trường vật liệu bề mặt, trong đó có đá thạch anh, vẫn tăng trưởng nhưng đã chậm lại rõ rệt so với giai đoạn trước. Triển vọng 2026-2030 được đánh giá tích cực hơn khi các yếu tố vĩ mô có thể dần ổn định. Dù vậy, trong ngắn hạn, Vicostone vẫn chọn cách tái cơ cấu danh mục sản phẩm, giảm thiểu rủi ro pháp lý và duy trì nền tảng tài chính vững chắc thay vì đẩy mạnh tăng trưởng bằng mọi giá.
Thông điệp mà ban lãnh đạo phát đi khá rõ: mục tiêu xuyên suốt của Vicostone không phải tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn, mà là duy trì sự ổn định và khả năng chống chịu để chuẩn bị cho chu kỳ phục hồi dài hạn. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vật liệu xây dựng đang chịu áp lực kép từ cầu yếu và giá vốn cao, đây có thể là lựa chọn ít hấp dẫn về mặt tăng trưởng tức thời, nhưng lại phù hợp với yêu cầu bảo toàn vị thế doanh nghiệp niêm yết đầu ngành.
Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu VCS chốt phiên cuối tuần ở mức 40.400 đồng một cổ phiếu, tương ứng vốn hóa gần 6.500 tỷ đồng, cũng là vùng giá thấp nhất trong khoảng một năm trở lại đây. Lãnh đạo công ty cho rằng diễn biến giá cổ phiếu chịu tác động lớn từ bối cảnh thị trường và yếu tố vĩ mô, vốn nằm ngoài khả năng kiểm soát trực tiếp của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, Vicostone tiếp tục duy trì chính sách cổ tức như một cách tạo giá trị cho cổ đông. Doanh nghiệp đã chi trả cổ tức năm 2025 với tổng tỷ lệ 38%, tương đương khoảng 608 tỷ đồng. Những năm trước, tỷ lệ cổ tức tiền mặt thường dao động trong khoảng 40-60%.
Với giới đầu tư doanh nghiệp, đây là tín hiệu cho thấy Vicostone vẫn sở hữu nền tảng tài chính đủ vững để duy trì chia sẻ lợi ích với cổ đông, ngay cả khi tăng trưởng lợi nhuận đang chậm lại.
