Giá gạo ở châu Á đạt mức cao nhất trong 15 năm

Trong khoảng sáu tuần, Ấn Độ đã làm rung chuyển thị trường gạo. Nhà vận chuyển hàng đầu thế giới đã đặt ra các hạn chế đối với tất cả hàng xuất khẩu của mình, khiến các chính phủ từ châu Á đến Tây Phi hoảng sợ. Các nhà sản xuất lớn khác đã cố gắng trấn an người tiêu dùng rằng nguồn cung gạo dồi dào nhưng không thể xoa dịu được thị trường.

Giá gạo ở châu Á đã tăng trở lại gần mức cao nhất trong gần 15 năm sau khi Ấn Độ áp dụng nhiều biện pháp hạn chế đối với gạo đồ và gạo basmati vào cuối tuần trước. Chúng là những giống cuối cùng còn sót lại không bị hạn chế xuất khẩu, dẫn đến chiến dịch thắt chặt gần đây bắt đầu bằng lệnh cấm vận chuyển một số loại ngũ cốc vào ngày 20/7.

Peter Timmer, Giáo sư danh dự tại Đại học Harvard, người đã nghiên cứu về an ninh lương thực trong nhiều thập kỷ, cho biết: “Giá gạo tăng đột biến luôn gây tổn hại nhiều nhất cho người tiêu dùng nghèo. “Mối lo ngại cấp bách nhất hiện nay là liệu Thái Lan và Việt Nam có theo chân Ấn Độ và áp dụng các biện pháp kiểm soát đáng kể đối với xuất khẩu gạo của họ hay không. Nếu điều đó xảy ra, chúng ta sẽ thấy giá gạo thế giới vượt quá 1.000 USD”.

Sự lo lắng về nguồn cung là điều dễ hiểu. Gạo rất quan trọng đối với chế độ ăn uống của hàng tỷ người và đóng góp tới 60% tổng lượng calo tiêu thụ của người dân ở các khu vực Đông Nam Á và Châu Phi. Giá chuẩn hiện ở mức 646 USD/tấn và thời tiết có thể khiến thị trường thay đổi hơn nữa.

Sự khởi đầu của El Niño trong năm nay đe dọa làm khô hạn nhiều khu vực trồng trọt trọng điểm trên khắp châu Á, trong đó Thái Lan đã cảnh báo tình trạng hạn hán vào đầu năm 2024. Vụ mùa ở Trung Quốc, nhà sản xuất và nhập khẩu lớn nhất thế giới, dường như đã thoát khỏi thời tiết xấu, nhưng cho đến nay, các khu vực trồng trọt chính của Ấn Độ cần nhiều mưa hơn.

Tính đến ngày 31/8, giá gạo ở thủ đô New Delhi vẫn cao hơn một năm trước, nhưng kể từ lệnh cấm xuất khẩu vào tháng 7, giá đã giữ ổn định ở mức 39 ​​rupee (47 cent) một kg. Trên toàn quốc, họ đã nhích lên một chút. Tuy nhiên, những hạn chế của Ấn Độ đang gây ảnh hưởng tới các quốc gia khác.

Tuần trước Philippines đã buộc phải đặt trần giá gạo trên toàn quốc do chi phí bán lẻ tăng “đáng báo động” và báo cáo về tình trạng tích trữ của thương nhân. Quốc gia này là nước nhập khẩu ngũ cốc lớn thứ hai thế giới.

Các quốc gia lo lắng khác đang lựa chọn con đường ngoại giao.

Guinea đã cử bộ trưởng thương mại của mình đến Ấn Độ, trong khi Singapore, Mauritius và Bhutan yêu cầu New Delhi miễn cho họ khỏi hạn chế vì lý do an ninh lương thực.

Những hạn chế cũng đã tạo cơ hội cho Thái Lan. Nhà vận chuyển lớn thứ hai thế giới đã tham gia roadshow trong những tuần gần đây, với các quan chức thương mại của họ thực hiện các chuyến đi tới Philippines, Indonesia, Malaysia và Nhật Bản.

Việt Nam đang đưa ra một số hỗ trợ cho thị trường, tháng trước Việt Nam có khả năng vượt mục tiêu xuất khẩu trong năm, một kỳ tích mà Việt Nam có thể đạt được mà không gây nguy hiểm cho an ninh lương thực của chính mình. Dữ liệu hải quan cho thấy khối lượng xuất khẩu sang Indonesia đã tăng vọt trong 7 tháng đầu năm nay, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc cũng cao hơn.

Tham vọng của Myanmar gần đây đã lung lay. Liên đoàn gạo quốc gia đề nghị tạm dừng xuất khẩu để hạ nhiệt giá gạo trong nước đang tăng cao, một đề xuất đã bị chính phủ bác bỏ. Liên đoàn chỉ mới gần đây cho biết họ có thể vận chuyển nhiều hơn.

Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan dự kiến ​​sẽ cập nhật giá gạo trắng 5% tấm sau cuộc họp hàng tuần vào thứ Tư, và các nhà đầu tư sẽ theo dõi tiêu chuẩn châu Á để xem xu hướng bình tĩnh hay lo ngại đang diễn ra.

Hải Anh t/h